OLIY TA’LIM VA ILMIY TASHKILOTLARDA TEXNOLOGIYALAR TRANSFERI OFISLARINI NATIJAGA YO‘NALTIRILGAN BOSHQARISH MEXANIZMI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22344996Abstract
Oliy ta’lim va ilmiy tashkilotlarda texnologiyalar transferi ofislarining ilmiy ishlanmalarni tijoratlashtirish
jarayonidagi tashkiliy o‘rni va boshqaruv funksiyalarini takomillashtirish masalalari tadqiq etilgan. Texnologiyalar transferi
ofisini faqat patentlar, shartnomalar va amalga oshirilgan tadbirlar to‘g‘risida hisobot shakllantiruvchi ma’muriy bo‘linma
sifatida tashkil etish uning tijoratlashtirish samaradorligiga amaliy ta’sirini cheklashi asoslangan. Xalqaro ilmiy tadqiqotlar
hamda texnologiyalar transferiga oid uslubiy yondashuvlarni tizimlashtirish asosida TTOning asosiy vazifalari ishlanmalarni
aniqlash va qabul qilish, portfel skriningi, intellektual mulk strategiyasini shakllantirish, bozor istiqbolini tekshirish,
tijoratlashtirish kanalini tanlash, litsenziya va investitsiya bitimlarini tayyorlash, investorlar va korxonalar bilan muzokaralar
olib borish hamda tijorat natijalarini kuzatish kabi funksiyalar bilan bog‘langan. TTO faoliyatini baholashda tadbirlar, patentlar
yoki maslahatlar soniga asoslangan ko‘rsatkichlardan bitimgacha bo‘lgan vaqt, ishlanmalarning keyingi bosqichga o‘tishi,
mustaqil biznes hamkorlarining jalb qilinishi, litsenziya yoki boshqa tijorat bitimlari hamda barqaror iqtisodiy natijalarga
yo‘naltirilgan KPI tizimiga o‘tish taklif etilgan. Shuningdek, TTO xodimlarining huquqiy, texnologik, bozor, muzokara va
investitsion kompetensiyalarini birlashtiruvchi professional profil shakllantirilgan. Natijada texnologiyalar transferi ofisini
ilmiy tashkilot bilan bozor o‘rtasidagi professional vositachi sifatida boshqarishga asoslangan tashkiliy model taklif etilgan
Keywords
texnologiyalar transferi ofisi, TTO, ilmiy ishlanma, tijoratlashtirish, intellektual mulk, litsenziyalash, universitet–sanoat hamkorligi, KPIReferences
1. Jensen R., Thursby M. Proofs and prototypes for sale: The licensing of university inventions // American
Economic Review. – 2001. – Vol. 91, No. 1. – P. 240–259.
2. Thursby J. G., Kemp S. Growth and productive efficiency of university intellectual property licensing //
Research Policy. – 2002. – Vol. 31, No. 1. – P. 109–124.
3. Siegel D. S., Waldman D. A., Link A. N. Assessing the impact of organizational practices on the relative
productivity of university technology transfer offices // Research Policy. – 2003. – Vol. 32, No. 1. – P. 27–48.
4. Baglieri D., Baldi F., Tucci C. L. University technology transfer office business models: One size does not
fit all // Technovation. – 2018. – Vol. 76–77. – P. 51–63. – DOI: 10.1016/j.technovation.2018.05.003.
5. Lach S., Schankerman M. Incentives and invention in universities // RAND Journal of Economics. – 2008.
– Vol. 39, No. 2. – P. 403–433.
6. Perkmann M., Tartari V., McKelvey M. et al. Academic engagement and commercialisation: A review of the
literature on university–industry relations // Research Policy. – 2013. – Vol. 42, No. 2. – P. 423–442.
7. Kleiner-Schaefer T., Schaefer K. J. Barriers to university–industry collaboration in an emerging market:
Firm-level evidence from Turkey // Journal of Technology Transfer. – 2022. – Vol. 47, No. 3. – P. 872–905.
– DOI: 10.1007/s10961-022-09919-z.
8. Teece D. J. Profiting from technological innovation: Implications for integration, collaboration, licensing
and public policy // Research Policy. – 1986. – Vol. 15, No. 6. – P. 285–305. – DOI: 10.1016/0048-
7333(86)90027-2.
9. Etzkowitz H., Leydesdorff L. The dynamics of innovation: From National Systems and ‘Mode 2’ to a Triple
Helix of university–industry–government relations // Research Policy. – 2000. – Vol. 29, No. 2. – P. 109–
123.
10. Chesbrough H. W. Open Innovation: The New Imperative for Creating and Profiting from Technology. –
Boston: Harvard Business School Press, 2003.
11. Cooper R. G. Stage-Gate systems: A new tool for managing new products // Business Horizons. – 1990.
– Vol. 33, No. 3. – P. 44–54.
12. World Intellectual Property Organization. Knowledge and Technology Transfer: From Lab to Market. –
Geneva: WIPO.
13. OECD. Commercialising Public Research: New Trends and Strategies. – Paris: OECD Publishing, 2013.
14. UNCTAD. Science, Technology and Innovation Parks in Uzbekistan: Assessment and Policy Issues. –
Geneva: UNCTAD, 2024.
15. World Bank. Uzbekistan: Modernizing Uzbekistan National Innovation System Project (P170206),
Restructuring Paper. – Washington, DC: World Bank, 2026.
16. Norov A. E. Innovatsion faoliyat va uning natijalarini tijoratlashtirishning nazariy va uslubiy asoslari //
Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar. – 2020. – No. 1. – P. 116–126.
17. Daliyev X. X. Ilmiy-texnik ishlanmalarni tijoratlashtirish asosida innovatsiya faoliyati infratuzilmasini
shakllantirish masalalari // Moliya va bank ishi. – 2022.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


