TIJORAT BANKLARIDA KREDIT PORTFELI, KUTILAYOTGAN KREDIT YO‘QOTISHLARI VA BANK RISKLARI AUDITINING KOMPLEKS MODELLARI

O‘tkir Xayrullayev

TIJORAT BANKLARIDA KREDIT PORTFELI, KUTILAYOTGAN KREDIT YO‘QOTISHLARI VA BANK RISKLARI AUDITINING KOMPLEKS MODELLARI

Authors

O‘tkir Xayrullayev

Keywords:

kredit portfeli, ECL, auditorlik riski, rezervlar, bank auditi, AXS, moliyaviy ko‘rsatkichlar, sezgirlik tahlili, risk baholash, tijorat banklari

Abstract

Mazkur maqolada tijorat banklarida kredit portfeli sifati, kutilayotgan kredit yo‘qotishlari (ECL) va auditorlik
riskining o‘zaro bog‘liqligini baholashning kompleks metodologik yondashuvlari ishlab chiqilgan. Tadqiqot O‘zbekistonning
yirik tijorat banklari misolida empirik tahlil va modellashtirish asosida amalga oshirilgan. Natijada kredit portfeli,
rezervlar yetarliligi va auditorlik riskini integratsiyalashgan holda baholovchi uch qatlamli model, bank risklarining ko‘p
omilli tizimi, ustuvorlikka asoslangan ishchi hujjatlar modeli hamda moliyaviy ko‘rsatkichlar sezgirligini baholashga
qaratilgan yondashuv taklif etildi. Ushbu metodologik yechimlar auditorlik amaliyotida risklarni aniqroq aniqlash, qarorlar
asoslanganligini oshirish va xalqaro audit standartlariga muvofiqlikni ta’minlashga xizmat qiladi

Author Biography

O‘tkir Xayrullayev

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
Mustaqil izlanuvchisi

References

1. Castro, V. (2012) Macroeconomic determinants of the credit risk in the banking system: The case of the GIPSI. -

Braga: NIPE, Universidade do Minho, 2012. - 42 p.

2. Do‘smurodov, R.D. (2008) O‘zbekistonda auditorlik faoliyatining shakllanishi va uning uslubiyotini takomillashtirish:

i.f.d. diss. avtoref. - Toshkent, 2008. - 36 b.

3. Eltweri, A., Faccia, A. va Foster, S. (2022) International Standards on Auditing (ISAs) Adoption: An Institutional

Perspective // Administrative Sciences. - Vol. 12, no. 3. - P. 1-19.

4. Guilavogui, A. (2021) Examining the Sufficiency and Appropriateness of Audit Evidence in the United States Banking

and Securities Industries: doctoral study. - Lynchburg: Liberty University, 2021. - 326 p.

5. Hamdamov, B.Q. (2007) O‘zbekiston iqtisodiyotining hisob va hisobot tizimida auditorlik nazoratini rivojlantirishning

uslubiy asoslari: i.f.d. diss. avtoref. - Toshkent, 2007. - 35 b.

6. Hussain, D., Hussain, E. va Bidstrup, P.N. (2021) ISA 540 (revised): Accounting Manipulation: cand.merc.aud. thesis.

- 2021. - 123 p.

7. Mamatov, Z.T. (2005) Xo‘jalik yurituvchi subyektlarda moliyaviy hisobot auditini o‘tkazishni takomillashtirish

masalalari: i.f.d. diss. avtoref. - Toshkent, 2005. - 42 b.

8. Avazov, I.R. (2020) Konsolidatsiyalashgan moliyaviy hisobotni tuzish va auditini takomillashtirish: i.f.f.d. (PhD) diss.

avtoref. - Toshkent, 2020. - 58 b.

9. Markaziy bank (2024) O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Statistik byulleten. 2024-yil, dekabr. - Toshkent,

2024. - 128 b.

10. Markaziy bank (2025) O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Statistik byulleten. 2025-yil. - Toshkent, 2025. - 130 b.

TIJORAT BANKLARIDA KREDIT PORTFELI, KUTILAYOTGAN KREDIT YO‘QOTISHLARI VA BANK RISKLARI AUDITINING KOMPLEKS MODELLARI