TOSHKENTDA BARQAROR TURIZMNI RIVOJLANTIRISH: TURIZMNING ATROF-MUHIT VA INFRATUZILMAGA TA’SIRI

TOSHKENTDA BARQAROR TURIZMNI RIVOJLANTIRISH: TURIZMNING ATROF-MUHIT VA INFRATUZILMAGA TA’SIRI

Authors

  • Shakobir Ashirboyev

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20325989

Keywords:

barqaror turizm, ekologik barqarorlik, turizm infratuzilmasi, strukturaviy tenglamalar modeli (SEM), propensity score matching, turizm rivojlanishi, ekologik boshqaruv.

Abstract

Barqaror turizm dunyoning ko‘plab hududlarida muhim masalaga aylangan bo‘lib, Toshkent shahri ham
bundan mustasno emas. Chunki hududlar bo‘ylab turizmga oid ma’lumotlarni chuqur yig‘ish jarayonlari, atrof-muhitga
bo‘lgan bosim hamda infratuzilmaga qo‘yilayotgan talablar ortib bormoqda. Turistlarning kundalik faoliyatidagi tezkor
o‘zgarishlar turizmning kengayishi, shuningdek, transport va joylashtirish tizimlarining rivojlanishi ta’sirida shakllanmoqda.
Mazkur maqolada biz turizm resurslaridan foydalanish shakllarining atrof-muhit va infratuzilma boshqaruvidagi o‘rnini tahlil
qilish orqali barqaror turizm rivojiga hissa qo‘shishni maqsad qilamiz. Ushbu tadqiqot Toshkentdagi turizmning atrof-muhit
va infratuzilmaga ta’sirini hamda ushbu ta’sirlarning barqaror turizm haqidagi kengroq tushunchalarni shakllantirishdagi
rolini o‘rganishga qaratilgan. Tadqiqot davomida biz barqaror turizm tizimini aniqlash va baholash jarayonini ko‘rib chiqdik
hamda Toshkentdagi turizm rivojlanishi bo‘yicha tahlillarimizdan olingan aniq misollar asosida turizm faoliyatining ekologik
ta’siri va bosimlarini baholadik. Toshkentning turli sohalaridagi turizm manfaatdor tomonlari (stakeholderlar) tarkibidan
tanlangan respondentlar tuzilgan so‘rovnomalar va intervyularda ishtirok etdilar. Tadqiqotda SEM tahlili hamda 300 dan
ortiq javoblar tahlilidan foydalanildi. Shuningdek, biz turizm yoki infratuzilma kengayishini oddiygina atrof-muhitni muhofaza
qilish uchun faqat muammo sifatida qarash mumkin emasligini aniqladik. Mazkur tadqiqot natijalari siyosatchilar uchun
turizmni rivojlantirish strategiyalaridan atrof-muhitni muhofaza qilishda foydalanish, barqaror turizmga o‘tish va turizm
faoliyatining shahar muhitida turlicha funksiyalarni bajarishini anglash bo‘yicha foydali asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.

Author Biography

Shakobir Ashirboyev

Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim oʻzgarishini oʻrganish universiteti (Green University)
“Barqaror rivojlanish” fakulteti 2-kurs magistranti

References

Аstanakulov, K., Ahmedov, A., Kovalev, D., & Mamasalieva, M. (2025). An integrated approach to sustainable tourism

development in the mountain regions of Uzbekistan. Sustainable Development of Mountain Territories. https://doi.

org/10.21177/1998-4502-2025-17-1-414-426

2. Abbas, J., Mamirkulova, G., Al-Sulaiti, I., Al-Sulaiti, K. I., & Dar, I. B. (2025). Mega-infrastructure development, tourism

sustainability and quality of life assessment at world heritage sites: catering to COVID-19 challenges. Kybernetes, 54(4),

1993-2018. https://doi.org/10.1108/K-07-2023-1345

Arabov, N., Nasimov, D., Janzakov, B., Khomitov, K., Utemuratova, G., Abduraimov, D., & Ismailov, B. (2024). Shaping

the future of Uzbekistan’s tourism: An in-depth analysis of infrastructure influence and strategic planning. Journal of

Eastern European and Central Asian Research (JEECAR), 11(1), 53-65. https://doi.org/10.15549/jeecar.v11i1.1478

