O‘ZBEKISTON AUDITORLIK TASHKILOTLARIDA ICHKI SIFAT NAZORATI STANDARTLARINI RISKKA YO‘NALTIRILGAN YONDASHUV ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20357514Keywords:
auditorlik tashkiloti, ichki sifat nazorati, ichki standartlar, riskka yo‘naltirilgan yondashuv, audit sifati, auditorlik xulosasi, moliyaviy hisobot, risklarni baholash, monitoring, auditorlik dalillariAbstract
Mazkur maqolada O‘zbekiston auditorlik tashkilotlarida ichki sifat nazorati standartlarini riskka yo‘naltirilgan
yondashuv asosida takomillashtirish masalalari tahlil qilingan. Mavzuning dolzarbligi auditorlik xizmatlari sifatini oshirish,
auditorlik xulosalarining ishonchliligini ta’minlash hamda moliyaviy hisobot foydalanuvchilarining audit natijalariga bo‘lgan
ishonchini kuchaytirish zarurati bilan izohlanadi. Tadqiqotning maqsadi auditorlik tashkilotlarida ichki sifat nazorati
standartlarini takomillashtirish yo‘nalishlarini aniqlash va ularni risklarni baholash mexanizmlari bilan uyg‘unlashtirishdan
iborat. Tadqiqotda tizimli tahlil, qiyosiy tahlil, hujjatlar tahlili, mantiqiy umumlashtirish va risklarni baholash usullaridan
foydalanilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, ichki sifat nazorati faqat auditorlik xulosasi tayyorlash bosqichida
emas, balki mijozni qabul qilish, auditni rejalashtirish, auditorlik dalillarini yig‘ish, ishchi hujjatlarni tekshirish va monitoring
jarayonlarida ham doimiy amal qilishi zarur. Maqolada auditorlik tashkilotlarida mijoz riskini baholash varaqalarini joriy
etish, audit rejasini risk darajasiga qarab shakllantirish, auditorlik dalillarini baholash mezonlarini ishlab chiqish hamda
yakuniy xulosa oldidan ichki sifat tekshiruvini kuchaytirish bo‘yicha takliflar berilgan. Xulosa sifatida ichki sifat nazorati
standartlarini riskka yo‘naltirilgan yondashuv asosida takomillashtirish auditorlik xizmatlari sifatini oshirish, xatoliklar
ehtimolini kamaytirish va auditorlik tashkilotlarining professional javobgarligini kuchaytirishga xizmat qilishi asoslangan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 25-fevraldagi “Auditorlik faoliyati to‘g‘risida”gi O‘RQ-677-son Qonuni. https://
lex.uz/docs/-5307886?ONDATE=12.02.2025
2. International Auditing and Assurance Standards Board. International Standard on Quality Management 1: Quality
Management for Firms that Perform Audits or Reviews of Financial Statements, or Other Assurance or Related
Services Engagements. — New York: IAASB, 2020. — URL: IAASB Official Website
3. O. E. Lubenchenko, S. V. Shulha, M. D. Korinko. New Standards of Quality Management in Audit. The Risk-Based
Approach // Statistics of Ukraine. — 2022. — № 1. — P. 117–125. — DOI: 10.31767/su.1(96)2022.01.11.
4. L. Lapițkaia. Firm’s Risk Assessment Process as a Component of the Quality Management System of an Auditing Firm
// Strategii şi politici de management în economia contemporană: Conferinţa Ştiinţifică Internaţională, 24–25 martie
2023. — Chişinău: SEP ASEM, 2023. — P. 114–118.
5. N. N. K. Dung. Factors Affecting Risk-Based Audit and Quality Audit // Emerging Science Journal. — 2024. — Vol. 8,
№ 3. — P. 957–971. — DOI: 10.28991/ESJ-2024-08-03-010.
6. E. D. Kartika, A. Bahari, E. Luthan. Improving Audit Quality with Risk-Based Approach and Quality of Independent Audit
Using the Structure Equation Modeling Evidence West Sumatra // International Journal of Industrial Management. —
2025. — Vol. 19, № 3. — P. 129–146. — DOI: 10.15282/ijim.19.3.2025.13222.
7. J. W. Creswell, J. D. Creswell. Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches. — 6th
ed. — Thousand Oaks: SAGE Publications, 2023.
8. R. Hayes, P. Wallage, P. Eimers. Principles of International Auditing and Assurance. — 4th ed. — Amsterdam:
Amsterdam University Press, 2021.
9. T. T. Le, T. M. A. Nguyen, T. P. Nguyen. Risk-based approach and quality of independent audit using structure equation
modeling: Evidence from Vietnam // Journal of Asian Finance, Economics and Business. — 2022. — Vol. 9, № 2. — P.
359–368.
10. M. L. Murphy. How to implement the risk-based quality management standards // Journal of Accountancy. — 2023. —
October 1.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.