MARKAZIY BANK RAQAMLI VALYUTASI (CENTRAL BANK DIGITAL CURRENCY): NAZARIY ASOSLAR VA XALQARO TA’RIFLARNING QIYOSIY TAHLILI - Tashqo‘ziyev , Suxrob (GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 2026)
Ushbu maqolada zamonaviy moliya tizimining transformatsiyasida hal qiluvchi rol o‘ynayotgan Markaziy bank raqamli valyutasi (Central Bank Digital Currency — CBDC) konsepsiyasining nazariy asoslari hamda xalqaro ta’riflari tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi CBDC ning mohiyatini ochib berish, uning an’anaviy pul shakllari, kriptovalyutalar va elektron pullardan tub farqlarini aniqlash, shuningdek, yetakchi xalqaro moliya institutlari tomonidan qo‘llaniladigan ta’riflarni qiyosiy tahlil qilish orqali yagona konseptual yondashuvni shakllantirishdan iborat. Tadqiqot jarayonida tizimli tahlil, qiyosiy va mantiqiy tahlil metodlaridan foydalanilgan. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, CBDC nafaqat qonuniy to‘lov vositasi maqomiga ega bo‘lgan raqamli milliy valyuta, balki moliyaviy tizim arxitekturasini hamda monetar siyosatni amalga oshirish mexanizmlarini tubdan o‘zgartirish salohiyatiga ega bo‘lgan institutsional innovatsiya hisoblanadi. Xalqaro tashkilotlar tomonidan berilgan ta’riflar o‘rtasidagi asosiy farqlar CBDC ning dizayn variantlari, maqsadlari va potensial xavflariga qaratilgan turli yondashuvlarda namoyon bo‘ladi. Xulosa qilib aytganda, CBDC ning yagona va universal ta’rifini shakllantirish global standartlarni ishlab chiqish hamda muvofiqlashtirilgan siyosatni amalga oshirish uchun muhim ahamiyat kasb etadi.