TIJORAT BANKLARIDA KORPORATIV MIJOZLARNI MOLIYALASHTIRISHNING TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22654411Abstract
Maqolada davlat ulushi yuqori bo‘lgan uchta tijorat banki – “Asakabank”, “Mikrokreditbank”
va “Turonbank” misolida korporativ mijozlarni moliyalashtirish amaliyoti tahlil qilingan. Tadqiqot 20 ta
tijorat bankining 2020–2024-yillardagi ko‘rsatkichlaridan tuzilgan panel ma’lumotlar bazasiga asoslanadi.
Tahlil natijalari uchala bankda ham korporativ kreditlash hajmining o‘sishi samaradorlikning pasayishi
bilan kechayotganini ko‘rsatdi: korporativ portfel rentabelligi “Asakabank”da 1,16 foizdan 0,14 foizga,
“Turonbank”da 1,96 foizdan 0,22 foizga tushgan, “Mikrokreditbank”da esa 2024-yilda manfiy qiymatga
o‘tgan. Shu davrda 20 ta bank bo‘yicha o‘rtacha ko‘rsatkich 2,61 foizni tashkil etgan. Panel regressiya tahlili
korporativ portfel rentabelligiga korporativ kreditlarning yuridik shaxslar depozitlari bilan qoplanishi ijobiy,
kredit portfelida korporativ segment ulushining yuqoriligi esa salbiy ta’sir ko‘rsatishini tasdiqladi; boshqa
omillar nazorat qilingan holda davlat banklari uchun rentabellik o‘rtacha 9,5 foiz punktga past bo‘lib chiqdi.
Keywords
korporativ mijozlar, korporativ kreditlash, davlat banklari, resurs bazasi, depozitlar bilan qoplanish, portfel konsentratsiyasi, muammoli kreditlar, samaradorlik, panel tahlil.References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 12-maydagi “2020–2025-yillarga mo‘ljallangan
O‘zbekiston Respublikasining bank tizimini isloh qilish strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-5992-son Farmoni //
URL: https://lex.uz/docs/-4811025
2. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 5-noyabrdagi “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”gi O‘RQ-580-son
Qonuni // URL: https://lex.uz/docs/-4581969
3. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Bank tizimining asosiy ko‘rsatkichlari. – www.cbu.uz
4. Diamond D.W. Financial intermediation and delegated monitoring // The Review of Economic Studies. –
1984. – Vol. 51, No. 3. – P. 393–414.
5. Fama E.F. What’s different about banks? // Journal of Monetary Economics. – 1985. – Vol. 15, No. 1. – P.
29–39.
6. Petersen M.A., Rajan R.G. The benefits of lending relationships: Evidence from small business data // The
Journal of Finance. – 1994. – Vol. 49, No. 1. – P. 3–37.
7. Demirguc-Kunt A., Huizinga H. Bank activity and funding strategies: The impact on risk and returns //
Journal of Financial Economics. – 2010. – Vol. 98, No. 3. – P. 626–650.
8. Huang R., Ratnovski L. The dark side of bank wholesale funding // Journal of Financial Intermediation. –
2011. – Vol. 20, No. 2. – P. 248–263.
9. Craig B.R., Dinger V. Deposit market competition, wholesale funding, and bank risk // Journal of Banking
& Finance. – 2013. – Vol. 37, No. 9. – P. 3605–3622.
10. Winton A. Don’t Put All Your Eggs in One Basket? Diversification and Specialization in Lending. Working
Paper. – University of Minnesota, 1999. – 45 p.
11. Acharya V.V., Hasan I., Saunders A. Should banks be diversified? Evidence from individual bank loan
portfolios // The Journal of Business. – 2006. – Vol. 79, No. 3. – P. 1355–1412.
12. La Porta R., Lopez-de-Silanes F., Shleifer A. Government ownership of banks // The Journal of Finance. –
2002. – Vol. 57, No. 1. – P. 265–301.
13. Micco A., Panizza U., Yanez M. Bank ownership and performance. Does politics matter? // Journal of
Banking & Finance. – 2007. – Vol. 31, No. 1. – P. 219–241.
14. Sapienza P. The effects of government ownership on bank lending // Journal of Financial Economics. –
2004. – Vol. 72, No. 2. – P. 357–384.
15. Dinc I.S. Politicians and banks: Political influences on government-owned banks in emerging markets //
Journal of Financial Economics. – 2005. – Vol. 77, No. 2. – P. 453–479.
16. Cull R., Martinez Peria M.S., Verrier J. Bank Ownership: Trends and Implications. IMF Working Paper
WP/17/60. – Washington: IMF, 2017. – 43 p.
17. Berger A.N., Udell G.F. A more complete conceptual framework for SME finance // Journal of Banking &
Finance. – 2006. – Vol. 30, No. 11. – P. 2945–2966.
18. Abdullayeva Sh.Z. Bank ishi. Darslik. – T.: “Iqtisod-Moliya”, 2017. – 732 b.
19. “Ahbor-Reyting” reyting agentligi. Bank sektorining analitik sharhi. – № 74, № 78. – Toshkent, 2024–2025.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


