IQTISODIY BARQARORLIKNI TA’MINLASHDA EKSPORT OPERATSIYALARINI MOLIYAVIY QO‘LLAB-QUVVATLASH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20764817Keywords:
eksport operatsiyalari; iqtisodiy barqarorlik; eksportoldi moliyalashtirish; eksport krediti; kafolat; sug‘urta; kompensatsiya; faktoring; forfeyting; valyuta tushumi; moliyaviy qo‘llab-quvvatlash; tashqi savdo; risklarni boshqarish.Abstract
Maqolada iqtisodiy barqarorlikni ta’minlashda eksport operatsiyalarini moliyaviy qo‘llabquvvatlash
mexanizmlarini takomillashtirishning nazariy-uslubiy va amaliy jihatlari tadqiq etilgan. Eksportoldi
moliyalashtirish, eksport kreditlarini sug‘urtalash, kafolat va kompensatsiya instrumentlari, transport hamda
sertifikatsiya xarajatlarini qisman qoplash, faktoring va forfeyting operatsiyalari eksportchi korxonalarning
aylanma mablag‘lari uzluksizligini ta’minlovchi yagona moliyaviy ekotizim sifatida talqin qilingan. Tadqiqotda
eksportni moliyalashtirish vositalari faqat tashqi savdo aylanmasini oshirish vositasi emas, balki valyuta
tushumlari barqarorligi, ishlab chiqarish zanjirlarining uzluksizligi, bank tizimi likvidligi va makroiqtisodiy
muvozanatga ta’sir etuvchi institutsional mexanizm ekani asoslangan. Eksport operatsiyalarini moliyaviy
qo‘llab-quvvatlashning maqsadli, natijaga yo‘naltirilgan va riskka moslashtirilgan modeli taklif etilgan
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 24-maydagi “Eksport faoliyatini moliyalashtirish va
sug‘urta himoyasi mexanizmlarini kengaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-4337-son qarori. https://lex.uz/
ru/docs/-4351732?ONDATE=11.11.2023
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 21-oktabrdagi “Eksport faoliyatini moliyaviy qo‘llabquvvatlashni
yanada kengaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-6091-son Farmoni. https://lex.uz/uz/docs/-
5060630?ONDATE=03.05.2024
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 13-iyuldagi “Eksport faoliyatini moliyaviy qo‘llabquvvatlashni
yanada kengaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-5184-son qarori. https://lex.uz/ru/docs/-
5510356?ONDATE2=15.03.2024&action=compare
4. Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 25-avgustdagi 512-son qarori bilan tasdiqlangan eksport qiluvchilar
garov sifatida sug‘urta xizmatlaridan foydalanganda sug‘urta mukofoti xarajatlarini kompensatsiya qilish tartibi.
https://lex.uz/docs/7684425?ONDATE=14.08.2025
5. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. 2025-yil yanvar–dekabr yakunlari bo‘yicha tashqi
savdo aylanmasiga oid rasmiy press-relizlar.
6. World Trade Organization. Trade Finance and SMEs: Bridging the Gaps in Provision. Geneva: WTO.
7. International Chamber of Commerce. Global Survey on Trade Finance. Paris: ICC.
8. OECD. Export Credits and Export Credit Agencies: Policy Frameworks and Risk Management
Approaches.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.