ZAMONAVIY RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING YASHIL IQTISODIYOTDAGI O‘RNI: BARQAROR RIVOJLANISH NUQTAYI NAZARIDAN TAHLIL
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20473409Keywords:
yashil iqtisodiyot, raqamli texnologiyalar, barqaror rivojlanish, sun’iy intellekt, IoT, energiya samaradorligi, karbon neytrallik, aqlli shaharlar.Abstract
Ushbu maqolada zamonaviy raqamli texnologiyalar — sun’iy intellekt, narsalar interneti
(IoT), blockchain, katta ma’lumotlar tahlili va bulutli hisoblashning yashil iqtisodiyotni shakllantirishdagi o‘rni
ilmiy jihatdan o‘rganilgan. Tadqiqot 2020–2024-yillar oralig‘idagi xalqaro statistik ma’lumotlar hamda bir qator
davlatlarning amaliy tajribasi asosida amalga oshirilgan.
Maqolada raqamli texnologiyalarning energiya samaradorligini oshirish va karbon izini kamaytirishdagi
hissasi miqdoriy ko‘rsatkichlar asosida tahlil qilingan. Shuningdek, aqlli shaharlar, qayta tiklanuvchi energiya
manbalari va raqamlashtirish o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik yoritilgan.
Xitoy, Germaniya, AQSh va Singapur tajribasi qiyosiy tahlil asosida ko‘rib chiqilgan. O‘zbekiston uchun
raqamli-yashil transformatsiya bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, raqamli texnologiyalar yashil iqtisodiyotga o‘tishni tezlashtiruvchi
muhim omil bo‘lib, 2030-yilga kelib global karbon chiqindilarini 15–20 foizga kamaytirish imkonini beradi.
References
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 21.02.2022-yildagi “2030-yilgacha boʻlgan davrda
barqaror rivojlanish sohasidagi milliy maqsad va vazifalarni amalga oshirishni jadallashtirish boʻyicha
qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi 83-sonli qarori, https://lex.uz/docs/-5870397
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 04.10.2019-yildagi 2019 — 2030-yillar davrida Oʻzbekiston
Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga oʻtish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisidagi PQ-4477-sonli qarori https://
lex.uz/docs/-4539502
International Energy Agency. (2024). World Energy Outlook 2024. Paris: IEA Publications. 486 p. URL:
https://www.iea.org/reports/world-energy-outlook-2024
International Renewable Energy Agency. (2024). Renewable Power Generation Costs in 2023. Abu
Dhabi: IRENA. 212 p. URL: https://www.irena.org/publications/2024/Sep/Renewable-power-generation-costsin-
2023
5 https://www.uzdaily.uz/en. World Bank ma’lumotlari asosida
6 https://www.weforum.org/stories/2025/04/renewable-energy-transition-wind-solar-power-2024
I Q T I S O D I YOT Э К О Н О М И К А E CONOMY
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz 123
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
2026-yil. 3-maxsus son.
Bakalavr talabalarining
maqolalari to‘plami
BloombergNEF. (2024). New Energy Outlook 2024: Executive Summary. New York: Bloomberg Finance
LP. 84 p. URL: https://about.bnef.com/new-energy-outlook/
World Economic Forum. (2024). The Global Risks Report 2024 (18th ed.). Geneva: WEF. 98 p.
Statista. (2024). Digital Economy Compass 2024. Hamburg: Statista GmbH. URL: https://www.statista.
com/study/84035/digital-economy-compass/
McKinsey Global Institute. (2022). The Net-Zero Transition: What It Would Cost, What It Could Bring.
Washington, D.C.: McKinsey & Company. 224 p.
Felix Creutzig, Leila Niamir, Oliver Broad et al. (2022). Demand-side solutions to climate change
mitigation consistent with high levels of well-being. Nature Climate Change, 12, 36–46. DOI: 10.1038/s41558-
021-01219-y
Ricardo Vinuesa, Hossein Azizpour, Iolanda Leite et al. (2020). The role of artificial intelligence in
achieving the Sustainable Development Goals. Nature Communications, 11(233). DOI: 10.1038/s41467-019-
14108-y
Samuel Tweneboah-Koduah, Daniel Atobrah. (2023). IoT-enabled smart energy management: A review
of applications and challenges. Energies, 16(14), 5322. DOI: 10.3390/en16145322
Asian Development Bank. (2023). O‘zbekiston: Yashil iqtisodiyotga o‘tish bo‘yicha baholash hisoboti.
Manila: ADB. 134 b.
Shokirova M., Nazarov B.. (2023). Raqamlashtirish va ekologik barqarorlik: O‘zbekiston misolida tahlil.
Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, 4, 45–58.
European Commission. (2022). Digital Green Deal: How Digitalisation Can Help Europe Achieve Its
Climate Ambitions. Brussels: EC. 58 p. URL: https://digital-strategy.ec.europa.eu
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.