TIJORAT BANKLARIDA CHAKANA BANK XIZMATLARINI RIVOJLANTIRISHGA TA’SIR ETUVCHI OMILLARNI EKONOMETRIK BAHOLASH

Authors

  • Farxod Abdiraxmonov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.21841922

Abstract

Maqolada tijorat banklarida chakana bank xizmatlarini rivojlantirishga ta’sir etuvchi omillar
ekonometrik usullar asosida baholangan. Tadqiqotda bank kartalari soni, POS-terminallar tarmog‘i hamda
POS-terminallar orqali amalga oshirilgan to‘lovlar hajmining chakana bank xizmatlari rivojlanishiga ta’siri
regressiya modeli yordamida tahlil qilingan. Olingan natijalar bank kartalari soni va naqdsiz to‘lovlar hajmining
chakana bank xizmatlari rivojlanishiga ijobiy va statistik jihatdan ahamiyatli ta’sir ko‘rsatishini, POS-terminallar
sonining esa nisbatan past ta’sirga ega ekanligini ko‘rsatdi. Tadqiqot yakunida tijorat banklarida raqamli to‘lov
infratuzilmasini rivojlantirish, mijozlarga yo‘naltirilgan xizmatlarni kengaytirish hamda chakana bank xizmatlari
samaradorligini oshirishga qaratilgan ilmiy xulosalar va amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi

Keywords

tijorat banklari, chakana bank xizmatlari, ekonometrik tahlil, regressiya modeli, bank kartalari, POS-terminallar, POS-to‘lovlar, raqamli bank xizmatlari, raqamlashtirish, moliyaviy inklyuziya.

Author Biography

Farxod Abdiraxmonov

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti mustaqil tadqiqotchisi

References

  1. 1.1. Mishkin F. S. The Economics of Money, Banking, and Financial Markets. — 13th ed. — Pearson, 2022.
  2. 2.2. Sinkey J. F. Commercial Bank Financial Management in the Financial-Services Industry. — Pearson,
  3. 3.2002.
  4. 4.3. Khera P., Ng S. Y., Ogawa S., Sahay R. Is Digital Financial Inclusion Unlocking Growth? // IMF Working
  5. 5.Papers. — 2021. — No. 2021/167. — 30 p. — DOI: 10.5089/9781513584669.001.
  6. 6.4. Cevik S. Promise (Un)kept? Fintech and Financial Inclusion // IMF Working Papers. — 2024. — No.
  7. 7.2024/131. — 17 p. — DOI: 10.5089/9798400279195.001.
  8. 8.5. World Bank. The Global Findex Database 2025: Connectivity and Financial Inclusion in the Digital
  9. 9.Economy. — Washington, D.C. : World Bank, 2025.
  10. 10.6. Committee on Payments and Market Infrastructures; World Bank Group. Payment Aspects of Financial
  11. 11.Inclusion in the Fintech Era. — Basel : Bank for International Settlements, 2020. — 80 p. — (CPMI Papers,
  12. 12.No. 191).
  13. 13.7. Aurazo J., Franco C. Fast Payment Systems and Financial Inclusion // BIS Quarterly Review. — 2024. —
  14. 14.March.
  15. 15.8. Семенюта О. Г. Банковское дело и банковские операции : учебник. — Ростов-на-Дону : Феникс, [б.
  16. 16.г.].
  17. 17.9. Белоглазова Г. Н., Кроливецкая Л. П. Банковское дело. Организация деятельности коммерческого
  18. 18.банка : учебник и практикум. — 3-е изд. — Москва : Юрайт, 2016. — 545 с.
  19. 19.10. Сплошнов С. В., Давыдова Н. Л. Банковский розничный бизнес : учебное пособие. — Минск :
  20. 20.Вышэйшая школа, 2012. — 304 с.
  21. 21.11. Abdullayeva Sh. Z. Bank ishi : darslik. — Toshkent : Iqtisod-Moliya, 2017. — 732 b. — ISBN 978-9943-13-
  22. 22.659-5.
  23. 23.12. Mamadiyarov Z. T., Kurbonbekova M. T., Maxmudova M. Q. Bank ishi : darslik. — Toshkent : Innovatsion
  24. 24.rivojlanish nashriyot-matbaa uyi, 2021.
  25. 25.13. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 12-maydagi PF-5992-son “2020–2025-yillarga
  26. 26.mo‘ljallangan O‘zbekiston Respublikasining bank tizimini isloh qilish strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni //
  27. 27.Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi — LexUZ.
  28. 28.14. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son “2022–2026-yillarga
  29. 29.mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni // Qonunchilik
  30. 30.ma’lumotlari milliy bazasi — LexUZ.
  31. 31.15. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 12-sentabrdagi PQ-3270-son “Respublika bank
  32. 32.tizimini yanada rivojlantirish va barqarorligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori // Qonunchilik
  33. 33.ma’lumotlari milliy bazasi — LexUZ.
  34. 34.16. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 23-martdagi PQ-3620-son “Bank xizmatlari ommabopligini
  35. 35.oshirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi
  36. 36.— LexUZ.
  37. 37.17. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Muomaladagi bank kartalari, to‘lov terminallari, bankomat va
  38. 38.infokiosklar hamda to‘lov terminallari orqali amalga oshirilgan operatsiyalarga oid statistik ma’lumotlar,
  39. 39.2021–2025-yillar // O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining rasmiy statistik ma’lumotlari. — Murojaat
  40. 40.sanasi: 07.08.2026.
  41. 41.18. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. O‘zbekiston Respublikasining bankmoliya
  42. 42.va xizmatlar sohasiga oid statistik ma’lumotlari, 2021–2025-yillar // O‘zbekiston Respublikasining
  43. 43.rasmiy statistika ma’lumotlari. — Murojaat sanasi: 07.08.2026.

Downloads

Published

2026-08-01

How to Cite

Abdiraxmonov , F. (2026). TIJORAT BANKLARIDA CHAKANA BANK XIZMATLARINI RIVOJLANTIRISHGA TA’SIR ETUVCHI OMILLARNI EKONOMETRIK BAHOLASH. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(8), 261–266. https://doi.org/10.5281/zenodo.21841922
Vol. 4 No. 8 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 8-son