BANK DAROMADLARI BARQARORLIGINING KAPITALLASHUV DARAJASIGA TA’SIRINI BAHOLASH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22234708Abstract
Maqolada tijorat banklari daromadlari barqarorligining ularning kapitallashuv darajasiga ta’siri
O‘zbekiston bank sektori misolida empirik baholangan. Tadqiqot 2020–2024-yillar uchun bank aktivlarining
90 foizdan ortig‘ini qamrab oluvchi 20 ta tijorat bankining yillik moliyaviy ko‘rsatkichlaridan shakllantirilgan
balanslashgan panel ma’lumotlar bazasiga (100 ta bank-yil kuzatuvi) asoslanadi. Daromad barqarorligi
aktivlar rentabelligining uch yillik siljuvchi standart chetlanishi asosida hisoblangan indeks orqali o‘lchangan.
Regression tahlil natijalari daromad barqarorligining kapitallashuv darajasiga ta’siri bir ma’noli emasligini
ko‘rsatdi: barqarorlik kapital yetarliligi koeffitsientining darajasini emas, balki uning shakllanish manbalari
tarkibini belgilaydi. Daromadlari barqaror banklarda kapital o‘sishining ichki (foyda hisobidan) manbalari ulushi
sezilarli darajada yuqori bo‘lib, tashqi kapital inyeksiyalariga bog‘liqlik pastdir. Shu bilan birga, barqarorlikning
o‘zi yetarli emas: past, ammo barqaror daromadga ega banklar guruhida ichki kapitallashuv sur’ati sektor
o‘rtachasidan past bo‘lib qolmoqda.
Keywords
bank kapitali, kapitallashuv darajasi, daromad barqarorligi, foyda volatilligi, ichki kapitallashuv, aktivlar rentabelligi, kapital yetarliligi, panel regressiya, moliyaviy barqarorlikReferences
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 12-maydagi PF–5992-son Farmoni. 2020–2025-yillarga
mo‘ljallangan O‘zbekiston Respublikasining bank tizimini isloh qilish strategiyasi to‘g‘risida
[Elektron manba]. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi (LexUZ). – Murojaat sanasi: 30.08.2026.
LexUZdagi rasmiy matn
2. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2015-yil 13-iyundagi 14/3-son qarori bilan
tasdiqlangan “Tijorat banklari kapitalining monandligiga qo‘yiladigan talablar to‘g‘risida”gi Nizom
(O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida 2015-yil 6-iyulda 2693-son bilan davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan)
[Elektron manba]. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi (LexUZ). – Murojaat sanasi: 30.08.2026.
LexUZdagi rasmiy matn
3. Basel Committee on Banking Supervision. Basel III: A Global Regulatory Framework for More Resilient
Banks and Banking Systems. – Basel: Bank for International Settlements, 2011. – 77 p.
4. Modigliani F., Miller M. H. The Cost of Capital, Corporation Finance and the Theory of Investment // The
American Economic Review. – 1958. – Vol. 48, No. 3. – P. 261–297.
5. Myers S. C., Majluf N. S. Corporate Financing and Investment Decisions When Firms Have Information
That Investors Do Not Have // Journal of Financial Economics. – 1984. – Vol. 13, No. 2. – P. 187–221.
6. Diamond D. W., Rajan R. G. A Theory of Bank Capital // The Journal of Finance. – 2000. – Vol. 55, No.
6. – P. 2431–2465.
7. Berger A. N., Herring R. J., Szegö G. P. The Role of Capital in Financial Institutions // Journal of Banking
& Finance. – 1995. – Vol. 19, No. 3–4. – P. 393–430.
8. Flannery M. J., Rangan K. P. What Caused the Bank Capital Build-Up of the 1990s? // Review of Finance.
– 2008. – Vol. 12, No. 2. – P. 391–429.
9. Berger A. N., DeYoung R., Flannery M. J., Lee D., Oztekin O. How Do Large Banking Organizations
Manage Their Capital Ratios? // Journal of Financial Services Research. – 2008. – Vol. 34. – P. 123–149.
10. Gropp R., Heider F. The Determinants of Bank Capital Structure // Review of Finance. – 2010. – Vol. 14,
No. 4. – P. 587–622.
11. DeYoung R., Roland K. P. Product Mix and Earnings Volatility at Commercial Banks: Evidence from a
Degree of Total Leverage Model // Journal of Financial Intermediation. – 2001. – Vol. 10, No. 1. – P.
54–84.
12. Stiroh K. J. Diversification in Banking: Is Noninterest Income the Answer? // Journal of Money, Credit and
Banking. – 2004. – Vol. 36, No. 5. – P. 853–882.
13. Köhler M. Which Banks Are More Risky? The Impact of Business Models on Bank Stability // Journal of
Financial Stability. – 2015. – Vol. 16. – P. 195–212.
14. Demirgüç-Kunt A., Huizinga H. Bank Activity and Funding Strategies: The Impact on Risk and Returns //
Journal of Financial Economics. – 2010. – Vol. 98, No. 3. – P. 626–650.
15. Laeven L., Levine R. Bank Governance, Regulation and Risk Taking // Journal of Financial Economics.
– 2009. – Vol. 93, No. 2. – P. 259–275.
16. Beltratti A., Stulz R. M. The Credit Crisis Around the Globe: Why Did Some Banks Perform Better? //
Journal of Financial Economics. – 2012. – Vol. 105, No. 1. – P. 1–17.
17. Abdullayeva Sh. Z. Bank ishi: darslik. – Toshkent: Iqtisod-Moliya, 2017. – 732 b.
18. “Ahbor-Reyting” reyting agentligi. Bank sektorining analitik sharhi. – Toshkent, 2024–2025. – № 74; №
78.
19. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Bank tizimi faoliyatining asosiy ko‘rsatkichlari [Elektron
manba]. – O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining rasmiy veb-sayti. – Murojaat sanasi: 30.08.2026.
Markaziy bankning rasmiy statistikasi
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


