BUXORO VILOYATIDA EKOLOGIK VA MADANIY TURIZMNI INTEGRATSIYALASHGAN YO‘NALISHLARINI RIVOJLANTIRISH: BARQAROR RIVOJLANISH METODLARI VA ISTIQBOLLARI
Keywords:
ekoturizm, madaniy turizm, eko-madaniy integratsiya, yashil turizm, barqaror rivojlanish, erkin iqtisodiy zona, jamoa asosidagi turizmAbstract
Ushbu maqolada Buxoro viloyatida ekologik va madaniy turizmni integratsiyalashgan
rivojlantirish metodlari va istiqbollari tahlil qilinadi. Tadqiqot aralash metodologiyaga — ilmiy adabiyotlar qiyosiy
tahlili, me’yoriy hujjatlar tahlili hamda Buxoro viloyati statistika boshqarmasining so‘nggi ma’lumotlari asosidagi
statistik tahlilga — tayanadi. Ishda viloyat turizmining hozirgi holati, madaniy meros obyektlari, xorijiy tajriba
hamda 2025–2030-yillarga mo‘ljallangan prognoz ko‘rsatkichlari o‘rganilib, muallif ishlanmasi sifatida tahliliy
jadvallar va rasmlar keltiriladi. Asosiy natijalar shuni ko‘rsatadiki, sayyohlar oqimi asosan Buxoro shahriga
jamlangan, o‘rtacha qolish muddati atigi 1,8 kunni tashkil etadi va viloyatda rasmiy eko-madaniy marshrutlar
tarmog‘i mavjud emas. Yashil turizmni tizimli joriy etish 2030-yilga borib sayyohlar sonini 1,35 mln kishiga,
turizm daromadini 1,65 trln so‘mga yetkazishi prognoz qilinadi. Ish yakunida besh yo‘nalishli amaliy tavsiya
taklif etiladi: sertifikatlangan eko-madaniy marshrutlar tarmog‘i, “Eko-madaniy ko‘ngillilar uyushmasi”ni (ECVA)
institutsionallashtirish, Turistik-rekreatsion zona mexanizmini faollashtirish, integratsiyalashgan mahsulot orqali
qolish muddatini uzaytirish va turizm ta’sirini monitoring qilish tizimi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining 18.07.2019-yildagi “Turizm to‘g‘risida”gi O‘RQ-549-son Qonuni // URL:
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 5-yanvardagi “Oʻzbekiston Respublikasida turizmni
jadal rivojlantirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-5611-son // URL: https://lex.uz/docs/-
4143188
3. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 28-sentyabrdagi “2022 — 2026-yillarda Buxoro
viloyatida turizm sohasini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi 543-son qarori // URL: https://
lex.uz/docs/-6212874
4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 28.01.2022-yildagi “2022 — 2026-yillarga moʻljallangan Yangi
Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida”gi PF-60-son Farmon // URL: https://lex.uz/docs/-
5841063
5. Ceballos-Lascurain H. Tourism, Ecotourism, and Protected Areas. — Gland: IUCN, 1996. — P. 20–22.
6. UNWTO. Tourism Highlights. — Madrid: World Tourism Organization, 2023.
7. UNEP, UNWTO. Making Tourism More Sustainable: A Guide for Policy Makers. — Paris/Madrid, 2005.
8. United Nations. Transforming Our World: The 2030 Agenda for Sustainable Development (A/RES/70/1).
— New York, 2015.
9. Richards G. Cultural Tourism: Global and Local Perspectives. — London: Routledge, 2018.
10. Honey M. Ecotourism and Sustainable Development: Who Owns Paradise? (2nd ed.). — Washington,
D.C.: Island Press, 2008.
11. UNESCO World Heritage Centre. Historic Centre of Bukhara. — whc.unesco.org.
12. Yoriyeva F. M. Buxoro viloyatida agroturizmni rivojlantirish istiqbollari // Iqtisodiyot va turizm jurnali. —
Buxoro: BuxDU, 2024. — 3-jild. — 1-son. — B. 45–51.
13. Eralov A. Buxoroda gastronomik turizm va infratuzilma rivoji // Turizmda ilmiy tadqiqotlar. — Toshkent:
TDIU, 2025. — 5-jild. — 2-son. — B. 33–39.
14. Norboyev U. T. Buxoro viloyatining ekologik va rekreatsion salohiyati // Geografiya va tabiiy resurslar. —
Toshkent: O‘zMU, 2024. — 4-jild. — 1-son. — B. 58–64.
15. Buxoro viloyati statistika boshqarmasi. Buxoro viloyati turizm statistikasi 2020–2026. — Buxoro, 2026. —
B. 3–7.
16. Buxoro viloyati statistika boshqarmasi. Buxoro viloyati turizmni rivojlantirish prognozi 2025–2030. —
Buxoro, 2026. — B. 5–11.
17. O‘zbekiston Respublikasi Turizm va madaniy meros vazirligi. Yashil turizmni rivojlantirish strategiyasi
2025–2030. — Toshkent, 2025.
18. Lee P., Hunter W. C., Chung N. Smart Tourism City: Developments and Transformations // Sustainability.
— 2020. — Vol. 12, No. 10. — P. 3958.
19. Jackson L. A. Community-Based Tourism: A Catalyst for Achieving the UN SDGs One and Eight // Tourism
and Hospitality. — 2025. — Vol. 6. — P. 29.
20. Global Sustainable Tourism Council. List of GSTC-Recognized Standards. — 2024.
21. World Bank. Nature-Based Tourism and Green Economy Finance. — Washington, D.C.: World Bank
Group, 2025.
22. The International Ecotourism Society (TIES). Ecotourism Definition and Principles. — 2022. — ecotourism.
org.
23. Dushanova Y., Kadirova S., Kurbanova M., Khaydarova D. Smart and Inclusive Tourism in Bukhara:
Towards Accessibility in Heritage City // Frontiers in Sports and Active Living. — 2025. — Vol. 7. — Art.
1624663.
24. Qizi X. N. N. Muhofaza qilish va barqaror rivojlanish: ekoturizmning ilmiy jihatlari va Monviso transchegaraviy
biosfera qo‘riqxonasi tajribasi tahlili // Raqamli iqtisodiyot. — 2025. — № 10. — B. 759–774.
25. Nematilloyevna K. N., Khabibulloyevna K. S., Mahbuba K. The Economic Essence of the System “Natural
and Recreational Areas in Tourism Sphere” // JournalNX. — 2021. — Vol. 7, No. 03. — P. 21–28.
26. Nematilloyevna K. N., Salimovna N. G., Muxammedovna T. M. Potential, Mechanisms and Scenarios of
Sustainable Tourism Development in Regions of Uzbekistan // Central Asian Journal of Innovations on
Tourism Management and Finance. — 2021. — Vol. 2, No. 12. — P. 32–39.
27. Kurbanova M. X. Sustainable Development of Shrines Across Bukhara Based on Knowledge Dissemination
// ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ
АГРАРЛЫҚ ЗЕРТТЕУ УНИВЕРСИТЕТІ МИНИСТЕРСТВО НАУКИ И ВЫСШЕГО ОБРАЗОВАНИЯ
РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН. — 2022. — B. 41.
28. Хайруллаева Н. Н. Conditions and Features of Development of Sustainable Nature-Based Tourism
// Современное экологическое состояние природной среды и научно-практические аспекты
рационального природопользования. — 2017. — С. 174–177.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.