O‘ZBEKISTONDA KICHIK BIZNESNING RAQAMLI RIVOJLANISHINI BAHOLASH: O‘ZSME-DDI MODULINING METODOLOGIYASI VA AMALIY JORIY ETISH MEXANIZMI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21973153Abstract
Maqolada O‘zbekiston kichik va o‘rta korxonalarining raqamli rivojlanishini baholashga
mo‘ljallangan O‘zSME-DDI modulining takomillashtirilgan metodologiyasi taklif etiladi. Adabiyotlar tahlilida
DESI, NRI, IMD World Digital Competitiveness, OECD Going Digital kabi makroindekslar hamda Westerman,
McKinsey, Forrester va boshqa korporativ raqamli yetuklik modellari qiyoslandi. Ularning kuchli tomonlari
saqlangan holda kichik biznes uchun tushunarli, tekshiriladigan va tarmoqqa moslashuvchan yondashuv ishlab
chiqildi. Asosiy modul 7 o‘lcham va 28 indikatorni qamrab oladi va indikatorlar 0–4 ballik xulqiy shkala orqali
baholanib, 0–100 oralig‘idagi kompozit indeksga aylantiriladi. Korxonaning ichki raqamli yetukligi hududiy
raqamli muhitdan ajratiladi, AI, IoT, R&D va raqamli eksport kabi ilg‘or ko‘rsatkichlar esa qo‘shimcha tarmoq
moduliga chiqariladi. Maqolada baholashning cheklovlari, ma’lumotlarni tekshirish tartibi va bosqichma-bosqich
joriy etish mexanizmi ilmiy jihatdan asoslanadi
Keywords
kichik biznes, raqamli rivojlanish, raqamli yetuklik, kompozit indeks, O‘zSME-DDI, baholash metodologiyasiReferences
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktyabrdagi ““Raqamli Oʻzbekiston — 2030”
strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-6079-son Farmoni //
URL: https://lex.uz/ru/docs/-5030957
2. OECD, Joint Research Centre – European Commission. Handbook on Constructing Composite
Indicators: Methodology and User Guide. Paris: OECD Publishing, 2008. 158 p.
3. European Commission. Digital Economy and Society Index (DESI): Methodological materials and
country monitoring framework. Brussels: European Commission.
4. Dutta S., Lanvin B. (eds.). The Network Readiness Index 2024: Connecting in the Age of Digital
Transformation. Washington, D.C.: Portulans Institute, 2024.
5. IMD World Competitiveness Center. World Digital Competitiveness Ranking 2024. Lausanne: IMD,
2024.
6. OECD. Going Digital Toolkit. Paris: OECD Publishing. URL: https://goingdigital.oecd.org.
7. Westerman G., Bonnet D., McAfee A. Leading Digital: Turning Technology into Business Transformation.
Boston: Harvard Business Review Press, 2014. 304 p.
8. Catlin T., Scanlan J., Willmott P. Raising Your Digital Quotient. McKinsey Quarterly, 2015.
9. Forrester Research. The Digital Maturity Model. Cambridge, MA: Forrester Research, 2016.
10. Berghaus S., Back A. Stages in Digital Business Transformation: Results of an Empirical Maturity
Study. MCIS Proceedings, 2016, Paper 22.
11. Davis F.D. Perceived Usefulness, Perceived Ease of Use, and User Acceptance of Information
Technology. MIS Quarterly, 1989, Vol. 13, No. 3, pp. 319–340.
12. Venkatesh V., Morris M.G., Davis G.B., Davis F.D. User Acceptance of Information Technology: Toward
a Unified View. MIS Quarterly, 2003, Vol. 27, No. 3, pp. 425–478.
13. Chaffey D., Ellis-Chadwick F. Digital Marketing: Strategy, Implementation and Practice. 7th ed. Harlow:
Pearson Education, 2019.
14. Arner D.W., Barberis J., Buckley R.P. The Evolution of FinTech: A New Post-Crisis Paradigm?
Georgetown Journal of International Law, 2016, Vol. 47, No. 4, pp. 1271–1319.
15. Teece D.J., Pisano G., Shuen A. Dynamic Capabilities and Strategic Management. Strategic
Management Journal, 1997, Vol. 18, No. 7, pp. 509–533.
16. Iansiti M., Levien R. The Keystone Advantage: What the New Dynamics of Business Ecosystems Mean
for Strategy, Innovation, and Sustainability. Boston: Harvard Business School Press, 2004. 256 p.
17. Bouwman H., Nikou S., de Reuver M. Digitalization, Business Models, and SMEs: How Do Business
Model Innovation Practices Improve Performance of Digitalizing SMEs? Telecommunications Policy, 2019, Vol.
43, No. 9, Article 101828.
18. Saaty T.L. The Analytic Hierarchy Process: Planning, Priority Setting, Resource Allocation. New York:
McGraw-Hill, 1980. 287 p.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


