MENEJMENT VA BIZNES BOSHQARUVIDA EKOLOGIK, YONDASHUV, ESG TAMOYILLARI, “YASHIL” STRATEGIYA VA KORPORATIV BOSHQARUV MEXANIZMLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22675115Abstract
Maqolada menejment va biznes boshqaruvida ekologik yondashuvning nazariy-uslubiy asoslari,
uning korporativ strategiya, operatsion boshqaruv, risk-menejment, investitsiya qarorlari va hisobot tizimiga
integratsiyasi tadqiq etilgan. O‘zbekistonda “yashil” iqtisodiyotga o‘tish, milliy shaffoflik tizimini rivojlantirish hamda
2026-yildan barqaror rivojlanish va ESG hisobotini joriy etishga doir institutsional o‘zgarishlar boshqaruv nuqtayi
nazaridan tahlil qilingan. Ekologik maqsadlarni biznesning asosiy KPI ko‘rsatkichlari bilan bog‘lashga asoslangan
“strategiya — jarayon — o‘lchov — nazorat — hisobot — takomillashtirish” modeli taklif etilgan. Tadqiqot yakunida
korxonalarda ekologik menejmentni rivojlantirish bo‘yicha sakkizta amaliy taklif ishlab chiqilgan.
Keywords
ekologik menejment, biznes boshqaruvi, ESG, “yashil” iqtisodiyot, korporativ strategiya, ekologik risk, resurs samaradorligi, KPI, barqaror rivojlanish, korporativ hisobot.References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktabrdagi PQ-4477-son “2019—2030-yillar davrida
O‘zbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga o‘tish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarori. —
Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — https://lex.uz/docs/-4539502
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 2-dekabrdagi PQ-436-son “2030-yilgacha O‘zbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga o‘tishiga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish bo‘yicha choratadbirlar
to‘g‘risida”gi qarori. — https://lex.uz/docs/-6303230
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 5-iyundagi PQ-213-son “O‘zbekiston Respublikasida
“yashil” iqtisodiyotga o‘tishda milliy shaffoflik tizimini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. — https://
lex.uz/docs/-6956101
4. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 4-maydagi 221-son “Barqaror rivojlanish va
atrof-muhit, ijtimoiy hamda korporativ boshqaruv (ESG) tamoyillarini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi
qarori. — https://lex.uz/docs/-8171367
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi PF-21-son “Mamlakat taraqqiyotining
2030-yilgacha mo‘ljallangan ustuvor yo‘nalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga
olib chiqishning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni. — https://lex.uz/docs/-8050769
6. Porter M.E., van der Linde C. Toward a New Conception of the Environment-Competitiveness Relationship
// Journal of Economic Perspectives. — 1995. — Vol. 9, No. 4. — P. 97–118. — DOI: 10.1257/jep.9.4.97.
7. Hart S.L. A Natural-Resource-Based View of the Firm // Academy of Management Review. — 1995. —
Vol. 20, No. 4. — P. 986–1014. — DOI: 10.5465/AMR.1995.9512280033.
8. Eccles R.G., Ioannou I., Serafeim G. The Impact of Corporate Sustainability on Organizational Processes
and Performance // Management Science. — 2014. — Vol. 60, No. 11. — P. 2835–2857.
9. IFRS Foundation. IFRS S1 General Requirements for Disclosure of Sustainability-related Financial
Information. — London: IFRS Foundation, 2023.
10. IFRS Foundation. IFRS S2 Climate-related Disclosures. — London: IFRS Foundation, 2023.
11. Elkington J. Cannibals with Forks: The Triple Bottom Line of 21st Century Business. — Oxford:
Capstone, 1997.
12. Freeman R.E. Strategic Management: A Stakeholder Approach. — Boston: Pitman, 1984.
13. ISO. ISO 14001:2015 Environmental management systems — Requirements with guidance for use. —
Geneva: International Organization for Standardization, 2015.
14. Ergasheva Sh.T., Khaydarova N.A., Litvinova T.N., Cherepukhin T.Yu. ESG Management of Robotized
Business in Support of Green Economy Development in Russia and Central Asia // ESG Management of the
Development of the Green Economy in Central Asia / eds. E.G. Popkova, B.S. Sergi. — Cham: Springer, 2023.
— P. 13–21. — DOI: 10.1007/978-3-031-46525-3_2.
15. Abdurakhmanova G., Xodjaraxmanova N. Innovative Solutions of Circular Economy within Sustainable
Economic Growth and Their Integration into Industrial Sectors // International Conference on Scientific Research
in Natural and Social Sciences. — 2025. — P. 66–70.
16. Sangirova U., Shadieva D., Raimjanova M., Umurzakova N., Akramova N. Green Economy Development
in the Republic of Uzbekistan // BIO Web of Conferences. — 2024. — Vol. 130. — 08028. — DOI: 10.1051/
bioconf/202413008028.
17. Xabibullayev D. Aksiyadorlik jamiyatlarida ESG omillarining boshqaruv samaradorligiga ta’siri //
Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil. — 2026. — J. 4, № 5. — B. 188–194. — DOI: 10.60078/2992-877X-2026-vol4-
iss5-pp188-194.
18. Bogoviz A.V., Nosirov J.T., Litvinova T.N., Ostrovskaya V.N. Environmental Taxation as an Incentive to
ESG Management of Green Business in Russia and Central Asia // ESG Management of the Development of
the Green Economy in Central Asia / eds. E.G. Popkova, B.S. Sergi. — Cham: Springer, 2023. — P. 67–74. —
DOI: 10.1007/978-3-031-46525-3_8.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


