ZAMONAVIY TO‘LOV TIZIMLARINING INSTITUTSIONAL RIVOJLANISHINI STRATEGIK BOSHQARISH MEXANIZMLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21972254Abstract
Mazkur maqolada zamonaviy to‘lov tizimlarining institutsional rivojlanishini strategik
boshqarishning nazariy-uslubiy asoslari hamda amaliy mexanizmlari chuqur tahlil qilinadi. Raqamli iqtisodiyotning
jadal rivojlanishi, moliyaviy texnologiyalar, ochiq bank, markaziy banklarning raqamli valyutalari, sun’iy intellekt,
bulutli texnologiyalar va platformali iqtisodiyotning kengayishi sharoitida to‘lov tizimlari milliy moliya infratuzilmasining
strategik elementi sifatida yangi institutsional yondashuvlarni talab etayotgani asoslab beriladi. Tadqiqotda to‘lov
tizimlarining institutsional rivojlanishiga ta’sir etuvchi huquqiy-me’yoriy, tashkiliy, texnologik, iqtisodiy va boshqaruv
omillari tizimli ravishda baholanib, ularning o‘zaro integratsiyasini ta’minlovchi strategik boshqaruv mexanizmlarining
konseptual modeli ishlab chiqiladi. Shuningdek, xalqaro tajribalar asosida to‘lov tizimlari boshqaruvida institutsional
moslashuvchanlik, manfaatdor tomonlar hamkorligi, innovatsion boshqaruv vositalari hamda raqamli transformatsiya
jarayonlarini uyg‘unlashtirishning ustuvor yo‘nalishlari aniqlanadi
Keywords
institutsional transformatsiya, moliyaviy infratuzilma, fintech, to‘lov ekotizimi, ochiq API, institutsional samaradorlik, strategik rejalashtirish, innovatsion boshqaruv, raqamli transformatsiya, kiberxavfsizlik, operatsion barqarorlik, risklarni boshqarish, moliyaviy inklyuziyaReferences
1. World Bank. World Development Report 2025: Digitalization and Development. Washington D.C., 2025.
2. Gomber P., Koch J., Siering M. Digital Finance and FinTech: Current Research and Future Research
Directions. Journal of Business Economics. 2024.
3. “Toʻlovlar va toʻlov tizimlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni, 01.11.2019 yildagi O‘RQ-
578-son.
4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha
moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning
qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-21-son Farmoni // URL: https://lex.uz/uz/docs/-8050769
5. https://cbu.uz/uz/statistics/paysistem/4334729/
6. https://stat.uz/uz/rasmiy-statistika/raqamli-iqtisodiyot
7. Barroso, M., Laborda, J. Digital transformation and the emergence of the Fintech sector: Systematic
literature review // Digital Business. – 2022. – Vol. 2. – Issue 2. – Article 100028. – P. 1–18. DOI: 10.1016/j.
digbus.2022.100028.
8. Ferrari, V. The platformisation of digital payments: The fabrication of consumer interest in the EU FinTech
agenda // Computer Law & Security Review. – 2022. – Vol. 45. – Article 105687. – P. 1–17. DOI: 10.1016/j.
clsr.2022.105687.
9. Senyo, P. K., Karanasios, S., Agbloyor, E. K., Choudrie, J. Government-Led digital transformation in
FinTech ecosystems // The Journal of Strategic Information Systems. – 2024. – Vol. 33. – Issue 3. – Article
101849. – P. 1–19. DOI: 10.1016/j.jsis.2024.101849.
10. Iglesias-Rodríguez, P. The future of instant payments in the EU: Bank ownership, market contracting
costs, and the accomplishment of financial regulation objectives // Journal of Banking Regulation. – 2025. – Vol.
26. – Issue 4. – P. 911–931. DOI: 10.1057/s41261-025-00296-9.
11. Калужский, М. Л. Институционализация платежной среды электронной коммерции в России //
Финансовая аналитика: проблемы и решения. – 2014. – № 2 (188). – С. 8–19.
12. Коробейникова, О. М. Платежные системы в цифровой экономике // Научный вестник: финансы,
банки, инвестиции. – 2018. – № 1 (42). – С. 129–136.
13. Уланова, Е. С., Попков, С. Ю. Принципы и стратегия как инструменты устойчивого развития
национальной платежной системы // Проблемы экономики и юридической практики. – 2020. – Т. 16. – №
5. – С. 96–100.
14. Орлов, С. Н., Федорец, А. Е. Платёжная система России в новых геополитических и экономических
условиях: проблемы и перспективы // Экономические и социальные перемены: факты, тенденции,
прогноз. – 2023. – Т. 16. – № 3. – С. 183–195. DOI: 10.15838/esc.2023.3.87.9.
15. World Bank. Global Findex Database 2025. Washington D.C.: The World Bank, 2025.
16. OECD. The Future of Digital Payments. Paris: OECD Publishing, 2025.
17. European Central Bank. Payment Statistics. First Half of 2025. Frankfurt am Main: ECB, 2025.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
