YASHIL ISTE’MOL XULQ-ATVORINI SHAKLLANTIRISH OMILLARI VA STRATEGIK ISTIQBOLLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19982830Abstract
Ushbu maqola O‘zbekistonda yashil iste’mol xulq-atvorining shakllanishi hamda unga
ta’sir etuvchi iqtisodiy va ijtimoiy omillarni tadqiq etishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda mamlakatda amalga
oshirilayotgan “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish strategiyasi doirasida iste’molchilarning ekologik toza mahsulotlar,
energiya samaradorligi va chiqindilarni boshqarishga bo‘lgan munosabatlari tahlil qilinadi. So‘nggi yillardagi
statistik ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, aholining, ayniqsa yosh avlodning ekologik xabardorligi ortib bormoqda,
shu bilan birga narx omili va infratuzilma bilan bog‘liq cheklovlar yashil iste’molni kengaytirishda muhim omillar
sifatida saqlanib qolmoqda. Maqolada raqamli iqtisodiyot va yashil marketingning iste’molchi tanloviga ta’siri
korrelyatsion tahlil asosida o‘rganilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, elektr energiyasi uchun tabaqalashtirilgan
tariflarning joriy etilishi resurslarni tejashga yo‘naltirilgan xulq-atvorni 8 foizga oshirgan. Tadqiqot yakunida
yashil iste’molni rag‘batlantirish bo‘yicha iqtisodiy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Keywords
yashil iste’mol, ekologik xulq-atvor, yashil iqtisodiyot, barqaror rivojlanish, energiya samaradorligi, yashil marketing, O‘zbekiston–2030References
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 30.01.2025-yildagi “Oʻzbekiston — 2030” strategiyasini
“Atrof-muhitni asrash va “yashil iqtisodiyot” yilida amalga oshirishga oid davlat dasturi toʻgʻrisidagi PF-16-sonli
Farmoni https://lex.uz/uz/docs/-7369703
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 2-dekabrdagi “2030-yilgacha O‘zbekiston
Respublikasining yashil iqtisodiyotga o‘tishiga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish bo‘yicha choratadbirlar
to‘g‘risida”gi PQ–436-son Qarori https://lex.uz/docs/-6303230
3. Vaxabov A.B., Hajibaqiyev Sh.H. va boshqalar. Yashil iqtisodiyot: darslik. – Toshkent: “Universitet”,
2019. – 142 b.
4. Mukhitdinova M. Enhancing efficiency with artificial intelligence in the transition to a green digital
economy // International Journal of Economics and Innovative Technologies. – 2024. – №2. – P. 279–285.
5. Bengtsson M. et al. Transforming systems of consumption and production for achieving the sustainable
development goals // Sustainability Science. – 2018. – Vol. 13(6). – P. 1533–1547.
6. Ishmuratov B.X. Yashil iqtisodiyot va iste’mol madaniyati. – Toshkent: Iqtisodiyot tahlili, 2024. – 45 b.
7. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. O‘zbekistonning ijtimoiy-iqtisodiy holati (2023-yil yanvar–
dekabr). – Toshkent, 2024. – 350 b.
8. Chen K., Mei J., Sun W. The impact of egoistic motivations on green purchasing behavior // Sustainability.
– 2025. – Vol. 17(11). – P. 5180.
9. Ajzen I. The theory of planned behavior // Organizational Behavior and Human Decision Processes. –
1991. – Vol. 50. – P. 179–211.
10. Niyozov J. Ekologik toza mahsulot nima? // Xabar.uz portalidagi ilmiy maqola. – 2020.
11. Rixsievna S.L. Greening Uzbekistan: Strategies for a sustainable future // European Journal of
Contemporary Business Law & Technology. – 2024. – №1. – P. 48–52.
12. O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi. Elektr energiyasi iste’moli va yangi tariflar tahlili bo‘yicha
hisobot. – Toshkent, 2024.
13. Tekeev M.A. et al. Sustainable consumption patterns: The role of consumer behavior in a green
economy // Gnedenko Forum. – 2024. – Vol. 19. – P. 1385–1390.
14. Green marketing: Eco-conscious branding in Uzbekistan. – R Discovery, 2025.
15. O‘zbekiston shaharlarining ekologik barqarorligi bo‘yicha reyting hisoboti. – Toshkent: Ekologiya
vazirligi, 2024.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
