O‘ZBEKISTONDA YASHIL VODOROD IQTISODIYOTINI RIVOJLANTIRISHNING BIZNES VA INVESTITSION MEXANIZMLARI

O‘ZBEKISTONDA YASHIL VODOROD IQTISODIYOTINI RIVOJLANTIRISHNING BIZNES VA INVESTITSION MEXANIZMLARI

Authors

  • Komila Nuraliyeva

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20749374

Keywords:

yashil vodorod, elektroliz, qayta tiklanadigan energiya, investitsion mexanizm, yashil obligatsiyalar, davlat-xususiy sheriklik, eksport salohiyati, uglerod neytralligi, O‘zbekiston energetikasi, barqaror rivojlanish.

Abstract

Ushbu maqolada O‘zbekistonda yashil vodorod iqtisodiyotini rivojlantirish uchun muhim
ahamiyatga ega bo‘lgan biznes modellari va investitsion mexanizmlar ilmiy-analitik jihatdan yoritilgan.
Mamlakatning qayta tiklanadigan energiya salohiyati, xususan, quyosh va shamol energetikasi resurslari
asosida elektroliz texnologiyalari orqali yashil vodorod ishlab chiqarish istiqbollari baholangan. Xalqaro tajriba,
jumladan Germaniya, Avstraliya, Xitoy va Yaqin Sharq davlatlarining muvaffaqiyatli yashil vodorod strategiyalari
qiyosiy tahlil asosida ko‘rib chiqilgan. Davlat-xususiy sheriklik modellari, yashil obligatsiyalar, xalqaro moliyaviy
institutlarning (Osiyo Taraqqiyot Banki, Jahon Banki, Yevropa Tiklanish va Taraqqiyot Banki) qo‘llab-quvvatlash
mexanizmlari hamda ACWA Power kabi yirik xalqaro investorlarning loyihalari batafsil yoritilgan. Tadqiqot
natijalari O‘zbekistonning yashil vodorod eksport salohiyatini yanada mustahkamlash, investitsion jozibadorligini
oshirish va uzoq muddatli barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlash bo‘yicha amaliy tavsiyalarni o‘z ichiga oladi

Author Biography

Komila Nuraliyeva

Toshkent menejment va iqtisodiyot instituti o‘qituvchisi


References

1. International Energy Agency (IEA). Global Hydrogen Review 2023. — Paris: IEA Publications, 2023. —

272 p. URL: https://www.iea.org/reports/global-hydrogen-review-2023

2. World Bank Group. Solar Resource Map: Uzbekistan. — Washington, D.C.: ESMAP, 2022. URL:

https://globalsolaratlas.info

3. O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi. O‘zbekiston Respublikasida elektr energetikasini

2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi. — Toshkent, 2023. — 45 b.

4. UNDP Uzbekistan. Green Economy Transition Report: Uzbekistan’s Pathways to Low-Carbon

Development. — Tashkent: UNDP, 2022. — 118 p.

5. World Bank. Uzbekistan Country Economic Memorandum: Reforms for Sustainable Growth. —

Washington, D.C., 2023. — 154 p.

6. BloombergNEF. Hydrogen Economy Outlook 2023: Key Messages. — New York: BloombergNEF,

2023. — 68 p.

7. Schmidt O., Gambhir A., Staffell I. et al. Future Cost and Performance of Water Electrolysis: An Expert

Elicitation Study // International Journal of Hydrogen Energy. — 2017. — Vol. 42(52). — P. 29329–29342.

8. Proost J., Thijs B. Which Size of Pilot Plant Best Mimics the Hydrogen Production Cost of a Large

Plant? // International Journal of Hydrogen Energy. — 2019. — Vol. 44(9). — P. 4389–4395.

9. Hydrogen Council. Hydrogen Insights 2023: A Perspective on Hydrogen Investment, Market

Development and Cost Competitiveness. — Brussels: Hydrogen Council, 2023. — 96 p.

10. Mirzaev N.A. Transformatsiya energeticheskogo sektora Uzbekistana: problemy i perspektivy //

Ekonomika i Innovatsii. — 2022. — № 4(18). — S. 34–47.

11. Azimov R.B., Xasanov I.T. Yashil iqtisodiyot siyosatini amalga oshirishning huquqiy-me’yoriy asoslari //

O‘zbekiston Iqtisodiyoti Jurnali. — 2023. — № 2. — B. 58–71.

12. Asian Development Bank. Uzbekistan Country Partnership Strategy 2022–2026: Green Transition and

Climate Resilience. — Manila: ADB, 2022. — 92 p.

13. ACWA Power. Nour Navoi Solar Power Project: Technical and Financial Feasibility Report. — Riyadh:

ACWA Power, 2023.

14. Mitra P., Sills E. Financing Green Hydrogen in Developing Countries: Emerging Best Practices. —

Washington, D.C.: World Bank Group, 2021. — Working Paper No. 9812.

15. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. Energetika statistikasi, 2022–2023-yillar. — Toshkent:

Statistika agentligi, 2024. — 186 b.

16. IRENA. Renewable Power Generation Costs in 2022. — Abu Dhabi: International Renewable Energy

Agency, 2023. — 180 p.

17. Climate Bonds Initiative. Green Bond Standards and Verification. — London: CBI, 2022.

18. Federal Ministry for Economic Affairs and Climate Action (Germany). National Hydrogen Strategy.

Update 2023. — Berlin: BMWK, 2023. — 64 p.

19. Australian Government, Department of Industry. Australia’s National Hydrogen Strategy. — Canberra:

DISR, 2019; updated in 2023. — 112 p.

20. International Energy Agency (IEA). Hydrogen Trade: Routes, Carriers, and Costs. — Paris: IEA

Publications, 2022. — 98 p.

21. European Commission. REPowerEU Plan. Communication from the Commission COM(2022) 230

Final. — Brussels, 2022.

22. Renewable Energy Institute Japan. Prospects for a Hydrogen Society: 2050 Scenarios. — Tokyo, 2023.

23. IRENA. Green Hydrogen Cost Reduction: Scaling Up Electrolysers to Meet the 1.5°C Climate Goal. —

Abu Dhabi: International Renewable Energy Agency, 2020. — 106 p.

24. Parfomak P.W. Hydrogen Pipeline Infrastructure: Background and Policy Issues. — Washington, D.C.:

Congressional Research Service, 2021.

Downloads

Published

2026-06-01

How to Cite

Nuraliyeva , K. (2026). O‘ZBEKISTONDA YASHIL VODOROD IQTISODIYOTINI RIVOJLANTIRISHNING BIZNES VA INVESTITSION MEXANIZMLARI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(6). https://doi.org/10.5281/zenodo.20749374
Loading...