GAVKUSHON ANSAMBLI MISOLIDA BUXORO TARIXIY MARKAZIDAGI MEROS OBYEKTLARINING TURISTIK SIG‘IM SALOHIYATI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20274420Keywords:
turistik sigʻim, fizik sigʻim, haqiqiy sigʻim, meros obyektlarini boshqarish, YUNESKO Jahon merosi, Cifuentes modeli, barqaror turizm.Abstract
Mazkur maqolada Gavkushon ansambli misolida Buxoro tarixiy markazidagi meros obyektlarining turistik
sigʻimi tahlil qilingan. Tadqiqot davomida Cifuentes metodologiyasiga asoslangan dala kuzatuvlari orqali fizik sigʻim
hamda haqiqiy sigʻim koʻrsatkichlari hisoblab chiqildi. Shuningdek, iqlim omillarining tuzatish koeffitsiyentlari baholanib,
obyektning turistik yuklamaga bardoshlilik darajasi aniqlashtirildi.
Tadqiqot natijalari asosida meros obyektlarini barqaror boshqarish, sayyohlar oqimini samarali tartibga solish hamda
tarixiy-madaniy merosni asrashga qaratilgan ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqildi.
References
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 16.02.2026-yildagi “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan
ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha choratadbirlari
toʻgʻrisida”gi PF-21-sonli Farmoni, https://www.lex.uz/uz/docs/-8050769
2. UN Tourism. International tourist arrivals up 4% in 2025 reflecting strong travel demand around the world [Elektron
resurs]. – URL: https://www.untourism.int/news/international-tourist-arrivals-up-4-in-2025-reflecting-strong-traveldemand-
around-the-world
3. UN Tourism. International Tourism Recovers Pre-Pandemic Levels in 2024 [Elektron resurs]. – URL: https://www.
untourism.int/news/international-tourism-recovers-pre-pandemic-levels-in-2024
4. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. 2025-yilda Oʻzbekistonga 11,7 million nafar turist kelgan [Elektron
resurs]. – URL: https://stat.uz/uz/matbuot-markazi/qo-mita-yangiliklar/66309-2025-jilda-zbekistonga-11-7-millionnafar-
turist-kelgan-2
5. UNESCO World Heritage Centre. Historic Centre of Bukhara [Elektron resurs]. – URL: https://whc.unesco.org/en/
list/602/
6. Khamidov O., Khayrullaeva N. Sustainable Tourism Development in the Bukhara Region: A Development Research
Model at Heritage Resources // Excellencia: International Multi-disciplinary Journal of Education. – 2021. – Vol. 1, No.
1. – URL: https://multijournals.org/index.php/excellencia-imje/article/download/1162/1158/2247
7. Kilichov M., Olsavsky F., Baiburiev R., Khayrullaeva N., Dávid L.D. Optimizing Sustainable Tourism Routes through
GIS to Enhance Tourist Length of Stay in Bukhara // Journal of Cultural Analysis and Social Change. – 2026. – Vol. 11,
№1. – P. 1771–1787. – DOI: 10.64753/jcasc.v11i1.4187.
8. Srivastava N. Measurement of Carrying Capacity of Tourist Destinations: A Case Analysis // International Journal of
Tourism and Travel. – 2017. – Vol. 10, No. 1. – P. 38–46.
9. Cifuentes Arias M. Determinación de capacidad de carga turística en áreas protegidas. – Turrialba (Costa Rica):
CATIE, 1992. – 28 p.
10. UN Tourism. Indicators of Sustainable Development for Tourism Destinations – A Guidebook. – Madrid: UNWTO,
2004. – 516 p.
11. Erdoğan A. Carrying Capacity Assessments for Sustainable Tourism in a Heritage Site // Advances in Hospitality and
Tourism Research (AHTR). – 2025. – Vol. 13, No. 3. – P. 237–274. – DOI: 10.30519/ahtr.1483060.
12. Magablih K., Al-Shorman A. The Physical Carrying Capacity at the Cultural Heritage Site of Petra // Tourism Analysis.
– 2009. – Vol. 13, No. 5–6. – P. 511–515. – DOI: 10.3727/108354208788160414.
13. Jangra R., Kaushik S.P. Assessment of Physical Carrying Capacity for Managing Sustainability at Religious Tourist
Destinations // International Journal of Religious Tourism and Pilgrimage. – 2017. – Vol. 5, Iss. 1, Article 5. – URL:
https://arrow.tudublin.ie/ijrtp/vol5/iss1/5/
14. Boullon R. Framework Guidelines for Assessing Carrying Capacity // FAO Corporate Document Repository. – 1985. –
URL: https://www.fao.org/docrep/X5626E/x5626e0e.htm
15. Butler R.W. The Concept of a Tourist Area Cycle of Evolution: Implications for Management of Resources // Canadian
Geographer. – 1980. – Vol. 24, No. 1. – P. 5–12.
16. UNESCO World Heritage Centre; ICCROM; ICOMOS; IUCN. Guidance and Toolkit for Impact Assessments in a World
Heritage Context. – Paris: UNESCO, 2022. – 148 p.
17. Doxey G.V. A Causation Theory of Visitor-Resident Irritants: Methodology and Research Inferences // Proceedings of
the Travel Research Association 6th Annual Conference. – San Diego, 1975. – P. 195–198.
18. Makhadmeh A., Al-Badarneh M., Rawashdeh A., Al-Shorman A. Evaluating the Carrying Capacity at the Archaeological
Site of Jerash (Gerasa) Using Mathematical GIS Modeling // Egyptian Journal of Remote Sensing and Space Sciences.
– 2020. – Vol. 23, No. 2. – P. 159–165. – DOI: 10.1016/j.ejrs.2018.09.002.
19. UNESCO World Heritage Centre. Buxoro tarixiy markazi // UNESCO Butunjahon merosi roʻyxati.
20. Meros.uz. Xoʻja Govkushon ansambli [Elektron resurs]. – URL: https://meros.uz/object/xoja-govkushon-ansambli
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.