KICHIK BIZNES SUBYEKTLARIDA RAQAMLI PLATFORMALARDAN FOYDALANISHNING IQTISODIY NATIJADORLIKKA TA’SIRINI BAHOLASH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22091427Abstract
Mazkur maqolada kichik biznes subyektlarida raqamli platformalardan foydalanishning iqtisodiy
natijadorlikka ta’siri nazariy va uslubiy jihatdan baholangan. Tadqiqotda platforma iqtisodiyoti, tarmoq effektlari, tranzaksiya
xarajatlari va texnologiyalarni o‘zlashtirishga oid yondashuvlar tizimlashtirilgan. Bozor qamrovini kengaytirish, xarajatlarni
optimallashtirish va ma’lumotlarga asoslangan boshqaruv raqamli platformalarning iqtisodiy natijadorlikka ta’sir etuvchi
asosiy kanallari sifatida ajratilib, rasmiy statistik ma’lumotlar asosida tahlil qilingan. Natijalar raqamli platformalardan
foydalanish savdo imkoniyatlarini kengaytirish, tranzaksiya xarajatlarini kamaytirish, boshqaruv sifatini yaxshilash va
kichik biznes subyektlarining iqtisodiy natijadorligini oshirishga xizmat qilishini ko‘rsatgan. Taklif etilgan baholash sxemasi
platformali savdoni hududiy va tarmoq kesimida o‘rganish, raqamli ko‘nikmalarni rivojlantirish hamda kichik korxonalarni
maqsadli qo‘llab-quvvatlash yo‘nalishlarini asoslash imkonini beradi. Elektron tijoratning jadal rivojlanishi platformali
savdoning kichik biznes uchun yangi bozorlarga chiqish, logistika samaradorligini oshirish va barqaror daromad manbalarini
shakllantirishdagi ahamiyatini tasdiqlaydi.
Keywords
raqamli platforma, kichik biznes, elektron tijorat, iqtisodiy natijadorlik, tarmoq effektlari, tranzaksiya xarajatlari, raqamli ko‘nikmalar, platforma iqtisodiyotiReferences
1. O‘zbekiston Respublikasining 2022-yil 29-sentabrdagi O‘RQ-792-son “Elektron tijorat to‘g‘risida”gi Qonuni
[Elektron resurs]. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – Lex.uz hujjati.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son “Raqamli O‘zbekiston —
2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni
[Elektron resurs]. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – Lex.uz hujjati.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni yanada rivojlantirish
to‘g‘risidagi hujjati [Elektron resurs]. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – Lex.uz hujjati.
4. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 20-yanvardagi 37-son “Kichik biznesni uzluksiz
qo‘llab-quvvatlash” kompleks dasturini amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori [Elektron
resurs]. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – Lex.uz hujjati.
5. International Council for Small Business. Accelerating SME Digitalisation [Electronic resource]. –
Washington: ICSB, 2025. – ICSB manbasi.
6. International Telecommunication Union. Facts and Figures 2024: Internet Use [Electronic resource]. –
Geneva: ITU, 2024. – ITU manbasi.
7. International Telecommunication Union. Measuring Digital Development: Facts and Figures 2024
[Electronic resource]. – Geneva: ITU, 2024. – ITU hisoboti.
8. Nguyen T. et al. An Extended Technology-Organization-Environment (TOE) Framework for Online Retailing
Utilization in Digital Transformation: Empirical Evidence from Vietnam // Journal of Open Innovation:
Technology, Market, and Complexity. – 2022. – Vol. 8. – № 4. – Art. 200. – Maqola.
9. OECD. Digital for SMEs Global Initiative (D4SME) [Electronic resource]. – Paris: OECD, 2025. – OECD
D4SME.
10. OECD. Singapore SME Digitalisation Support Programme: Case Study [Electronic resource]. – Paris:
OECD, 2026. – OECD case study.
11. OECD. SME Digitalisation for Competitiveness: 2025 OECD D4SME Survey. Policy Highlights [Electronic
resource]. – Paris: OECD, 2025. – OECD hisoboti.
12. OECD. SME Digitalisation in 2024: Managing Shocks and Transitions. An OECD D4SME Survey. Policy
Highlights [Electronic resource]. – Paris: OECD, 2024. – OECD Policy Highlights.
13. OECD. SME Digitalisation to Manage Shocks and Transitions // OECD SME and Entrepreneurship Papers.
– Paris: OECD Publishing, 2024. – OECD nashri.
14. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Elektron tijorat savdo hajmi (yillik). SDMX ma’lumotlar
bazasi [Elektron resurs]. – Statistika ma’lumotlari.
15. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Raqamli iqtisodiyot: rasmiy statistika [Elektron resurs].
– Rasmiy statistika.
16. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Yalpi ichki mahsulot: analitik ma’lumot [Elektron resurs].
– Analitik ma’lumot.
17. O‘zbekistonda platforma iqtisodiyoti: jadal o‘sish va kelgusi istiqbollar [Elektron resurs]: tahliliy sharh. –
2026. – Tahliliy sharh.
18. Sánchez E., Calderón R., Herrera F. Artificial Intelligence Adoption in SMEs: Survey Based on TOE-DOI
Framework, Primary Methodology and Challenges // Applied Sciences. – 2025. – Vol. 15. – № 12. – Art.
6465. – Maqola.
19. A Meta-Analysis of the Impact of TOE Adoption on Smart Agriculture SMEs Performance [Electronic
resource]. – PubMed Central. – PMC11790137. – PubMed Central maqolasi.
20. UNCTAD. Business E-commerce Sales and the Role of Online Platforms [Electronic resource]. – Geneva:
United Nations, 2024. – UNCTAD materiallari.
21. UNCTAD. Digital Economy Report 2024: Shaping an Environmentally Sustainable and Inclusive Digital
Future [Electronic resource]. – Geneva: United Nations, 2024. – Digital Economy Report 2024.
22. UNCTAD. Digital Economy Report 2024: Overview [Electronic resource]. – Geneva: United Nations, 2024.
– UNCTAD Overview.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