4. Astanakulov, O., & Goyipnazarov, S. (2023). Tourism as a catalyst for regional development: Uzbekistan’s experience

and economic prospects. Economic Annals-XXI, 204(7-8), 33-44. https://doi.org/10.21003/ea.V204-05

5. Egamnazarov, K. (2023). How Does Smart Tourism Support Sustainable Tourism Development: the Case of

Uzbekistan. Green Economy and Development, 1(10), 662766. https://doi.org/10.55439/GED/vol1_issmaxsusson/

a617

6. Habibulloev, S., Han, F., Bakhtiyorov, Z., MA, X., & Nuhzor, O. (2024). Factors influencing sustainable development in

Eco-tourism settlements: A comparative analysis. Heliyon, 10(4). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e26454

7. Ismoilov, O. (2025). Sustainable Development Strategies in Tourism: Ecological, Economic and Social

Approaches. International Journal Of Management And Economics Fundamental. https://doi.org/10.37547/ijmef/

volume05issue08-04

8. Jeong, J. Y., Karimov, M., Sobirov, Y., Saidmamatov, O., & Marty, P. (2023). Evaluating culturalization strategies for

sustainable tourism development in Uzbekistan. Sustainability, 15(9), 7727 https://doi.org/10.3390/su15097727

9. Kanwal, S., Rasheed, M. I., Pitafi, A. H., Pitafi, A., & Ren, M. (2020). Road and transport infrastructure development and

community support for tourism: The role of perceived benefits, and community satisfaction. Tourism Management, 77,

104014. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2019.104014

10. Karimov, M., Okmullaev, R., Marty, P., & Saidmamatov, O. (2025). Tourism sustainability in Uzbekistan: Challenges

and opportunities along the silk road. Economies, 13(9), 250. Karimov, M., Okmullaev, R., Marty, P., & Saidmamatov,

O. (2025). Tourism sustainability in Uzbekistan: Challenges and opportunities along the silk road. Economies, 13(9),

250. https://doi.org/10.3390/economies13090250

11. Khan, M. S., Manhas, S., Abdullah, O., Shukla, B., Arora, M., & Chaudhary, N. (2024, July). Leveraging technology

for sustainable tourism development: An empirical analysis of uzbekistan. In 2024 1st International Conference on

Sustainable Computing and Integrated Communication in Changing Landscape of AI (ICSCAI) (pp. 1-12). IEEE.

https://doi.org/10.1109/ICSCAI61790.2024.10866535

12. Mamirkulova, G., Mi, J., Abbas, J., Mahmood, S., Mubeen, R., & Ziapour, A. (2020). New Silk Road infrastructure

opportunities in developing tourism environment for residents better quality of life. Global Ecology and Conservation, 24,

e01194. Mamirkulova, G., Mi, J., Abbas, J., Mahmood, S., Mubeen, R., & Ziapour, A. (2020). New Silk Road

infrastructure opportunities in developing tourism environment for residents better quality of life. Global Ecology and

Conservation, 24, e01194. https://doi.org/10.1016/j.gecco.2020.e01194

13. Munir, S., Haq, I. U., Cheema, A. N., Almanjahie, I. M., & Khan, D. (2025). The role of tourists, infrastructure and

institutions in sustainable tourism: A structural equation modeling approach. Sustainability, 17(7), 2841. https://doi.

org/10.3390/su17072841

14. Safarov, B., Al-Smadi, H. M., Buzrukova, M., Janzakov, B., Ilieş, A., Grama, V., ... & Dávid, L. D. (2022). Forecasting

the volume of tourism services in Uzbekistan. Sustainability, 14(13), 7762. https://doi.org/10.3390/su14137762

15. Sakhibov, A., & Shonazarov, J. (2024). Eco-tourism as a reflection of sustainable living: Insights from Uzbekistan’s

unique landscapes. In E3S Web of Conferences (Vol. 587, p. 05018). EDP Sciences. https://doi.org/10.1051/

e3sconf/202458705018

Downloads

Published

2026-05-01

How to Cite

Ashirboyev, S. (2026). TOSHKENTDA BARQAROR TURIZMNI RIVOJLANTIRISH: TURIZMNING ATROF-MUHIT VA INFRATUZILMAGA TA’SIRI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(5). https://doi.org/10.5281/zenodo.20325989
Loading...