TIJORAT BANKLARIDA LIKVIDLIKNI BOSHQARISH MUAMMOLARI VA ULARNI BARTARAF ETISH YO‘LLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21201046Keywords:
tijorat banklari, likvidlik, likvidlikni boshqarish, likvidlik riski, aktivlar, passivlar, depozit bazasi, kredit portfeli, moliyaviy barqarorlik, prudensial me’yorlar, Basel III, aktiv va passivlarni boshqarish, raqamli texnologiyalar, likvidlik monitoringi, bank tizimi.Abstract
Mazkur maqolada tijorat banklarida likvidlikni boshqarish bilan bog‘liq dolzarb muammolar,
ularning bank faoliyati barqarorligi hamda moliyaviy xavfsizlikka ta’siri ilmiy jihatdan tahlil qilindi. Tadqiqotda
likvidlik darajasiga ta’sir etuvchi ichki va tashqi omillar, jumladan, depozit bazasining barqarorligi, kredit portfeli
sifati, aktiv va passivlarni boshqarish samaradorligi hamda makroiqtisodiy sharoitlarning o‘zgarishi ko‘rib chiqiladi.
Shuningdek, xalqaro bank amaliyotida qo‘llanilayotgan likvidlikni boshqarish usullari va prudensial me’yorlar tahlil
qilinib, ularni tijorat banklari faoliyatiga samarali tatbiq etish imkoniyatlari yoritiladi. Tadqiqot natijalariga asoslanib,
banklarda likvidlik riskini kamaytirish, aktiv va passivlarni muvozanatli boshqarish, raqamli texnologiyalardan
foydalanishni kengaytirish hamda likvidlik monitoringi tizimini takomillashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab
chiqilgan. Mazkur tavsiyalar tijorat banklarining moliyaviy barqarorligini mustahkamlash va likvidlikni samarali
boshqarish tizimini rivojlantirishga xizmat qiladi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 12-maydagi PF-5992-son “2020-2025-yillarga
mo‘ljallangan O‘zbekiston Respublikasining bank tizimini isloh qilish strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni.
https://lex.uz/uz/docs/-4811025.
2. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 5-noyabrdagi O‘RQ-582-son “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”gi
Qonuni. https://lex.uz/docs/-4590452.
3. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Moliyaviy barqarorlik to‘g‘risidagi hisobot - 2025. - Toshkent,
2025.
4. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Bank tizimi statistik ko‘rsatkichlari, 2021-2025-yillar. - Toshkent,
2025. - URL: https://cbu.uz.
5. Omonov A.A. Pul, kredit va banklar. - Toshkent: Iqtisod-Moliya, 2022. - 496 b.
6. Abdullayeva Sh. Z. Bank ishi. Darslik. - Toshkent: “Iqtisod-Moliya”, 2017. - 732 b.
7. Akhunov A. Tijorat banklarida risklarni boshqarish mexanizmlarini takomillashtirish // TDIU ilmiy jurnali. -
2022. - № 3.
8. Nabiyev B. O‘zbekiston tijorat banklari likvidligini oshirishning zamonaviy yo‘nalishlari // “Moliyaviy tahlil va
iqtisodiy islohotlar” jurnali. - 2023. - № 2.
9. Mishkin F. S. The Economics of Money, Banking, and Financial Markets. 12th ed. - Pearson Education,
2019.
10. Rose P. S., Hudgins S. C. Bank Management & Financial Services. 9th ed. - New York: McGraw-Hill
Education, 2012. - 768 p.
11. Sharma R. S. K., Bijoy K., Sahay A. Issues in Liquidity Management in Banking System: An Empirical
Evidence from Indian Commercial Banks // Cogent Economics & Finance. - 2022. - Vol. 10, Issue 1.
12. Diamond D. W. Banks and Liquidity Creation: A Simple Exposition of the Diamond-Dybvig Model //
Economic Quarterly. - Federal Reserve Bank of Richmond, 2007. - Vol. 93, No. 2. - P. 189-200.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.