SOGʻLIQNI SAQLASHNING YAGONA RAQAMLI EKOTIZIMIDA KIBERXAVFSIZLIK RISKLARINI BOSHQARISH METODOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22091835Abstract
Mazkur maqolada sogʻliqni saqlashning yagona raqamli ekotizimida kiberxavfsizlik
risklarini boshqarish metodologiyasini takomillashtirish masalalari ilmiy jihatdan tahlil qilindi. Tadqiqotda
xalqaro standartlar, meʼyoriy hujjatlar va ochiq statistik maʼlumotlar asosida tahdidlar tuzilishi tizimlashtirildi.
Boshqaruv qatlami, operatsion kontur va qayta aloqa mexanizmini birlashtiruvchi model ishlab chiqildi.
Risklarni ehtimollik, taʼsir va aktiv kritiklik darajasi boʻyicha baholash hamda himoya choralarini xarajat-samara
mezoni asosida ustuvorlashtirish taklif etildi. Natijalar metodologiya resurslarni oqilona taqsimlash, tibbiy
maʼlumotlar himoyasini kuchaytirish, xizmatlar uzluksizligini taʼminlash va ekotizim barqarorligini oshirish
imkonini berganini koʻrsatdi. Risk reyestrini ekotizim miqyosida yuritish va monitoring koʻrsatkichlarini yagona
tizimga uygʻunlashtirish zarurligi asoslandi. Ushbu yondashuv boshqaruv qarorlarini dalillarga asoslash,
kadrlar tayyorgarligini kuchaytirish va xavfsizlik investitsiyalarining amaliy samaradorligini oshirishga xizmat
qilgani aniqlandi
Keywords
raqamli sogʻliqni saqlash, kiberxavfsizlik, risklarni boshqarish, raqamli ekotizim, tibbiy maʼlumotlar, monitoring, xarajat-samara, axborot xavfsizligi.References
1. World Health Organization. Global strategy on digital health 2020-2025. Geneva: WHO, 2021. ISBN 978-
92-4-002092-4. https://www.who.int/publications/i/item/9789240020924
2. World Health Organization. Global strategy on digital health 2020-2027. Geneva: WHO, 2025. ISBN 978-
92-4-011687-0. https://www.who.int/publications/i/item/9789240116870
3. World Health Organization. Global strategy on digital health 2020-2025: report by the Director-General.
Document EB156/35, 2024. https://apps.who.int/gb/ebwha/pdf_files/EB156/B156_35-en.pdf
4. Regulation (EU) 2025/327 of the European Parliament and of the Council of 11 February 2025 on the
European Health Data Space. OJ L, 2025/327, 5.3.2025. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2025/327/oj/eng
5. Regulation (EU) 2016/679 of the European Parliament and of the Council of 27 April 2016 on the protection
of natural persons with regard to the processing of personal data (GDPR). OJ L 119, 4.5.2016. https://
eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj
6. Oʻzbekistonda raqamli sogʻliqni saqlash platformasi qanday yaratilmoqda. Gazeta.uz, 15.10.2025. https://
www.gazeta.uz/oz/2025/10/15/digitalization-of-healthcare/
7. ENISA. ENISA Threat Landscape: Health Sector (January 2021 to March 2023). Athens: European Union
Agency for Cybersecurity, July 2023. https://www.enisa.europa.eu/publications/health-threat-landscape
8. ENISA. Checking-up on Health: Ransomware Accounts for 54 % of Cybersecurity Threats. Press release,
5 July 2023. https://www.enisa.europa.eu/news/checking-up-on-health-ransomware-accounts-for-54-ofcybersecurity-
threats
9. Pascoe C., Quinn S., Scarfone K. The NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0. NIST Cybersecurity
White Paper CSWP 29. Gaithersburg: NIST, 2024. DOI: 10.6028/NIST.CSWP.29. https://nvlpubs.nist.gov/
nistpubs/CSWP/NIST.CSWP.29.pdf
10. National Institute of Standards and Technology. The NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0: publication
record, 26 February 2024. https://www.nist.gov/publications/nist-cybersecurity-framework-csf-20
11. ISO/IEC 27001:2022. Information security, cybersecurity and privacy protection - Information security
management systems - Requirements. Geneva: ISO, 2022. https://www.iso.org/standard/27001
12. Directive (EU) 2022/2555 of the European Parliament and of the Council of 14 December 2022 on measures
for a high common level of cybersecurity across the Union (NIS 2 Directive). OJ L 333, 27.12.2022. https://
eur-lex.europa.eu/eli/dir/2022/2555/oj
13. European Commission, Directorate-General for Health and Food Safety. Regulation (EU) 2025/327 on the
European Health Data Space: official announcement, 5 March 2025. https://health.ec.europa.eu/latestupdates/
regulation-eu-2025327-european-health-data-space-and-amending-directive-201124eu-andregulation-
eu-2025-03-05_en
14. OECD. Recommendation of the Council on Health Data Governance. OECD Legal Instruments, OECD/
LEGAL/0433. Paris: OECD, 2016 (amended). https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECDLEGAL-
0433
15. World Bank. Digital-in-Health: Unlocking the Value for Everyone. Washington, DC: World Bank, 2023. DOI:
10.1596/40212. https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/40212
16. World Health Organization, International Telecommunication Union. National eHealth Strategy Toolkit.
Geneva: WHO/ITU, 2012. https://www.itu.int/en/ITU-D/ICT-Applications/eHEALTH/pages/nehstoolkit.aspx
17. Global Digital Health Monitor. Indicators and country profiles. HealthEnabled and partners. https://
digitalhealthmonitor.org/
18. World Health Organization. Global Digital Health Monitor: about the platform. WHO Data Dashboards.
https://data.who.int/dashboards/gdhm/about
19. Elektron retsept tizimini joriy etish boʻyicha tadbirkorlik subyektlari bilan onlayn uchrashuv oʻtkazildi (Vazirlar
Mahkamasining 2025-yil 8-sentabrdagi 570-son qarori haqida). Farmatsevtika mahsulotlari xavfsizligi
markazi, 20.11.2025. https://www.uzpharm-control.uz/news/view/2025-11-20-retsept
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


