ENHANCING GREEN ACCOUNTING IN UZBEKISTAN: COMPARATIVE LESSONS FROM DEVELOPED ECONOMIES FOR SUSTAINABLE DEVELOPMENT
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20720933Keywords:
yashil buxgalteriya hisobi, ekologik buxgalteriya hisobi, barqaror rivojlanish, tabiiy resurslarni boshqarish, iqtisodiy siyosat.Abstract
Rivojlangan mamlakatlar tajribasi asosida O‘zbekistonda yashil buxgalteriya hisobi tizimini
takomillashtirish masalalari tadqiq etilgan. Yashil buxgalteriya hisobi ekologik xarajatlar, tabiiy resurslar
kamayishi va ekotizim xizmatlarini an’anaviy moliyaviy hamda milliy hisob tizimlariga integratsiya qilishga
qaratilgan zamonaviy yondashuv sifatida tavsiflangan. Ushbu yondashuv barqaror iqtisodiy rivojlanishni
ta’minlash va atrof-muhitni uzoq muddatli muhofaza qilishning muhim vositalaridan biri hisoblanadi.
Iqtisodiy o‘sish va modernizatsiya jarayonlari bilan bir qatorda O‘zbekistonda tabiiy resurslarning
qisqarishi, atrof-muhit ifloslanishi hamda iqlim o‘zgarishi bilan bog‘liq xavflarning ortishi kuzatilmoqda. Bu holat
ekologik omillarni hisobga oluvchi iqtisodiy siyosatni shakllantirish va samarali yashil buxgalteriya hisobi tizimini
rivojlantirish zaruratini kuchaytirmoqda.
Tadqiqot davomida O‘zbekistonda ekologik va yashil buxgalteriya hisobi amaliyotining amaldagi holati
baholanib, atrof-muhitga oid ma’lumotlarni iqtisodiy rejalashtirish va siyosat ishlab chiqish jarayonlariga
integratsiya qilishga ta’sir etuvchi institutsional, metodologik va tashkiliy omillar tahlil qilingan. Shuningdek,
rivojlangan mamlakatlarda qo‘llanilayotgan yashil buxgalteriya hisobi modellari va metodologiyalari qiyosiy
jihatdan o‘rganilib, ekologik ko‘rsatkichlarni milliy hisob tizimlariga integratsiya qilishning samarali amaliyotlari
yoritilgan. Olingan natijalar O‘zbekiston sharoitiga moslashtirilishi mumkin bo‘lgan ilg‘or tajribalarni aniqlash
imkonini berdi.
Tadqiqot natijalari O‘zbekistonda xalqaro standartlarga mos, kompleks va zamonaviy yashil buxgalteriya
hisobi tizimini shakllantirish barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlash, xalqaro ekologik majburiyatlarni bajarish
hamda kelgusidagi ekologik va iqtisodiy xatarlarga nisbatan barqarorlikni mustahkamlashda muhim ahamiyatga
ega ekanligini ko‘rsatdi. Shu bilan birga, institutsional salohiyatni rivojlantirish, inson kapitalini mustahkamlash,
normativ-huquqiy bazani takomillashtirish va texnologik infratuzilmaga investitsiyalarni kengaytirish zarurligi
asoslab berilgan. Yashil buxgalteriya hisobi tizimini rivojlantirish uzoq muddatli barqarorlikni ta’minlash, xalqaro
raqobatbardoshlikni oshirish va global barqaror rivojlanish tashabbuslariga munosib hissa qo‘shishning muhim
strategik yo‘nalishi sifatida baholangan.
References
1. Akhmedjonov, A., & Suvankulov, F. (2012). Environmental Performance and Sustainable Development
in Uzbekistan. Ecological Economics, 84, 15–26.
2. Bebbington, J., & Larrinaga, C. (2014). Accounting and Sustainable Development: An Exploration.
Accounting, Organizations and Society, 39(6), 395–413.
3. Cho, C. H., et al. (2012). Stakeholder Pressure and CSR Adoption: The Role of Green Accounting in
the United States. Journal of Business Ethics, 119(3), 341–356.
4. Fukukawa, K., & Moon, J. (2009). A Japanese Model of Corporate Social Responsibility? A Study of
Website Reporting. Journal of Corporate Citizenship, (36), 45–59.
5. Gray, R. (2010). Is Accounting for Sustainability Actually Accounting for Sustainability... and How
Would We Know? An Exploration of Narratives of Organizations and the Planet. Accounting, Organizations and
Society, 35(1), 47–62.
6. Khalilov, Sh. A. (2024). Development of a Green Accounting Methodology in Uzbekistan: Lessons from
the Malaysian Experience. International Finance & Accounting, Issue 1, 1–8.
7. Khan, M. H. (2020). Green Accounting and Environmental Policy: Making Economic Development
More Sustainable. Economic Analysis and Policy, 65, 198–210.
8. Lehmann, M., et al. (2013). German Environmental Management Accounting: Empirical Evidence and
Development Opportunities. Journal of Cleaner Production, 41, 12–20.
9. Lozano, R., & Huisingh, D. (2011). Inter-linking Issues and Dimensions in Sustainability Reporting.
Journal of Cleaner Production, 19(2–3), 99–107.
10. Nakajima, M. (2012). Japanese Approaches to Green Accounting. Environmental Economics and
Policy Studies, 14(4), 357–379.
11. Nguyen, P., et al. (2020). The Role of Government and Firm-Level Commitment in Green Accounting:
Evidence from Developed Countries. International Journal of Sustainable Development, 13(1), 54–68.
12. Schaltegger, S., & Burritt, R. (2010). Sustainability Accounting for Companies: Catchphrase or Decision
Support for Business Leaders? Journal of World Business, 45(4), 375–384.
13. Tschopp, D., & Huefner, R. J. (2015). Comparing the Evolution of CSR Reporting to That of Financial
Reporting. Journal of Business Ethics, 127(3), 565–577.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.