SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA TIJORAT BANKLARIDA RISK-MENEJMENT SAMARADORLIGINI OSHIRISH
Keywords:
sun’iy intellekt, risk-menejment, tijorat banklari, kredit riski, bozor riski, operatsion risk, prediktiv analitika, mashinaviy o‘rganish, firibgarlikni aniqlash, raqamli bank.Abstract
Mazkur maqolada tijorat banklari faoliyatida risk-menejment tizimini sun’iy intellekt texnologiyalari asosida
takomillashtirishning nazariy va amaliy jihatlari tadqiq etilgan. Bank tizimida kredit riski, likvidlik riski, operatsion risk,
bozor riski va firibgarlik xatarlarini boshqarishda sun’iy intellekt texnologiyalarining o‘rni tahlil qilinib, an’anaviy risk-boshqaruv
yondashuvlarining cheklovlari yoritilgan. Maqolada mashinaviy o‘rganish, prediktiv analitika, katta ma’lumotlar tahlili,
sun’iy neyron tarmoqlar va real vaqt monitoringi asosida risklarni aniqlash, baholash va oldindan prognozlash imkoniyatlari
ochib berilgan. Shuningdek, tijorat banklarida risk-menejment tizimini takomillashtirish bo‘yicha kompleks model taklif
etilib, unda ma’lumotlar integratsiyasi, algoritmik baholash, erta ogohlantirish mexanizmlari, adaptiv nazorat va qarorlarni
qo‘llab-quvvatlash tizimlari yagona tizim sifatida asoslangan. Tadqiqot natijalari sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish
bank risklarini boshqarish samaradorligini oshirish, yo‘qotishlar ehtimolini kamaytirish hamda moliyaviy barqarorlikni
mustahkamlashga xizmat qilishini ko‘rsatadi.
References
1. Basel Committee on Banking Supervision. Principles for the Sound Management of Operational Risk.
– Basel: Bank for International Settlements, 2011.
2. Stuart Russell, & Peter Norvig. Artificial Intelligence: A Modern Approach (4th ed.). – Pearson, 2021.
3. Philippe Jorion. Value at Risk: The New Benchmark for Managing Financial Risk (3rd ed.). – New York:
McGraw-Hill, 2007.
4. John C. Hull. Risk Management and Financial Institutions (5th ed.). – Wiley, 2018.
5. Ian Goodfellow, Yoshua Bengio, & Aaron Courville. Deep Learning. – Cambridge, MA: MIT Press,
2016.
6. Thomas H. Davenport, & Rajeev Ronanki. Artificial Intelligence for the Real World // Harvard Business
Review. – 2018. – Vol. 96, No. 1. – P. 108–116.
7. Amir E. Khandani, Adlar J. Kim, & Andrew W. Lo. Consumer credit-risk models via machine-learning
algorithms // Journal of Banking & Finance. – 2010. – Vol. 34, No. 11. – P. 2767–2787.
8. Sylvain Bouteille, & Diana Coogan-Pushner. The Handbook of Credit Risk Management. – Wiley, 2021.
9. Alexander J. McNeil, Rüdiger Frey, & Paul Embrechts. Quantitative Risk Management. – Princeton
University Press, 2015.
10. Kenneth C. Laudon, & Jane P. Laudon. Management Information Systems: Managing the Digital Firm.
– Pearson, 2022.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.