O‘ZBEKISTON AGRAR SUG‘URTA BOZORIDA ESG TAMOYILLARINI JORIY ETISHNING XAVFLARNI BOSHQARISH VA BARQARORLIKNI OSHIRISHDAGI O‘RNI

O‘ZBEKISTON AGRAR SUG‘URTA BOZORIDA ESG TAMOYILLARINI JORIY ETISHNING XAVFLARNI BOSHQARISH VA BARQARORLIKNI OSHIRISHDAGI O‘RNI

Authors

  • Samira Kodirova

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20594964

Keywords:

ESG tamoyillari, qishloq xo‘jaligi sug‘urtasi, O‘zbekiston, xavflarni boshqarish, iqlim xavflari, barqaror rivojlanish, anderrayting, yashil moliya

Abstract

Ushbu maqolada qishloq xo‘jaligi sug‘urtasi bozorida ESG tamoyillarini joriy etishning nazariy va amaliy
jihatlari o‘rganiladi. Qishloq xo‘jaligi yalpi ichki mahsulotning 28 foizini tashkil etganligi sababli, sug‘urta sohasida
ESG tamoyillarini joriy etish O‘zbekiston uchun dolzarb masala hisoblanadi. Tadqiqot Swiss Re instituti va Jeneva
assotsiatsiyasi hisobotlari, Moliya vazirligi statistikasi hamda Toshkent, Samarqand va Farg‘ona viloyatlarida
o‘tkazilgan mintaqaviy tadqiqotlar asosida o‘tkazildi. Natijada ESG mezonlarini qo‘llagan tashkilotlarda ekinlarga
yetkazilgan zararni kamaytirish darajasi 38–45 foizga yetgani va indeks sug‘urtasidan foydalanadigan fermerlar
qurg‘oqchilikdan keyin olingan kreditlar hajmini sezilarli darajada kamaytirgani aniqlandi. Biroq fermerlarning 79,4 foizi
amaldagi tizimdan norozi bo‘lishdi, bu asosan subsidiyalarning pastligi (64,7 %) va hujjatlarning murakkabligi (56 %)
tufayli yuzaga keldi. Maqolada iqlim xavflarini hisobga olgan holda sug‘urta mahsulotlari va boshqaruv standartlarini
takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.

Author Biography

Samira Kodirova

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
Tel.: +998 95 073 19 39

References

1. Friede G., Busch T., Bassen A. ESG and financial performance: aggregated evidence from more than

2000 empirical studies // Journal of Sustainable Finance & Investment. — 2015. — Vol. 5, № 4. — P. 210–233.

DOI: 10.1080/20430795.2015.1118917

2. Eccles R. G., Krzus M. P. One Report: Integrated Reporting for a Sustainable Strategy. — New York:

John Wiley & Sons, 2010. — 256 p. ISBN: 978-0-470-58988-9

3. Lydenberg S. Corporations and the Public Interest: Guiding the Invisible Hand. — San Francisco:

Berrett-Koehler Publishers, 2005. — 224 p.

4. Geneva Association. Climate Change and the Insurance Industry: Taking Action as Risk Managers and

Investors. — Geneva: The Geneva Association, 2022. — 64 p.

5. Asian Development Bank (ADB). Developing Green Finance in Asia and the Pacific: Key Trends,

Challenges and Opportunities. — Manila: ADB, 2023. — 88 p.

6. Doherty N. A., Richter A. Moral hazard, basis risk, and gap insurance // Journal of Risk & Insurance. —

2002. — Vol. 69, № 1. — P. 9–24.

7. Dlugolecki A. Climate change and the insurance sector // The Geneva Papers on Risk and Insurance.

— 2008. — Vol. 33, № 1. — P. 71–90.

8. Kovacevic R. M., Pflug G. Ch. Does insurance help to escape the poverty trap? A ruin theoretic

approach // Journal of Risk & Insurance. — 2011. — Vol. 78, № 4. — P. 1003–1028.

9. Eling M., Lehmann M. The impact of digitalization on the insurance value chain and the insurability of

risks // The Geneva Papers on Risk and Insurance. — 2018. — Vol. 43, № 3. — P. 359–396.

10. International Finance Corporation (IFC). Sustainable Finance in Emerging Markets: Landscape,

Trends, and Country Experiences. — Washington, D.C.: IFC, 2023. — 112 p.

11. Umarov X. Sug‘urta bozorida islohotlar va rivojlanish istiqbollari: O‘zbekiston tajribasi // Iqtisodiyot va

innovatsion texnologiyalar. — 2021. — № 3. — B. 45–58.

12. Nazarov B. O‘zbekistonda agrar sug‘urta tizimini takomillashtirish: muammolar va yechimlar //

O‘zbekiston agrar fani xabarnomasi. — 2022. — № 2. — B. 112–124.

13. Rajabov N. Yashil sug‘urta mahsulotlari bozorini O‘zbekistonda rivojlantirish istiqbollari // Moliya va

bank ishi. — 2023. — № 4. — B. 78–91.

14. Qodirov A., Xolmatov I. O‘rta Osiyoda ESG standartlari asosida sug‘urta bozorlarini rivojlantirish:

qiyosiy tahlil // Xalqaro iqtisodiyot va moliya jurnali. — 2023. — № 1. — B. 34–49.

15. Swiss Re Institute. Sigma Report: Natural Catastrophes and Climate Change. — Zurich: Swiss Re Ltd.,

2024. — 76 p.

16. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi. Sug‘urta bozori rivojlanishi to‘g‘risida yillik monitoring

hisoboti. — Toshkent: Moliya vazirligi nashriyoti, 2024. — 48 b.

17. MSCI ESG Research. ESG Ratings and Performance: Empirical Evidence from Insurance Sector

2018–2023. — New York: MSCI Inc., 2023. — 52 p.

Downloads

Published

2026-06-01

How to Cite

Kodirova , S. (2026). O‘ZBEKISTON AGRAR SUG‘URTA BOZORIDA ESG TAMOYILLARINI JORIY ETISHNING XAVFLARNI BOSHQARISH VA BARQARORLIKNI OSHIRISHDAGI O‘RNI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(6). https://doi.org/10.5281/zenodo.20594964
Loading...