SURXONDARYO VILOYATIDA YASHIL IQTISODIYOT ASOSIDA AHOLI FAROVONLIGINI OSHIRISH YO‘LLARI

Authors

  • Muattar Choriyeva

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.21923319

Abstract

Ushbu maqolada Surxondaryo viloyatining tabiiy-iqlimiy salohiyatidan kelib chiqqan holda
yashil iqtisodiyotni rivojlantirish va bu orqali aholi farovonligini oshirish masalalari tahlil qilingan. Tadqiqotda
viloyatning quyosh energiyasi salohiyati, ayniqsa, Sherobod tumanidagi yirik loyihalar va qishloq xo‘jaligida
suv tejovchi texnologiyalarning iqtisodiy samaradorligi o‘rganilgan. Statistik ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki,
Surxondaryo viloyatida quyoshli kunlarning ko‘pligi (yiliga 280–300 kun) qayta tiklanuvchi energiya manbalarini
joriy etish uchun ulkan imkoniyat yaratadi. Maqolada yashil texnologiyalarning yalpi hududiy mahsulot o‘sishiga,
yangi ish o‘rinlari yaratilishiga va aholi daromadlarining barqarorligiga ta’siri ekonometrik va statistik tahlillar
yordamida yoritib berilgan. Shuningdek, yashil iqtisodiyotga o‘tishdagi mavjud to‘siqlar va ularni bartaraf etish
bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan

Keywords

yashil iqtisodiyot, Surxondaryo, aholi farovonligi, quyosh energiyasi, suv tejovchi texnologiyalar, Sherobod QFS, barqaror rivojlanish, innovatsiya

Author Biography

Muattar Choriyeva

Termiz iqtisodiyot va servis universiteti
Iqtisodiyot kafedrasi o‘qituvchisi

References

1. • O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktabrdagi PQ–4477-son “2019–2030-yillar davrida

O‘zbekiston Respublikasining ‘yashil’ iqtisodiyotga o‘tish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi

qarori [Elektron resurs]. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-4539502

(murojaat sanasi: 13.08.2026).

2. • O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 16-fevraldagi PQ–57-son “2023-yilda qayta

tiklanuvchi energiya manbalarini va energiya tejovchi texnologiyalarni joriy etishni jadallashtirish

chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori [Elektron resurs]. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL:

https://lex.uz/docs/-6385716 (murojaat sanasi: 13.08.2026).

3. • Tursunov N. Hududiy iqtisodiyotni modernizatsiya qilishda “yashil” texnologiyalarning o‘rni. – Toshkent:

Iqtisodiyot, 2021. – 120 b.

4. • Pearce D. W., Markandya A., Barbier E. B. Blueprint for a Green Economy. – London: Earthscan, 1989.

– 192 p. – DOI: https://doi.org/10.4324/9780203097298.

5. • Surxondaryo viloyati statistika boshqarmasi. Surxondaryo viloyatining ijtimoiy-iqtisodiy holati: 2023-yil

yanvar–dekabr. – Termiz, 2024. – 85 b.

6. • Abdurahmonov K. K. Inson taraqqiyoti iqtisodiyoti. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2022. – 450 b.

7. • O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. Sherobod quyosh elektr stansiyasi qurilishiga tamal toshi

qo‘yildi [Elektron resurs]. – 2021-yil 1-iyun. – URL: https://president.uz/oz/lists/view/4388 (murojaat

sanasi: 13.08.2026).

8. • Surxondaryo viloyati statistika boshqarmasi. 2025-yilning yanvar–sentabr oylarida Surxondaryo

viloyatida ishlab chiqarilgan yalpi hududiy mahsulot [Elektron resurs]. – Termiz, 2025. – 9 b. – URL:

https://surxonstat.uz/uploads/2025/Oktabr/Yalpi_hududiy_mahsulot25.pdf (murojaat sanasi: 13.08.2026).

9. • Alixanov B. “Yashil” iqtisodiyot – barqaror taraqqiyot asosi // Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar. –

2022. – № 3. – B. 15–22.

10. • United Nations Environment Programme. Towards a Green Economy: Pathways to Sustainable

Development and Poverty Eradication. – Nairobi: UNEP, 2011 [Electronic resource]. – URL: https://www.

unep.org/resources/report/towards-green-economy-pathways-sustainable-development-and-povertyeradication

(accessed: 13.08.2026).

11. • International Energy Agency. World Energy Employment 2023. – Paris: IEA, 2023 [Electronic resource].

– URL: https://www.iea.org/reports/world-energy-employment-2023 (accessed: 13.08.2026).

12. • O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi. Suv tejovchi texnologiyalar va ularning samaradorligi.

– Toshkent, 2023.

13. • Tursunov S. Surxondaryo tarixi va iqtisodiy salohiyati. – Toshkent: Sharq, 2018. – 320 b.

14. • World Bank; Ministry of Economic Development and Poverty Reduction of the Republic of Uzbekistan.

Towards a Greener Economy in Uzbekistan. – Washington, DC: World Bank, 2022 [Electronic resource]. –

URL: https://openknowledge.worldbank.org/entities/publication/7046a76c-f533-5846-83e4-7dde22f2ad03

(accessed: 13.08.2026).

15. • O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 21-maydagi O‘RQ–539-son “Qayta tiklanuvchi energiya

manbalaridan foydalanish to‘g‘risida”gi Qonuni [Elektron resurs]. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy

bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-4346831 (murojaat sanasi: 13.08.2026).

Downloads

Published

2026-08-01

How to Cite

Choriyeva , M. (2026). SURXONDARYO VILOYATIDA YASHIL IQTISODIYOT ASOSIDA AHOLI FAROVONLIGINI OSHIRISH YO‘LLARI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(8), 662–666. https://doi.org/10.5281/zenodo.21923319
Vol. 4 No. 8 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 8-son