O‘ZBEKISTONDA SANOAT KORXONALARINING JOYLASHUVINING HOZIRGI HOLATI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21037253Keywords:
sanoat korxonalari, hududiy joylashuv, ishlab chiqaruvchi kuchlar, hududiy konsentratsiya, maxsus iqtisodiy zona, sanoat klasteri, o‘sish qutblari, sanoatlashuv, hududiy nomutanosiblikAbstract
Ushbu maqolada O‘zbekistonda sanoat korxonalarining hududiy joylashuvining (territorial
dislokatsiyasining) hozirgi holati tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi — ishlab chiqaruvchi kuchlarning makonsal
taqsimotini baholash va hududiy nomutanosibliklarni yumshatish yo‘nalishlarini asoslashdir. Rasmiy statistik
ma’lumotlar asosida sanoat salohiyatining hududiy konsentratsiyasi va qutblanish (polarizatsiya) darajasi
aniqlangan. Tahlil natijalari sanoatning poytaxt-aglomeratsiya hamda resurs-eksport yo‘nalishidagi hududlar
atrofida yuqori darajada to‘planganini ko‘rsatadi. Muallif korxonalar soni va ishlab chiqarish intensivligi o‘rtasida
bevosita muvofiqlik yo‘qligini aniqlagan. Ilmiy yangilik makonsal asimmetriyani o‘sish qutblari va sanoat
klasteri konsepsiyalari nuqtayi nazaridan baholashda namoyon bo‘ladi. Xulosada hududiy nomutanosibliklarni
yumshatishga qaratilgan amaliy takliflar ishlab chiqilgan
References
1. Weber A. Theory of the Location of Industries. — Chicago: University of Chicago Press, 1929. — 256 p.
2. Lösch A. The Economics of Location. — New Haven: Yale University Press, 1954. — 520 p.
3. Christaller W. Central Places in Southern Germany. — Englewood Cliffs: Prentice-Hall, 1966. — 230 p.
4. Krugman P. Increasing Returns and Economic Geography // Journal of Political Economy. — 1991. — Vol.
99, No. 3. — P. 483–499.
5. Perroux F. Note sur la notion de pôle de croissance // Économie Appliquée. — 1955. — No. 1–2. — P.
307–320.
6. Porter M.E. The Competitive Advantage of Nations. — New York: Free Press, 1990. — 855 p.
7. World Bank Group. Special Economic Zones: An Operational Review of Their Impacts. — Washington,
D.C.: World Bank, 2017. — 122 p.
8. Vafoyev A. O‘zbekistonda sanoat zonalarining rivojlanish bosqichlari va huquqiy-me’yoriy asoslari // Green
Economy and Development. — 2025. — Vol. 3, No. 9. — DOI: 10.5281/zenodo.17149245.
9. Saidaxmedova D.S. Erkin iqtisodiy zonalar — hududlarni rivojlantirishning muhim omili sifatida //
Экономика и социум. — 2024. — No. 2–1 (117). — B. 617–620.
10. Farmonov D.D. va boshq. Kichik sanoat zonalarining rivojlanishi va hozirgi holati tahlili // International
Journal of Science and Technology. — 2025. — Vol. 2. — No. 5. — B. 129–132.
11. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Sanoat ishlab chiqarishi: statistik axborot (2025-yil). —
Toshkent: stat.uz, 2026. — URL: https://stat.uz
12. O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi. Erkin iqtisodiy zonalar va kichik sanoat
zonalari faoliyati to‘g‘risida hisobot. — Toshkent: miit.uz, 2024.
13. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 1-maydagi «To‘qimachilik va tikuv-trikotaj sanoatini
rivojlantirishni yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari to‘g‘risida» PF-71-son Farmoni. https://lex.uz/
uz/docs/-7486412
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.