ICHKI AUDIT TIZIMINI RIVOJLANTIRISHDA XALQARO STANDARTLAR VA ILG‘OR XORIJIY TAJRIBA

ICHKI AUDIT TIZIMINI RIVOJLANTIRISHDA XALQARO STANDARTLAR VA ILG‘OR XORIJIY TAJRIBA

Authors

  • Xasan Axmedov
  • Karima Ruzibayeva
  • Busalima Abdumalikova

Keywords:

ichki audit, xalqaro audit standartlari, moliyaviy nazorat, audit samaradorligi, shaffoflik, xorijiy tajriba, audit tizimi, korporativ boshqaruv, ichki nazorat tizimi

Abstract

Mazkur maqolada ichki audit tizimini takomillashtirishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilingan. Xususan,
ushbu faoliyatni rivojlantirishda xalqaro standartlarning ahamiyati yoritilgan hamda “Institute of Internal Auditors”
tomonidan ishlab chiqilgan me’yoriy hujjatlarning o‘rni alohida ko‘rsatib o‘tilgan. Shuningdek, AQSh, Buyuk Britaniya va
boshqa rivojlangan davlatlar tajribasi asosida ichki audit tizimi samaradorligini oshirish yo‘llari ko‘rib chiqilgan hamda xorijiy
tajribalarni O‘zbekiston sharoitiga moslashtirish imkoniyatlari yuzasidan taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan. Shu bilan birga,
ichki auditning tashkilotlar faoliyatidagi ahamiyati, risklarni boshqarishdagi roli hamda moliyaviy nazoratni kuchaytirishdagi
funksiyalari ochib berilgan. Tadqiqot natijalari asosida O‘zbekistonda ichki audit tizimini yanada takomillashtirish bo‘yicha
amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Mazkur ilmiy izlanish davlat boshqaruvida shaffoflikni ta’minlash, moliyaviy intizomni
mustahkamlash va resurslardan samarali foydalanish imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi

Author Biographies

Xasan Axmedov

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti,
PhD, professor

Karima Ruzibayeva

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti,
“Buxgalteriya hisobi” fakulteti talabasi

Busalima Abdumalikova

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti,
“Menejment” fakulteti talabasi

References

1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 21.08.2017-yildagi “Taʼlim va tibbiyot muassasalarini moliyalashtirish

mexanizmini hamda davlat moliyaviy nazorati tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”gi PQ-3231-sonli Qarori,

https://lex.uz/ru/docs/-3323258

2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 27.08.2021-yildagi “Davlat moliyaviy nazorati tizimini yanada takomillashtirish

chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-6300-sonli Farmoni, https://lex.uz/uz/docs/-5607471

3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 20.04.2023-yildagi “Ilmiy-metodik va tadqiqot ishlari sifatini oshirish orqali

taʼlim tizimini kompleks rivojlantirishni jadallashtirish boʻyicha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-128-sonli qarori, https://

lex.uz/docs/-6438903

4. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 01.08.2022-yildagi “Davlat organlari va tashkilotlarining ichki audit

xizmati toʻgʻrisidagi namunaviy nizomni tasdiqlash haqida”gi 416-sonli qarori, https://lex.uz/en/docs/-6136910

5. PEMPAL Success Stories. Uzbekistan: Shaping the Future of Internal Audit. PEMPAL rasmiy materiallari.

6. Institute of Internal Auditors (IIA). Annual Report 2010–2024. 2025-yil bo‘yicha prognoz muallif tomonidan

shakllantirilgan.

7. Institute of Internal Auditors (IIA). Global Internal Audit Survey (2015–2024). 2025-yil bo‘yicha prognoz muallif

tomonidan shakllantirilgan.

8. Enofe A.O., Mgbame C.J., Osa-Erhabor V.E., Ehiorobo A.J. (2013). “The Role of Internal Audit in Effective Management

in Public Sector”. Research Journal of Finance and Accounting.

9. Spikin M. (2013). Internal Audit: Theory and Practice. London: Palgrave Macmillan.

10. Egamberdiyevich D.M., Jahongir Qo‘shmurod o‘g‘li H. (2025). “Turizm sohasidagi texnologiyalarning o‘rni”. Yangi

O‘zbekiston, Yangi Tadqiqotlar Jurnali, 2(1), 256–257.

11. Mullabayev A.A. Byudjet tashkilotlarida ichki auditni takomillashtirish. Ilmiy maqola.

12. Said Fazilov S.Sh. O‘zbekiston ichki audit xizmatlarining huquqiy asoslarini takomillashtirish: xalqaro standartlar va

ilg‘or tajribalar. Ilmiy maqola.

13. Raxmatullayev S.A., Ibragimov G.G. Vazirlik va idoralar ichki audit xizmatlari faoliyatini baholash mezonlari. Ilmiy

maqola.

14. Shanasirova N. Ichki audit xizmatini tashkil etish va amalga oshirish. Ilmiy maqola.

Downloads

Published

2026-04-01

How to Cite

Axmedov , X., Ruzibayeva , K., & Abdumalikova , B. (2026). ICHKI AUDIT TIZIMINI RIVOJLANTIRISHDA XALQARO STANDARTLAR VA ILG‘OR XORIJIY TAJRIBA. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4. Retrieved from https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/index.php/GED/article/view/10651
Loading...