BYUDJET YO‘QOTISHLARINING IQTISODIY MOHIYATI VA KO‘P O‘LCHOVLI TASNIFI (RISK-MENEJMENT KONTEKSTIDA)

Authors

  • Jasur Nurmatov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22209428

Abstract

Maqolada byudjet yo‘qotishlarining iqtisodiy mohiyati va tasnifi risk-menejment kontekstida
tahlil qilinadi. Yo‘qotish tasodifiy hodisa emas, balki agentlik munosabatlaridagi axborot asimmetriyasi mahsuli
— tizimli va bashorat qilinadigan xatar sifatida talqin etiladi. Muallif tomonidan byudjet yo‘qotishlarining uch
o‘lchovli tasnifi taklif etiladi: mexanizm bo‘yicha (aktiv va passiv), determinant bo‘yicha (monopoliya, diskretsiya,
hisobdorlik yetishmovchiligi) hamda xarid siklining bosqichi bo‘yicha (pre-tender, tender, post-tender). Tasnif
matritsasining har bir kesishmasi aniq risk-indikatori (red flag) bilan bog‘lanadi, bu esa uni keyingi bobda ishlab
chiqiladigan risk-skoring modelining nazariy asosiga aylantiradi

Keywords

byudjet yo‘qotishlari, tasnif, aktiv va passiv yo‘qotishlar, agentlik nazariyasi, davlat xaridlari, risk-indikatorlar (red flags).

Author Biography

Jasur Nurmatov

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti mustaqil izlanuvchisi

References

1. O‘zbekiston Respublikasining Budjet kodeksi: O‘zbekiston Respublikasining 2013-yil 26-dekabrdagi

O‘RQ-360-son Qonuni bilan tasdiqlangan. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, LexUZ. – Elektron

manba. – Murojaat sanasi: 27.08.2026. LexUZ – O‘zbekiston Respublikasining Budjet kodeksi

2. Bandiera O., Prat A., Valletti T. Active and passive waste in government spending: Evidence from a policy

experiment // American Economic Review. – 2009. – Vol. 99, No. 4. – P. 1278–1308. – DOI: 10.1257/

aer.99.4.1278.

3. Becker G. S. Crime and punishment: An economic approach // Journal of Political Economy. – 1968. – Vol.

76, No. 2. – P. 169–217. – DOI: 10.1086/259394.

4. Bosio E. Reducing corruption in public procurement [Elektron manba] // World Bank Blogs. – 17 August

2021. – Murojaat sanasi: 27.08.2026. World Bank – Reducing corruption in public procurement

5. Decarolis F., Giorgiantonio C. Corruption red flags in public procurement: New evidence from Italian calls

for tenders // EPJ Data Science. – 2022. – Vol. 11. – Art. 16. – DOI: 10.1140/epjds/s13688-022-00325-x.

6. Jensen M. C., Meckling W. H. Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and

ownership structure // Journal of Financial Economics. – 1976. – Vol. 3, No. 4. – P. 305–360. – DOI

10.1016/0304-405X(76)90026-X.

7. Klitgaard R. Controlling Corruption. – Berkeley: University of California Press, 1988. – 230 p.

8. Knight F. H. Risk, Uncertainty and Profit. – Boston; New York: Houghton Mifflin Company, 1921. – XIV,

381 p.

9. Open Contracting Partnership. Red Flags in Public Procurement: A Guide to Using Data to Detect and

Mitigate Risks [Elektron manba]. – 2024. – Murojaat sanasi: 27.08.2026. Open Contracting Partnership –

Red Flags in Public Procurement

10. Rose-Ackerman S. Corruption and Government: Causes, Consequences, and Reform. – Cambridge:

Cambridge University Press, 1999.

11. Vahobov A. V., Qosimova G. A. Davlat moliyasini boshqarish: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: Iqtisod-Moliya,

2008. – 259 b. – ISBN 978-9943-13-061-6.

Downloads

Published

2026-08-01

How to Cite

Nurmatov, J. (2026). BYUDJET YO‘QOTISHLARINING IQTISODIY MOHIYATI VA KO‘P O‘LCHOVLI TASNIFI (RISK-MENEJMENT KONTEKSTIDA). GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(8), 623–629. https://doi.org/10.5281/zenodo.22209428
Vol. 4 No. 8 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 8-son