CHAKANA BANK XIZMATLARINI RAQAMLI TRANSFORMATSIYA QILISHNING NAZARIY JIHATLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21965544Abstract
Chakana bank xizmatlarini raqamli transformatsiya qilishning nazariy-konseptual asoslari, texnologik
jihatlari, biznes-model evolyutsiyasi va strategik yo‘nalishlari keng ilmiy tahlil asosida ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda
zamonaviy iqtisodiy nazariyalar — platforma iqtisodiyoti, innovatsiyalarning tarqalishi nazariyasi, resurslarga asoslangan
yondashuv va institutsional nazariya — kontekstida raqamli bank transformatsiyasi nazariy jihatdan asoslangan.
Omnikanal strategiyasi, embedded finance, Banking-as-a-Service (BaaS) va open banking kabi konsepsiyalarning nazariy
mohiyati hamda amaliy tatbiqi tahlil qilingan. Shuningdek, xalqaro miqyosdagi statistik ma’lumotlar va yetakchi banklar
tajribasi asosida raqamli transformatsiyaning miqdoriy va sifat ko‘rsatkichlari baholangan. O‘zbekiston Respublikasida
chakana bank xizmatlarini raqamli transformatsiya qilishning hozirgi holati va istiqbolli yo‘nalishlari bo‘yicha tavsiyalar
ishlab chiqilgan.
Keywords
raqamli transformatsiya, chakana bank xizmatlari, fintech, platforma iqtisodiyoti, omnikanal, embedded finance, open banking, sun’iy intellekt, biznes-model innovatsiyasi, mijozlar tajribasiReferences
1. Rogers D. L. The Digital Transformation Playbook: Rethink Your Business for the Digital Age. — New York:
Columbia University Press, 2016.
2. Teece D. J., Pisano G., Shuen A. Dynamic Capabilities and Strategic Management // Strategic Management
Journal. — 1997. — Vol. 18, No. 7. — P. 509–533. — DOI: 10.1002/smj.4250180709.
3. Rochet J. C., Tirole J. Platform Competition in Two-Sided Markets // Journal of the European Economic
Association. — 2003. — Vol. 1, No. 4. — P. 990–1029. — DOI: 10.1162/154247603322493212.
4. Pousttchi K., Dehnert M. Exploring the Digitalization Impact on Consumer Decision-Making in Retail
Banking // Electronic Markets. — 2018. — Vol. 28, No. 3. — P. 265–286.
5. Akerlof G. A. The Market for “Lemons”: Quality Uncertainty and the Market Mechanism // The Quarterly
Journal of Economics. — 1970. — Vol. 84, No. 3. — P. 488–500.
6. McKinsey Global Institute. The State of AI in 2023. — New York: McKinsey & Company, 2023.
7. Szabo N. Smart Contracts [Elektron resurs]. — 1994. — Unpublished manuscript. — URL: https://www.
fon.hum.uva.nl/rob/Courses/InformationInSpeech/CDROM/Literature/LOTwinterschool2006/szabo.best.
vwh.net/smart.contracts.html.
8. Osterwalder A., Pigneur Y. Business Model Generation. — Hoboken: John Wiley & Sons, 2010.
9. Rochet J. C., Tirole J. Platform Competition in Two-Sided Markets // Journal of the European Economic
Association. — 2003. — Vol. 1, No. 4. — P. 990–1029.
10. Kloppenborg M. Embedded Finance: When Payments Become an Experience. — London: Fintech Futures,
2021.
11. Fisk R. P., Grove S. J., John J. Depicting the Drama of Services // Journal of Retailing. — 1993. — Vol. 69,
No. 1. — P. 92–123.
12. Pine B. J., Gilmore J. H. The Experience Economy. — Boston: Harvard Business School Press, 1999.
13. Mamadiyarov Z., Eshov M., Otakhonova D., Utegenova S., Sabirov K., Marks A., Bahodirov N. Does
Energy Policy Risk Threaten Energy Sources Diversification? // International Journal of Energy Economics
and Policy. — 2025. — Vol. 15, No. 5. — P. 730–740.
14. Singagerda F. S., Pratama M. R., Alfairus M. Q., Iskandar A., Mamadiyarov Z. A Decision-Centric Approach
to Risk Management in Aviation Stock Investments Using Value at Risk and Portfolio Optimization // Journal
of Applied Science, Engineering, Technology, and Education. — 2025. — Vol. 7, No. 1. — P. 114–125.
15. Sofyanty D., Romadhoni R., Handriadi H., Makhsudovna I. S., Anwar Z., Mamadiyarov Z. Strategic Decision
Analysis for Investment Portfolios: Computational Risk Assessment in Transportation Asset Management
// Journal of Applied Science, Engineering, Technology, and Education. — 2025. — Vol. 7, No. 2. — P.
337–348.
16. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Yillik hisobot – 2023. — Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi
Markaziy banki, 2024.
17. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 28-apreldagi “Raqamli iqtisodiyot va elektron hukumatni
keng joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-4699-son qarori: https://lex.uz/docs/-4800657
18. Open Banking APIs Explained: What They Are and How They Work [Elektron resurs] // Stripe. — URL:
https://stripe.com/resources/more/open-banking-apis-explained-what-they-are-and-how-they-work
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


