BYUDJET YO‘QOTISHLARINING IQTISODIY MOHIYATI VA KO‘P O‘LCHOVLI TASNIFI (RISK-MENEJMENT KONTEKSTIDA)
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22209428Abstract
Maqolada byudjet yo‘qotishlarining iqtisodiy mohiyati va tasnifi risk-menejment kontekstida
tahlil qilinadi. Yo‘qotish tasodifiy hodisa emas, balki agentlik munosabatlaridagi axborot asimmetriyasi mahsuli
— tizimli va bashorat qilinadigan xatar sifatida talqin etiladi. Muallif tomonidan byudjet yo‘qotishlarining uch
o‘lchovli tasnifi taklif etiladi: mexanizm bo‘yicha (aktiv va passiv), determinant bo‘yicha (monopoliya, diskretsiya,
hisobdorlik yetishmovchiligi) hamda xarid siklining bosqichi bo‘yicha (pre-tender, tender, post-tender). Tasnif
matritsasining har bir kesishmasi aniq risk-indikatori (red flag) bilan bog‘lanadi, bu esa uni keyingi bobda ishlab
chiqiladigan risk-skoring modelining nazariy asosiga aylantiradi
Keywords
byudjet yo‘qotishlari, tasnif, aktiv va passiv yo‘qotishlar, agentlik nazariyasi, davlat xaridlari, risk-indikatorlar (red flags).References
1. O‘zbekiston Respublikasining Budjet kodeksi: O‘zbekiston Respublikasining 2013-yil 26-dekabrdagi
O‘RQ-360-son Qonuni bilan tasdiqlangan. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, LexUZ. – Elektron
manba. – Murojaat sanasi: 27.08.2026. LexUZ – O‘zbekiston Respublikasining Budjet kodeksi
2. Bandiera O., Prat A., Valletti T. Active and passive waste in government spending: Evidence from a policy
experiment // American Economic Review. – 2009. – Vol. 99, No. 4. – P. 1278–1308. – DOI: 10.1257/
aer.99.4.1278.
3. Becker G. S. Crime and punishment: An economic approach // Journal of Political Economy. – 1968. – Vol.
76, No. 2. – P. 169–217. – DOI: 10.1086/259394.
4. Bosio E. Reducing corruption in public procurement [Elektron manba] // World Bank Blogs. – 17 August
2021. – Murojaat sanasi: 27.08.2026. World Bank – Reducing corruption in public procurement
5. Decarolis F., Giorgiantonio C. Corruption red flags in public procurement: New evidence from Italian calls
for tenders // EPJ Data Science. – 2022. – Vol. 11. – Art. 16. – DOI: 10.1140/epjds/s13688-022-00325-x.
6. Jensen M. C., Meckling W. H. Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and
ownership structure // Journal of Financial Economics. – 1976. – Vol. 3, No. 4. – P. 305–360. – DOI
10.1016/0304-405X(76)90026-X.
7. Klitgaard R. Controlling Corruption. – Berkeley: University of California Press, 1988. – 230 p.
8. Knight F. H. Risk, Uncertainty and Profit. – Boston; New York: Houghton Mifflin Company, 1921. – XIV,
381 p.
9. Open Contracting Partnership. Red Flags in Public Procurement: A Guide to Using Data to Detect and
Mitigate Risks [Elektron manba]. – 2024. – Murojaat sanasi: 27.08.2026. Open Contracting Partnership –
Red Flags in Public Procurement
10. Rose-Ackerman S. Corruption and Government: Causes, Consequences, and Reform. – Cambridge:
Cambridge University Press, 1999.
11. Vahobov A. V., Qosimova G. A. Davlat moliyasini boshqarish: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: Iqtisod-Moliya,
2008. – 259 b. – ISBN 978-9943-13-061-6.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


