TASHQI SAVDONI RIVOJLANTIRISH JARAYONLARINI EKONOMETRIK MODELLASHTIRISH VA PROGNOZLASH METODOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISH

Authors

  • Farrux Jo‘rayev

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22683750

Abstract

Maqolada tashqi savdoni rivojlantirish jarayonlarini ekonometrik modellashtirish va
prognozlash metodologiyasini takomillashtirish masalalari yoritilgan. Tadqiqotda yalpi hududiy mahsulot (YHM)
o‘sish sur’ati bog‘liq o‘zgaruvchi sifatida, eksport va investitsiya o‘sish sur’atlari mustaqil o‘zgaruvchilar sifatida
qabul qilingan hamda ko‘p omilli chiziqli regressiya (OLS) yordamida baholangan. Model asosida 2026–
2030-yillar uchun YHM o‘sish sur’ati bashorat qilingan. Natijalar eksport o‘sishining YHMga statistik jihatdan
ahamiyatli va ijobiy ta’sir ko‘rsatishini (β = +0,32; p = 0,003) tasdiqlagan, bu esa tashqi savdoni rag‘batlantirish
siyosatining iqtisodiy o‘sishga qo‘shgan hissasini miqdoriy asoslaydi.

Keywords

Tashqi savdo, ekonometrik modellashtirish, prognozlash metodologiyasi, eksport, investitsiya, yalpi hududiy mahsulot, ko‘p omilli regressiya, marginal ta’sir, Qashqadaryo viloyati.

Author Biography

Farrux Jo‘rayev

Iqtisodiyot va pedagogika universiteti,
“Iqtisodiyot” kafedrasi professori, i.f.d., DSc, dotsent

References

1. Mamataliyev Isroil. Tashqi savdo balansining iqtisodiy rivojlanishga ta’sirini ekonometrik modellashtirish

(Surxondaryo viloyati misolida). Journal of Universal Science Research, 3(5) (2024). https://inlibrary.uz/

index.php/universal-scientifi c-research/article/view/106586

2. O‘zbekiston Respublikasi makroiqtisodiy tahlil va prognozlashtirish. Metodist Nashriyoti, Toshkent, 2025.

https://www.researchgate.net/publication/401076136

3. Ekonometrik modellarni qurish bosqichlari. Cyberleninka, 2025–2026. https://cyberleninka.ru/article/n/

ekonometrik-modellarni-qurish-bosqichlari/pdf

Downloads

Published

2026-09-01

How to Cite

Jo‘rayev , F. (2026). TASHQI SAVDONI RIVOJLANTIRISH JARAYONLARINI EKONOMETRIK MODELLASHTIRISH VA PROGNOZLASH METODOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISH. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(9), 425–428. https://doi.org/10.5281/zenodo.22683750
Vol. 4 No. 9 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 9-son