KICHIK BIZNESDA XIZMAT KO‘RSATISH SOHASINI RIVOJLANTIRISHNING TASHKILIY-BOSHQARUV MEXANIZMI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22653529Abstract
Mazkur maqolada xizmat ko‘rsatish sohasida faoliyat yurituvchi kichik biznes subyektlarini
rivojlantirishning tashkiliy-boshqaruv mexanizmlarini takomillashtirishning nazariy-metodologik asoslari va amaliy
jihatlari tadqiq etilgan. Tadqiqotning maqsadi Qashqadaryo viloyati misolida xizmatlar sohasida kichik biznesni
boshqarish samaradorligiga ta’sir etuvchi omillarni baholash hamda hududiy xususiyatlarni hisobga olgan holda
integratsiyalashgan tashkiliy-boshqaruv modelini ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqotda tizimli yondashuv, qiyosiy
va statistik tahlil, lokalizatsiya koeffitsiyenti, Herfindal-Hirshman indeksi hamda muallif tomonidan taklif etilgan
boshqaruv xarajatlari samaradorligi koeffitsiyenti qo‘llanildi. Tahlil natijalari Qashqadaryo viloyatida xizmatlar
bozorining hududlar kesimida nomutanosib rivojlanganligini, raqamli boshqaruv vositalarining yetarli darajada
joriy etilmaganligini hamda boshqaruv resurslaridan foydalanish samaradorligi hududlar bo‘yicha sezilarli farq
qilishini ko‘rsatdi. Tadqiqot natijasida strategik boshqaruv, raqamli texnologiyalar va servis klasterlari o‘rtasidagi
integratsiyaga asoslangan uch bosqichli tashkiliy-boshqaruv modeli ishlab chiqildi. Taklif etilgan mexanizm
xizmat ko‘rsatish sohasida kichik biznes subyektlarining raqobatbardoshligini oshirish, hududiy tafovutlarni
qisqartirish va boshqaruv samaradorligini yuksaltirishga xizmat qiladi
Keywords
kichik biznes, xizmat ko‘rsatish sohasi, tashkiliy-boshqaruv mexanizmi, raqamli boshqaruv, servis klasteri, hududiy rivojlanish, lokalizatsiya koeffitsiyenti, Herfindal-Hirshman indeksi, boshqaruv samaradorligi.References
1. O‘zbekiston Respublikasining “Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari to‘g‘risida”gi Qonuni. 2012-yil
2-may, O‘RQ-328-son. https://lex.uz/docs/-2006789?ONDATE=21.03.2019
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning
Taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. 2022-yil 28-yanvar, PF-60-son. https://lex.uz/ru/docs/-
5841063
3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarori, 13.03.2026 yildagi PQ-96-son. https://lex.uz/uz/docs/-
8087560?ONDATE=17.03.2026
4. Друкер П. Ф. Задачи менеджмента в XXI веке. – New York: Harper Business, 2007. – 224 с.
5. Норт Д. К. Институты, институциональные изменения и функционирование экономики. – Cambridge:
Cambridge University Press, 1990. – 152 с.
6. Портер М. Э. Кластеры и новая экономика конкуренции // Harvard Business Review. – 1998. – Т. 76,
№ 6. – С. 77–90.
7. Родрик Д. Промышленная политика для создания качественных рабочих мест. – Washington, DC:
The Hamilton Project, 2022. – 36 с.
8. Конференция Организации Объединенных Наций по торговле и развитию (ЮНКТАД). Доклад о
торговле и развитии 2023. – Женева: Организация Объединенных Наций, 2023. – 236 с.
9. Всемирный банк. Доклад о мировом развитии 2024: Ловушка среднего уровня дохода. – Washington,
DC: World Bank, 2024. – 320 с.
10. Организация экономического сотрудничества и развития (ОЭСР). Перспективы развития малого и
среднего предпринимательства – 2023. – Paris: OECD Publishing, 2023. – 320 с.
11. Азиатский банк развития. Обзор развития Азии 2024. – Manila: Asian Development Bank, 2024.
12. Kabilova Sh. J. O‘zbekistonda kichik biznesni rivojlantirishning huquqiy asoslari va iqtisodiy ahamiyati
// «Yangi O‘zbekistonda moliyaviy bozorlar va xorijiy investorlar» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy
konferensiya materiallari. – Qarshi, 2026-yil 14-may. – B. 152–157.
13. Кабилова Ш. Ж. Организационно-управленческий механизм развития сферы услуг в малом бизнесе
(на примере Кашкадарьинской области) // Moliyaviy texnologiyalar ilmiy jurnali. – Toshkent, 2026. – №
4. – С. 38–42.
14. Kabilova Sh. J. Iste’molchilarga xizmat ko‘rsatish sohasidagi kichik biznesni rivojlantirishning tashkiliyiqtisodiy
mexanizmlari: hududiy differensiatsiya tahlili (Qashqadaryo viloyati misolida) // Agrobiznes, fan va
texnologiyalar. – 2026. – № 8. – B. 80–86.
15. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi rasmiy veb-sayti. – URL: https://stat.uz
16. Qashqadaryo viloyati statistika boshqarmasining rasmiy veb-sayti. – URL: https://qashstat.uz
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
