MINTAQAVIY EKOLOGIK BARQARORLIKNI TA’MINLASHDA O‘RMON FONDI IMKONIYATLARIDAN FOYDALANISH HAMDA PARLAMENT NAZORATINI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22684195Abstract
Ushbu tezisda global iqlim o‘zgarishi, cho‘llanish va suv resurslari tanqisligi kuchayib
borayotgan sharoitda O‘zbekiston Respublikasi o‘rmon fondi imkoniyatlaridan oqilona foydalanish hamda
mintaqaviy ekologik barqarorlikni ta’minlashda parlament nazoratini takomillashtirish masalalari kompleks tahlil
qilingan. Tadqiqotda arid va yarim arid hududlarda ihota o‘rmonlarini barpo etish, o‘rmon bioxilma-xilligini tiklash
hamda iqlim o‘zgarishiga moslashishning ilmiy-amaliy va agrotexnologik yechimlari davlat ekologik siyosati
hamda «Yashil makon» umummilliy loyihasi bilan uzviy bog‘liqlikda o‘rganilgan.
Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasining «O‘rmon to‘g‘risida»gi Qonuni [2], yangi tahrirdagi O‘zbekiston
Respublikasi Konstitutsiyasining ekologik huquqlarga oid normalari [8] hamda BMTning Barqaror rivojlanish
maqsadlari doirasidagi 13- va 15-maqsadlar ijrosini ta’minlashda Oliy Majlis Qonunchilik palatasining huquqiy
va institutsional rolini kuchaytirishga qaratilgan ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari o‘rmon
fondi yerlaridan oqilona foydalanish, yashil hududlarni kengaytirish, ekologik qonunchilikni takomillashtirish
hamda parlament nazorati samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.
Keywords
o‘rmon fondi, ekologik barqarorlik, iqlim o‘zgarishi, parlament nazorati, ihota o‘rmonlari, arid zonalar, «Yashil makon» umummilliy loyihasi, ekologik qonunchilik, Barqaror rivojlanish maqsadlari, agrotexnologiya.References
1. Respublikada ekologik vaziyatni yaxshilash maqsadida 240 ming gektar o‘rmonzorlar, Orol dengizining
qurigan tubi va Orolbo‘yi mintaqasida 226 ming gektar maydonda «yashil qoplamalar» barpo etiladi
[Elektron resurs] // O‘zbekiston Respublikasi Hukumat portali. — 2024-yil 16-oktabr. — URL: https://gov.
uz/oz/urmon/news/view/55639 (murojaat sanasi: 04.08.2026).
2. O‘zbekiston Respublikasining «“O‘rmon to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga o‘zgartish va
qo‘shimchalar kiritish haqida»gi Qonuni [Elektron resurs] : 2018-yil 16-aprel, O‘RQ-475-son // Qonunchilik
ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/-3683529 (murojaat sanasi: 04.08.2026).
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Respublikada ko‘kalamzorlashtirish ishlarini jadallashtirish,
daraxtlar muhofazasini yanada samarali tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Farmoni [Elektron
resurs] : 2021-yil 30-dekabr, PF-46-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/
docs/-5801444 (murojaat sanasi: 04.08.2026).
4. Qayimov, A. Q. Dendrologiya : darslik / A. Q. Qayimov, E. T. Berdiyev. — Toshkent : Cho‘lpon nomidagi
nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2012. — 336 b. — ISBN 978-9943-05-511-7.
5. World Bank. Uzbekistan Country Forest Note: The State of Forests and Forest Landscapes in Uzbekistan
[Electronic resource]. — Washington, DC : World Bank, 2022. — DOI: 10.1596/37690. — URL: https://
openknowledge.worldbank.org/handle/10986/37690 (accessed: 04.08.2026).
6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «O‘zbekiston Respublikasida o‘rmon xo‘jaligi tizimini
2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida»gi Qarori [Elektron resurs] : 2020-yil
6-oktabr, PQ-4850-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/-5037201
(murojaat sanasi: 04.08.2026).
7. 2024-yilda ekologik vaziyatni yaxshilash borasida qanday ishlar amalga oshirildi? [Elektron resurs] //
O‘zbekiston Respublikasi Hukumat portali. — 2024-yil 26-dekabr. — URL: https://gov.uz/oz/eco/news/
view/31481 (murojaat sanasi: 04.08.2026).
8. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi [Elektron resurs] : 2023-yil 30-aprelda o‘tkazilgan referendumda
umumxalq ovoz berishi orqali qabul qilingan // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.
uz/docs/6445145 (murojaat sanasi: 04.08.2026).
9. O‘zbekiston Respublikasining «Parlament nazorati to‘g‘risida»gi Qonuni [Elektron resurs] : 2016-yil
11-aprel, O‘RQ-403-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/-2929477
(murojaat sanasi: 04.08.2026).
10. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining «2030-yilgacha bo‘lgan davrda barqaror rivojlanish
sohasidagi milliy maqsad va vazifalarni amalga oshirishni jadallashtirish bo‘yicha qo‘shimcha choratadbirlar
to‘g‘risida»gi Qarori [Elektron resurs] : 2022-yil 21-fevral, 83-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy
bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/-5870397 (murojaat sanasi: 04.08.2026).
11. O‘zbekiston Respublikasining «Parij bitimini (Parij, 2015-yil 12-dekabr) ratifikatsiya qilish to‘g‘risida»gi
Qonuni [Elektron resurs] : 2018-yil 2-oktabr, O‘RQ-491-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. —
URL: https://lex.uz/docs/-3924460 (murojaat sanasi: 04.08.2026).
12. FAO. Global Forest Resources Assessment 2020: Report Uzbekistan [Electronic resource]. — Rome :
Food and Agriculture Organization of the United Nations, 2020. — URL: https://www.fao.org/3/cb0087en/
cb0087en.pdf (accessed: 04.08.2026).
13. Orol dengizining qurigan tubiga yangi turdagi o‘simliklar ekilmoqda [Elektron resurs] // O‘zbekiston
Respublikasi Hukumat portali. — 2024-yil 10-iyun. — URL: https://gov.uz/oz/eco/news/view/13541
(murojaat sanasi: 04.08.2026).
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
