SHAHAR HUDUDLARIDA EKOLOGIK MONITORING TIZIMINI RIVOJLANTIRISH MASALALARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21841825Keywords:
ekologik monitoring, shahar muhiti, atrof-muhit sifati, GIS-tahlil, IoT-datchiklar, raqamli platforma, barqaror rivojlanishAbstract
Shahar hududlarida atrof-muhit holatini kompleks baholash va nazorat qilish vositasi sifatida
ekologik monitoring tizimining zamonaviy holati hamda uni tashkil etish va rivojlantirishning metodologik asoslari
tahlil qilingan. Atmosfera havosi, suv resurslari, tuproq, shovqin va elektromagnit ta’sir ko‘rsatkichlarini uzluksiz
kuzatish natijasida olingan ma’lumotlarni yagona raqamli platformaga integratsiya qilish zarurati asoslab
berilgan. O‘zbekiston Respublikasi shaharlari misolida GIS-tahlil, IoT-datchiklar, sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlari
hamda sun’iy intellekt algoritmlaridan foydalanish imkoniyatlari yoritilgan. Yakunda shahar ekologik monitoring
tizimini rivojlantirishga qaratilgan institutsional, texnologik va normativ-huquqiy takliflar ishlab chiqilgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktabrdagi “2019–2030-yillarda O‘zbekiston
Respublikasining “yashil iqtisodiyot”ga o‘tish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PQ-4477-son qarori:
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi
O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-60-son Farmoni: https://lex.uz/docs/-5841063
3. World Health Organization. WHO global air quality guidelines: Particulate matter (PM2.5 and PM10),
ozone, nitrogen dioxide, sulfur dioxide and carbon monoxide. – Geneva : World Health Organization,
2021. – 273 p.
4. European Environment Agency. Air quality in Europe – 2023 report. – Copenhagen : Publications Office of
the European Union, 2023. – 132 p.
5. Copernicus Atmosphere Monitoring Service. Regional air quality analysis and forecast: Technical
documentation. – Reading : European Centre for Medium-Range Weather Forecasts (ECMWF), 2023.
6. Sharipov K. A., Salimov A. K. Barqaror rivojlanish sharoitida shahar ekologik muhitini boshqarish
masalalari. – Toshkent : Iqtisodiyot, 2022. – 248 b.
7. Alimov R. A., Mustafoyev Sh. GIS-texnologiyalar asosida shahar havosi ifloslanish darajasini modellashtirish
// Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot. – 2023. – № 5. – B. 44–52.
8. United Nations Environment Programme. Global Environmental Outlook (GEO-7): Healthy Planet, Healthy
People. – Nairobi : United Nations Environment Programme, 2024. – 512 p.
9. Open Geospatial Consortium. OGC SensorThings API. Part 1: Sensing. Version 1.1. – Wayland, MA :
Open Geospatial Consortium, 2022.
10. International Organization for Standardization. ISO 19115-1:2014. Geographic information – Metadata –
Part 1: Fundamentals. – Geneva : International Organization for Standardization, 2014.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.