MINTAQAVIY TURISTIK KLASTERLARNING RAQAMLI TRANSFORMATSIYASI: IQTISODIY SAMARADORLIK MODELI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22628710Abstract
Mavzuning dolzarbligi shundaki, so‘nggi yillarda mamlakat turizm sohasi jadal o‘sish
sur’atlarini namoyon etayotgan bo‘lsa-da, bu o‘sish barcha mintaqalarda bir tekis kechmayapti. Tadqiqotning
maqsadi raqamlashtirish darajasi bilan klaster daromadliligi o‘rtasidagi bog‘liqlikni aniqlash va uni baholash
modelini taklif etishdan iborat. Muallif tomonidan mintaqaviy klasterlarni raqamlashtirish darajasiga ko‘ra
toifalash mezonlari hamda samaradorlik indeksini hisoblash usuli ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijasida raqamli
infratuzilma darajasi yuqori bo‘lgan klasterlarda daromadlarning o‘sish sur’ati sezilarli darajada yuqori ekanligi
aniqlandi. Muallifning yondashuvi shundan iboratki, iqtisodiy ko‘rsatkichlar faqat statistik solishtirish asosida
emas, balki to‘rt yo‘nalishga ajratilgan “raqamli yetuklik indeksi” tizimi orqali tarkibiy tahlil qilinadi. Maqolaning
ilmiy yangiligi “turistik klasterning raqamli yetuklik indeksi” tushunchasining mamlakat mintaqaviy iqtisodiyoti
sharoitiga moslashtirilgan ko‘rinishda taklif etilganidadir
Keywords
mintaqaviy iqtisodiyot, turistik klaster, raqamli transformatsiya, raqamli yetuklik indeksi, iqtisodiy samaradorlik, turizm infratuzilmasi, mintaqaviy raqobatbardoshlikReferences
1. Porter M. E. The Competitive Advantage of Nations. — New York: Free Press, 1990. — 855 p. — ISBN
0-02-925361-6. — Elektron manba: WorldCat. The Competitive Advantage of Nations
2. Porter M. E. Clusters and the New Economics of Competition // Harvard Business Review. — 1998. —
Vol. 76, No. 6. — P. 77–90. — Elektron manba. Harvard Business Review
3. World Tourism Organization (UNWTO). Thematic Discussion: “Tourism and the Digital Transformation”.
— CE/108/9 rev.1. — Madrid: World Tourism Organization, 2018. — Elektron resurs. UNWTO rasmiy
hujjati
4. World Travel & Tourism Council (WTTC). Uzbekistan Travel & Tourism Economic Impact Research. —
London: WTTC, 2026. — 28 p. — Elektron resurs. WTTC Uzbekistan Economic Impact Research 2026
5. Kim W., Chen J. L., Erdem M. [Maqola nomi aniqlashtirilishi lozim] // Tourism Management Perspectives. — 2022.
Izoh: mualliflar, jurnal va yil bo‘yicha berilgan ma’lumotlar asosida aynan qaysi maqola nazarda tutilganini
ishonchli aniqlash imkoni bo‘lmadi. OAK/GOST talabi uchun maqola nomi, jild, son, sahifalar va DOI
ko‘rsatilishi zarur.
6. Buhalis D., Amaranggana A. Smart Tourism Destinations // Information and Communication Technologies
in Tourism 2014 / eds. Z. Xiang, I. Tussyadiah. — Cham: Springer International Publishing, 2014. — P.
553–564. — DOI: 10.1007/978-3-319-03973-2_40. Springer rasmiy sahifasi
7. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. 2025-yilda O‘zbekistonga 11,7 million nafar turist
kelgan. — Toshkent, 2026. — 16-yanvar. — Elektron resurs. Milliy statistika qo‘mitasi rasmiy ma’lumoti
8. O‘zbekiston Respublikasi Turizm qo‘mitasi. 2025-yil — turizm sohasida yangi bosqich va yuqori
natijalar yili. — Toshkent, 2026. — 15-yanvar. — Elektron resurs. Turizm qo‘mitasi rasmiy ma’lumoti
9. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. 2025–2026-yillarda sayyohlar oqimini keskin ko‘paytirish va turistik
xizmatlar ko‘lamini jadal kengaytirish orqali turizmning iqtisodiyotdagi o‘rni va ahamiyatini oshirish choratadbirlari
to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 15-maydagi PF–87-son Farmoni. —
Toshkent, 2025. — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. LexUZ — PF-87-son Farmon
10. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. O‘zbekiston Respublikasi Turizm qo‘mitasi faoliyatini tashkil etish
va turizm sohasini jadal rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining
2025-yil 19-noyabrdagi PQ–348-son Qarori. — Toshkent, 2025. — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
LexUZ — PQ-348-son Qaror
11. Xolmatov N. B. Mintaqaviy turizmni rivojlantirishning iqtisodiy mexanizmlari. — Toshkent, 2025.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
