QISHLOQ XO‘JALIGI MAHSULOTLARI TA’MINOT ZANJIRINI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH: ISHLASH MEXANIZMI VA ALGORITMINI ISHLAB CHIQISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19570408Keywords:
ta’minot zanjiri, raqamli texnologiyalar, qishloq xo‘jaligi, IoT, blockchain, sun’iy intellekt, Big Data, logistika, O‘zbekiston, algoritm.Abstract
Mazkur maqolada O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi ta’minot zanjirini raqamli texnologiyalar asosida
takomillashtirish masalasi tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida IoT, blockchain, sun’iy intellekt va Big Data texnologiyalarining
integratsiyalashgan tatbiqi asosida ta’minot zanjirining ishlash mexanizmi hamda uning algoritmini ishlab chiqishga doir
ilmiy asoslangan yondashuvlar bayon etiladi. Xorijiy davlatlar — Singapur, Estoniya, Janubiy Koreya va Gruziya tajribalari
qiyosiy tahlil asosida o‘rganilib, O‘zbekiston sharoitiga moslashtirilgan bosqichma-bosqich tavsiyaviy model taklif etilgan.
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, raqamli texnologiyalarni izchil joriy etish ta’minot zanjiri shaffofligini 40–60 foizga
oshirish, logistika xarajatlarini esa 25–35 foizga qisqartirish imkonini beradi. Mazkur maqola iqtisodiyot, boshqaruv va
agrar siyosat sohalarida tadqiqot olib borayotgan mutaxassislar hamda qaror qabul qiluvchilar uchun amaliy ahamiyatga
ega.
References
1. Food and Agriculture Organization. The State of Food and Agriculture: Moving Forward on Food Loss and Waste
Reduction. — Rome: FAO, 2019. — 182 p.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PF–6079–son Farmoni. “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risida.
— Toshkent: Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 2020. — 34 b. https://lex.uz/docs/-5030957
3. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. Qishloq xo‘jaligi sohasi tahliliy to‘plami. — Toshkent: Statistika agentligi,
2023. — 124 b.
4. Sunil Chopra, Peter Meindl. Supply Chain Management: Strategy, Planning, and Operation. 6th ed. — Pearson
Education, 2016. — 528 p.
5. Michael Porter. Competitive Advantage in the Digital Age. — Harvard Business Review, 2018, Vol. 96(3), pp. 44–62.
6. Feng Tian. A Supply Chain Traceability System for Food Safety Based on HACCP, Blockchain and Internet of Things.
— Proceedings of the 14th International Conference on Service Systems and Service Management, 2017, pp. 2344–
2361.
7. Frank A.G., Dalenogare L.S., Ayala N.F. Industry 4.0 Technologies: Implementation Patterns in Manufacturing
Companies. — International Journal of Production Economics, 2019, Vol. 210, pp. 1–12.
8. Wolfert S., Ge L., Verdouw C., Bogaardt M.J. Big Data in Smart Farming: A Review. — Agricultural Systems, 2017,
Vol. 153, pp. 69–80.
9. Carbonneau R., Laframboise K., Vahidov R. Application of Machine Learning Techniques for Supply Chain Demand
Forecasting. — European Journal of Operational Research, 2008, Vol. 184(3), pp. 1140–1154.
10. Xolmo‘minov Sh.R. O‘zbekistonda agrar sektorda raqamli transformatsiya: muammo va yechimlar. — “Iqtisodiyot va
innovatsion texnologiyalar” ilmiy elektron jurnali, 2022, № 3, b. 15–28.
11. Raximov B.M. Qishloq xo‘jaligida raqamli texnologiyalarni joriy etishning iqtisodiy samaradorligi. — “Moliya va bank
ishi” jurnali, 2023, № 1(41), b. 78–95.
12. World Bank. Uzbekistan: Digitalization of the Agricultural Sector — Diagnostic Report. — Washington, DC: World Bank
Group, 2023. — 98 p.
13. European Bank for Reconstruction and Development. Uzbekistan Agri Assessment: Food Supply Chain Digitalization
Risks. — 2022. — 112 p.
14. Singapore Food Agency. Farm-to-Fork Digital Traceability Platform: Annual Report 2021–2022. — Singapore, 2022.
— 54 p.
15. Vassil K. Estonian e-Government Ecosystem: Foundation, Applications, Outcomes. — Background Paper, World
Development Report 2016. — Washington, DC: World Bank, 2016. — 196 p.
16. Korea Rural Economic Institute. Smart Farm Innovation Valley: Annual Performance Report 2022. — Naju: KREI,
2022. — 112 p.
17. Asian Development Bank. Georgia: Agricultural Digitalization and E-Government Program Completion Report. —
Manila: ADB, 2021. — 78 p.
18. Organisation for Economic Co-operation and Development. Digital Government Index: 2019 Results. — OECD Public
Governance Policy Papers, No. 03. — Paris: OECD Publishing, 2021. — 136 p.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.