TIJORAT BANKLARIDA KREDITLASH AMALIYOTI SAMARADORLIGINI BAHOLASH MEZONLARI VA KO‘RSATKICHLAR TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21945121Abstract
Tijorat banklarida kreditlash amaliyoti samaradorligini baholashning ilmiy-nazariy va uslubiy jihatlari
tadqiq etilgan. Kreditlash samaradorligini baholashda amaliyotda qo‘llanilayotgan an’anaviy moliyaviy ko‘rsatkichlarning
imkoniyatlari va cheklovlari yoritilib, kredit faoliyati natijadorligini faqat kredit portfeli hajmi, foizli daromadlar yoki muammoli
kreditlar ulushi asosida baholash yetarli emasligi asoslab berilgan. Kreditlash amaliyoti samaradorligini ko‘p mezonli
yondashuv asosida baholash zaruratidan kelib chiqib, moliyaviy natijadorlik, kredit portfeli sifati, kredit riski darajasi,
resurslardan foydalanish samaradorligi, operatsion samaradorlik hamda kreditlash jarayonining mijozlarga yo‘naltirilganlik
darajasini ifodalovchi ko‘rsatkichlarni yagona tizimda shakllantirish taklif etilgan. Kreditlash samaradorligini baholash
mezonlarini iqtisodiy mazmuniga ko‘ra guruhlash, ular o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni aniqlash hamda bank kredit siyosatiga
oid boshqaruv qarorlarini qabul qilishda ulardan foydalanish imkoniyatlari yoritilgan. Tadqiqot natijalari asosida kreditlash
amaliyoti samaradorligini baholash mezonlari va ko‘rsatkichlar tizimini takomillashtirishga qaratilgan ilmiy-uslubiy yondashuv
ishlab chiqilgan.
Keywords
tijorat banki, kreditlash amaliyoti, kreditlash samaradorligi, baholash mezonlari, ko‘rsatkichlar tizimi, kredit portfeli, kredit riski, kredit portfeli sifati, moliyaviy samaradorlik, operatsion samaradorlik, resurslardan foydalanish samaradorligi, kredit siyosatiReferences
1. Mirziyoyev Sh.M. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning tadbirkorlar bilan ochiq
muloqot shaklida o‘tkazilgan uchrashuvdagi nutqi. – Toshkent, 2025-yil 20-avgust. – O‘zbekiston Respublikasi
Prezidentining rasmiy veb-sayti.
2. Berger A.N., DeYoung R. Problem Loans and Cost Efficiency in Commercial Banks // Journal of Banking &
Finance. – 1997. – Vol. 21, No. 6. – P. 849–870.
3. Fiordelisi F., Marques-Ibanez D., Molyneux P. Efficiency and Risk in European Banking // Journal of Banking &
Finance. – 2011. – Vol. 35, No. 5. – P. 1315–1326.
4. Louzis D.P., Vouldis A.T., Metaxas V.L. Macroeconomic and Bank-Specific Determinants of Non-Performing
Loans in Greece: A Comparative Study of Mortgage, Business and Consumer Loan Portfolios // Journal of
Banking & Finance. – 2012. – Vol. 36, No. 4. – P. 1012–1027.
5. Engelmann B., Pham H. Measuring the Performance of Bank Loans under Basel II/III and IFRS 9/CECL // Risks.
– 2020. – Vol. 8, No. 3. – Article 93.
6. Abdullayeva Sh.Z. Bank risklari va kreditlash. – Toshkent: Moliya, 2002. – 304 b. – Mazkur manbaning bibliografik
ma’lumotlari va muallif qarashlari A.A. Azlarova hamda M.M. Abduraxmanova tadqiqotida keltirilgan.
7. Azlarova A.A., Abduraxmanova M.M. Tijorat banklarida kredit portfelini samarali boshqarish masalalari //
Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar. – 2018. – № 6.
8. Toymuhamedov I.R., Elbusinova U.X. O‘zbekistonda samarali bank infratuzilmasi va kreditlash jarayonlari
istiqbollari // Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar. – 2020. – № 3.
9. To‘qsonov X.E., Normurodov A.T. Kredit portfelining sifat ko‘rsatkichlarini baholashning nazariy asoslari //
Raqamli iqtisodiyot ilmiy-elektron jurnali. – 2025. – № 13
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
