RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA ELEKTRON TIJORAT SUBYEKTLARINI SOLIQQA TORTISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22626002Abstract
Mazkur maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida elektron tijorat subyektlarini soliqqa tortish
mexanizmlarini takomillashtirish masalalari tadqiq etilgan. Elektron tijorat, marketpleyslar, raqamli platformalar va elektron
to‘lov tizimlarining rivojlanishi natijasida soliqqa tortish jarayonida yuzaga kelayotgan yangi iqtisodiy munosabatlar tahlil
qilingan. Elektron tijorat subyektlarining soliq bazasini aniqlash, soliq majburiyatlarini hisobga olish, elektron operatsiyalarni
nazorat qilish hamda soliq ma’muriyatchiligini raqamlashtirish bilan bog‘liq muammolar yoritilgan. Shuningdek, elektron
savdo operatsiyalari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni soliq organlari, banklar, to‘lov tashkilotlari va raqamli platformalar o‘rtasida
integratsiyalash imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Tahlillar asosida elektron tijorat sohasida soliq nazorati samaradorligini
oshirish, yashirin aylanmalarni qisqartirish, soliq bazasini kengaytirish hamda soliq majburiyatlarini bajarish jarayonini
soddalashtirishga qaratilgan ilmiy-amaliy taklifl ar ishlab chiqilgan
Keywords
raqamli iqtisodiyot, elektron tijorat, soliqqa tortish, soliq mexanizmi, soliq ma’muriyatchiligi, elektron savdo, marketpleys, raqamli platforma, elektron to‘lovlar, soliq bazasi, soliq nazoratiReferences
1. O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi. 2019-yil 30-dekabr, O‘RQ–599-son // Qonunchilik
ma’lumotlari milliy bazasi (LexUZ). – Elektron resurs. – Murojaat sanasi: 03.09.2026. – LexUZ —
O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi
2. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 1-noyabrdagi O‘RQ–578-son **“To‘lovlar va to‘lov tizimlari
to‘g‘risida”**gi Qonuni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi (LexUZ). – Elektron resurs. – Murojaat
sanasi: 03.09.2026. – LexUZ — O‘RQ–578-son Qonun
3. O‘zbekiston Respublikasining 2022-yil 29-sentabrdagi O‘RQ–792-son **“Elektron tijorat to‘g‘risida”**gi
Qonuni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi (LexUZ). – Elektron resurs. – Murojaat sanasi: 03.09.2026.
– LexUZ — O‘RQ–792-son Qonun
4. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Markaziy bankning 2024-yil uchun yillik hisoboti. – Toshkent:
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, 2025. – Elektron resurs. – Murojaat sanasi: 03.09.2026. –
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki — yillik hisobotlar
5. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Elektron tijorat savdo hajmi (yillik), 2016–2024-
yillar // Statistik ma’lumotlar axborot tizimi (SIAT). – Toshkent, 2025. – Elektron resurs. – Murojaat sanasi:
03.09.2026. – SIAT — elektron tijorat savdo hajmi
6. O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi. 2024-yilda soliq organlarining faoliyatini raqamlashtirish
davom ettirildi. – Toshkent, 2025-yil 1-aprel. – Elektron resurs. – Murojaat sanasi: 03.09.2026. –
O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi — rasmiy manba
7. OECD. International VAT/GST Guidelines. – Paris: OECD Publishing, 2017. – 116 p. – DOI:
10.1787/9789264271401-en. – OECD — International VAT/GST Guidelines
8. OECD. The Role of Digital Platforms in the Collection of VAT/GST on Online Sales. – Paris: OECD
Publishing, 2019. – 85 p. – DOI: 10.1787/e0e2dd2d-en. – OECD — The Role of Digital Platforms in the
Collection of VAT/GST on Online Sales
9. OECD. Tax Challenges Arising from Digitalisation – Report on Pillar One Blueprint: Inclusive
Framework on BEPS. OECD/G20 Base Erosion and Profit Shifting Project. – Paris: OECD Publishing,
2020. – 230 p. – DOI: 10.1787/beba0634-en. – OECD — Pillar One Blueprint
10. OECD. Tax Challenges Arising from Digitalisation of the Economy – Global Anti-Base Erosion
Model Rules (Pillar Two): Inclusive Framework on BEPS. OECD/G20 Base Erosion and Profit Shifting
Project. – Paris: OECD Publishing, 2021. – 70 p. – DOI: 10.1787/782bac33-en. – OECD — Global Anti-
Base Erosion Model Rules (Pillar Two)
11. OECD, World Bank Group, Asian Development Bank. VAT Digital Toolkit for Asia-Pacific. – Paris:
OECD, 2022. – Elektron resurs. – Murojaat sanasi: 03.09.2026. – OECD — VAT Digital Toolkit for Asia-
Pacific
12. OECD. Consumption Tax Trends 2024: VAT/GST and Excise, Core Design Features and Trends.
– Paris: OECD Publishing, 2024. – 280 p. – DOI: 10.1787/dcd4dd36-en. – OECD — Consumption Tax
Trends 2024
13. Nose M., Mengistu A. Exploring the Adoption of Selected Digital Technologies in Tax Administration: A
Cross-Country Perspective // IMF Notes. – Washington, D.C.: International Monetary Fund, 2023. – No.
2023/008. – P. 1–18. – DOI: 10.5089/9798400258183.068. – IMF — Nose M., Mengistu A.
14. Hanappi T., Jakubik A., Ruta M. Fiscal Revenue Mobilization and Digitally Traded Products: Taxing
at the Border or Behind It? // IMF Notes. – Washington, D.C.: International Monetary Fund, 2023. – No.
2023/005. – 25 p. – DOI: 10.5089/9798400253614.068. – IMF — Hanappi T., Jakubik A., Ruta M.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.



