MDH MAMLAKATLARIDA KREDIT PORTFELI RISKINI BOSHQARISH AMALIYOTI TAHLILI

Авторы

  • Nodirjon Ismatov

Аннотация

Ushbu ilmiy maqolada Mustaqil Davlatlar Hamdo‘stligi (MDH) mamlakatlarida kredit portfeli
riskini boshqarish amaliyotining keng qamrovli qiyosiy tahlili keltirilgan. Tadqiqotda Qozog‘iston, O‘zbekiston,
Qirg‘iziston, Tojikiston, Ozarbayjon, Armaniston, Rossiya va Belarus bank tizimlarining institutsional
xususiyatlari, regulyativ ramkalari va kredit riskini boshqarish mexanizmlari atroflicha o‘rganilgan. Maqolada
MDH mintaqasiga xos bo‘lgan o‘ziga xos riskli omillar — dollarizatsiya (FX-induced credit risk), tovar narxlari
volatilligi (neft, gaz, metallar), davlat banklari yuqori ulushi, “evergreening” amaliyoti, bog‘langan kreditlash
(connected lending), kredit konsentratsiyasi va soya iqtisodiyoti ta’siri batafsil tahlil qilingan. Tadqiqot
natijalariga ko‘ra, Qozog‘iston Milliy Banki (NBK) va Moliya bozorini tartibga solish va rivojlantirish agentligi
(ARDF) tomonidan amalga oshirilgan Asset Quality Review (AQR) hamda Muammoli Kreditlar Fondi (Problem
Loan Fund) faoliyati mintaqaviy darajada eng samarali institutsional yechimlardan biri sifatida tan olingan.
O‘zbekistonda IFRS 9 standartining joriy etilishi va bank tizimining chuqur transformatsiyasi, Rossiya va
Belarusda esa tashqi cheklovlar va geosiyosiy omillar ostida regulyativ yumshatuv (regulatory forbearance)
tufayli to‘liq aks ettirilmagan risklarning to‘planishi tahlil qilingan. Maqolada 2014–2015-yillardagi neft inqirozi va
devalvatsiya hamda 2022-yildagi geosiyosiy o‘zgarishlarning MDH bank tizimiga ta’siri ko‘rib chiqilgan

Ключевые слова

MDH bank tizimi, kredit portfeli riski, dollarizatsiya, FX-induced credit risk, NPL, AQR (Asset Quality Review), Problem Loan Fund, IFRS 9, NBK, ARDF, CBU, connected lending, evergreening, NPL securitization, tovar siklini boshqarish, tashqi cheklovlar va geosiyosiy omillar

Биография автора

Nodirjon Ismatov

Tashkent International University mustaqil tadqiqotchisi

Библиографические ссылки

1. Berglöf, E., & Bolton, P. (2002). The great divide and beyond: Financial architecture in transition. Journal

of Economic Perspectives, 16(1), 77–100.

2. Fries, S., & Taci, A. (2005). Cost efficiency of banks in transition: Evidence from 289 banks in 15 postcommunist

countries. Journal of Banking & Finance, 29(1), 55–81.

3. De Nicolò, G., Honohan, P., & Ize, A. (2005). Dollarization of bank deposits: Causes and consequences.

Journal of Banking & Finance, 29(7), 1697–1727.

4. Brown, M., Ongena, S., & Yeşin, P. (2011). Foreign currency borrowing by small firms in transition

economies. Journal of Financial Intermediation, 20(3), 285–302.

5. Luca, A., & Petrova, I. (2008). What drives credit dollarization in transition economies? Journal of Banking

& Finance, 32(5), 858–869.

6. Mamonov, M., & Vernikov, A. (2017). Bank ownership and cost efficiency: New empirical evidence from

Russia. Economic Systems, 41(2), 305–319.

7. International Monetary Fund. (2024). Regional Economic Outlook: Middle East and Central Asia.

Washington, D.C.: International Monetary Fund.

8. European Bank for Reconstruction and Development. (2024). Transition Report 2024–25: Navigating

Industrial Policy. London: European Bank for Reconstruction and Development.

9. World Bank. (2024). Europe and Central Asia Economic Update: Better Education for Stronger Growth.

Washington, D.C.: World Bank.

10. Bank for International Settlements. (2024). Annual Economic Report 2024. Basel: Bank for International

Settlements.

11. National Bank of Kazakhstan. (2024). Financial Stability Report. Almaty: National Bank of Kazakhstan.

12. Central Bank of the Russian Federation. (2024). Financial Stability Review 2024. Moscow: Central Bank

of the Russian Federation.

13. Central Bank of the Republic of Uzbekistan. (2024). Financial Stability Report. Tashkent: Central Bank of

the Republic of Uzbekistan.

14. Asian Development Bank. (2024). Asian Development Outlook 2024. Manila: Asian Development Bank.

15. Financial Stability Board. (2024). Global Monitoring Report on Non-Bank Financial Intermediation 2024.

Basel: Financial Stability Board.

Загрузки

Опубликован

2025-09-01

Как цитировать

Ismatov , N. (2025). MDH MAMLAKATLARIDA KREDIT PORTFELI RISKINI BOSHQARISH AMALIYOTI TAHLILI. ЗЕЛЁНАЯ ЭКОНОМИКА И РАЗВИТИЕ, 3(9). извлечено от https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/index.php/GED/article/view/11354

Цитирование

Открыть в Google Scholar
Том 3 № 9 (2025): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» журнали