O‘ZBEKISTONDA “QISHLOQ XO‘JALIGI-4.0” KONSEPSIYASINI JORIY ETISH YO‘LLARI, MUAMMOLARI VA STRATEGIK ISTIQBOLLARI

Authors

  • Baxodir Matrasulov

Abstract

Ushbu maqolada global iqlim o‘zgarishi va resurslar cheklanganligi sharoitida O‘zbekiston
agrosanoat majmuasini raqamli transformatsiya qilish va “Qishloq xo‘jaligi-4.0” konsepsiyasini joriy etish
masalalari tizimli tahlil qilingan. Agrar tarmoqda kiber-fizik tizimlar, narsalar interneti (IoT), sun’iy intellekt va
katta ma’lumotlar (Big Data) texnologiyalarini qo‘llash imkoniyatlari o‘rganilgan. Tadqiqot doirasida raqamli
transformatsiyani boshlovchi va sekinlashtiruvchi omillar to‘rt yirik guruhga ajratilgan holda tasniflangan hamda
agrosanoat majmuasining universal raqamli platformasi mualliflik konseptual modeli taklif etilgan. Shuningdek,
mamlakatimizdagi suv tanqisligi, yerlarning sho‘rlanishi va iqlim xavflarini yumshatishga qaratilgan adaptiv,
suvni tejovchi va resurs tejamkor raqamli texnologiyalar — mulchalash, agroo‘rmonchilik, agrivoltaika,
vertikal fermalar samaradorligi iqtisodiy jihatdan baholangan. Maqola yakunida inson kapitali va institutsional
infratuzilmani rivojlantirish bo‘yicha strategik tavsiyalar ishlab chiqilgan

Keywords

Qishloq xo‘jaligi-4.0, raqamli transformatsiya, kiber-fizik metasistemalar, universal raqamli platforma, iqlim o‘zgarishi, suvni tejovchi texnologiyalar, intellektual menejment

Author Biography

Baxodir Matrasulov

Guliston davlat universiteti
“Buxgalteriya hisobi va moliya” kafedrasi katta o‘qituvchisi


References

1. Ghobakhloo M. Industry 4.0, digitization, and opportunities for sustainability // Journal of Cleaner

Production. – 2020. – Vol. 252. – Article 119869. – DOI: 10.1016/j.jclepro.2019.119869.

2. Araújo S.O., Peres R.S., Barata J., Lidon F., Ramalho J.C. Characterising the Agriculture 4.0 landscape:

emerging trends, challenges and opportunities // Agronomy. – 2021. – Vol. 11, No. 4. – Article 667. – DOI:

10.3390/agronomy11040667.

3. Deloitte. On solid ground: AgTech is driving sustainable farming and is expected to harvest US$18 billion in

2024 revenues // Deloitte Insights. – 2023. – Elektron resurs. – Kirish rejimi: https://www.deloitte.com/us/

en/insights/industry/technology/technology-media-and-telecom-predictions/2024/agricultural-technologypredictions.

html

4. IPCC. Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Working Group II Contribution to the

Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. – Cambridge: Cambridge

University Press, 2022. – Elektron resurs. – Kirish rejimi: https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/

5. World Bank. Food Security Update // The World Bank. – Elektron resurs. – Kirish rejimi: https://www.

worldbank.org/en/topic/agriculture/brief/food-security-update

6. Gartner. Hype Cycle for Emerging Technologies, 2025 // Gartner Research. – 2025. – Elektron resurs. –

Kirish rejimi: https://www.gartner.com/en/articles/hype-cycle-for-emerging-technologies

7. Turayev R.A., Toxirov K.N. Masofadan zondlash orqali degradatsiyaga uchragan yerlar monitoringini

yuritish usulini takomillashtirish: uslubiy tavsiyanoma. – Toshkent: Publishing High Future, 2025. – 61 b. –

O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi, “O‘zdavyerloyiha” davlat ilmiy-loyihalash instituti.

8. Meteoblue. Climate Change Tashkent // Meteoblue Climate Data. – Elektron resurs. – Kirish rejimi: https://

www.meteoblue.com/en/climate-change/tashkent_uzbekistan_1512569

9. International Institute for Applied Systems Analysis (IIASA). Global climate change impacts on crops

expected within 10 years // IIASA News. – 2021. – Elektron resurs. – Kirish rejimi: https://iiasa.ac.at/news/

nov-2021/global-climate-change-impacts-on-crops-expected-within-10-years

Downloads

Published

2026-05-01

How to Cite

Matrasulov , B. (2026). O‘ZBEKISTONDA “QISHLOQ XO‘JALIGI-4.0” KONSEPSIYASINI JORIY ETISH YO‘LLARI, MUAMMOLARI VA STRATEGIK ISTIQBOLLARI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(5). Retrieved from https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/index.php/GED/article/view/11382

Citation

Vol. 4 No. 5 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 5-son