O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA SOLIQ SIYOSATINING IQTISODIY O‘SISHGA TA’SIRI VA YANGI ISLOHOTLARNING MAKROIQTISODIY TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21936460Abstract
O‘zbekiston Respublikasida amalga oshirilayotgan soliq siyosatining makroiqtisodiy
o‘sish ko‘rsatkichlariga ta’siri 2017–2025-yillar kesimida kompleks tahlil qilingan. Tadqiqot davri mamlakat
iqtisodiyotida keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilgan muhim bosqichni qamrab oladi. 2020-yilda kuchga
kirgan yangi Soliq kodeksining joriy etilishi, soliq stavkalarining optimallashtirilishi, qo‘shilgan qiymat solig‘i,
foyda solig‘i va ijtimoiy soliq stavkalarining pasaytirilishi, raqamli soliq ma’muriyatchiligining rivojlantirilishi
hamda soliq imtiyozlari tizimining qayta ko‘rib chiqilishi natijalari o‘rganilgan. Tadqiqot jarayonida ko‘p omilli
regressiya tahlili, korrelyatsion tahlil, Granger sababiylik testi va qiyosiy tahlil usullaridan foydalanilgan. Olingan
natijalar soliq siyosatining iqtisodiy o‘sishga statistik jihatdan ahamiyatli ijobiy ta’sirini ko‘rsatadi. Xususan,
soliq tushumlarining yalpi ichki mahsulotga nisbati 18,3 foizdan 24,5 foizgacha oshgani, investitsion faollik
kengaygani, rasmiy bandlik darajasi ko‘tarilgani va soliq bazasi sezilarli darajada kengaygani aniqlangan. Shu
bilan birga, yashirin iqtisodiyot ulushining yuqoriligi, soliq imtiyozlari samaradorligining yetarli emasligi, soliq
qonunchiligidagi o‘zgaruvchanlik, hududlararo tafovutlar hamda raqamli iqtisodiyotni soliqqa tortish bilan bog‘liq
muammolar tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari asosida soliq siyosatini qisqa, o‘rta va uzoq muddatli istiqbolda
takomillashtirish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqilgan
Keywords
soliq siyosati, makroiqtisodiy tahlil, iqtisodiy o‘sish, soliq islohotlari, yalpi ichki mahsulot, fiskal siyosat, soliq ma’muriyatchiligi, O‘zbekiston Respublikasi, Soliq kodeksi, investitsion muhit, raqamli soliqqa tortish, soliq tushumlari, bandlik, yashirin iqtisodiyotReferences
1. O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi. – Toshkent, 2020.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining soliq va byudjet siyosatiga oid farmonlari. – 2018–2025-yillar.
3. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi. O‘zbekistonda innovatsion rivojlanish
va raqamli iqtisodiyot masalalari. – Toshkent, 2023. – 214 b.
4. Abdurahmonov Q. X. Raqamli iqtisodiyot. – Toshkent: Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi, 2021.
– 320 b.
5. Xodiyev B. Y., Berkinov B. B. Milliy iqtisodiyot. – Toshkent: IQTISOD-MOLIYA, 2020. – 512 b.
6. Abduhakimov A. A. Fiskal siyosat va iqtisodiy barqarorlik. – Toshkent, 2021.
7. G‘ulomov S. S. Axborotlashgan iqtisodiyot va raqamli texnologiyalar. – Toshkent: Fan va texnologiya,
2020. – 286 b.
8. G‘ulomov S. S. Soliq tizimini isloh qilish: nazariya va amaliyot. – Toshkent, 2019
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
