EKOLOGIK MADANIYATNI YUKSALTIRISHDA PARLAMENT VA FUQAROLIK JAMIYATI HAMKORLIGI: IJTIMOIY-FALSAFIY TAHLIL

Authors

  • Xusniddin Alikulov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22693140

Abstract

Mazkur tezisda ekologik madaniyatning qadriyaviy va institutsional tabiati ijtimoiy-falsafiy
jihatdan o‘rganilgan. Parlament va fuqarolik jamiyati hamkorligining ekologik ongni fuqarolik mas’uliyati hamda
amaliy ishtirokka aylantirish imkoniyatlari tahlil qilingan. Milliy va xorijiy manbalar qiyosiy tahlil etilgan. Ekologik
adolat, avlodlararo mas’uliyat va deliberativ vakillik tamoyillariga tayangan konseptual model asoslangan.
Hamkorlikni ochiqlik, inklyuzivlik, dalillilik va teskari aloqa mezonlari asosida takomillashtirishga doir ilmiyamaliy
takliflar ilgari surilgan.

Keywords

ekologik madaniyat, ekologik fuqarolik, parlament, fuqarolik jamiyati, jamoatchilik ishtiroki, deliberatsiya, parlament nazorati, ekologik ta’lim, ijtimoiy mas’uliyat, barqaror rivojlanish.

Author Biography

Xusniddin Alikulov

Soliq oliy maktabi Ijtimoiy-gumanitar fanlar
kafedrasi dotsenti, f.f.f.d. (PhD)

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi: 2023-yil 30-aprelda o‘tkazilgan O‘zbekiston Respublikasi

referendumida umumxalq ovoz berish orqali qabul qilingan. 49-modda // Qonunchilik ma’lumotlari milliy

bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/6445145 (murojaat sanasi: 21.07.2026).

2. O‘zbekiston Respublikasining “Parlament nazorati to‘g‘risida”gi Qonuni: 2016-yil 11-aprel, O‘RQ-403-son //Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/2929477 (murojaat sanasi: 21.07.2026).

3. O‘zbekiston Respublikasining “Jamoatchilik nazorati to‘g‘risida”gi Qonuni: 2018-yil 12-aprel, O‘RQ-

474-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/3679092 (murojaat sanasi:

21.07.2026).

4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2030-yilgacha bo‘lgan davrda O‘zbekiston Respublikasining Atrof

muhitni muhofaza qilish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmoni: 2019-yil 30-oktabr, PF-5863-son //

Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/4574008 (murojaat sanasi: 21.07.2026).

5. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasida Ekologik ta’limni

rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarori: 2019-yil 27-may, 434-son // Qonunchilik

ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/4354743 (murojaat sanasi: 21.07.2026).

6. Azamova, S. A. Ekologik globallashuv sharoitida O‘zbekiston umumta’lim maktablari o‘quvchilarida

ekologik madaniyatni shakllantirish zaruriyati: falsafa fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi

avtoreferati / S. A. Azamova. — Buxoro, 2024. — 52 b.

7. Ashurov, A. U. O‘zbekiston mahallalarida jamoatchilik ekologik nazoratini amalga oshirishning ijtimoiymadaniy

omillari: ijtimoiy-falsafiy tahlil: 09.00.04 — Ijtimoiy falsafa ixtisosligi bo‘yicha falsafa doktori

(PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon / A. U. Ashurov // O‘zbekiston Respublikasi Oliy attestatsiya

komissiyasi. — URL: https://oak.uz/pages/18692 (murojaat sanasi: 21.07.2026).

8. Dobson, A. Environmental Citizenship: Towards Sustainable Development / A. Dobson // Sustainable

Development. — 2007. — Vol. 15, No. 5. — P. 276–285. — DOI: 10.1002/sd.344.

9. Hadjichambis, A. Ch. Introduction to the Conceptualisation of Environmental Citizenship for Twenty-First-

Century Education / A. Ch. Hadjichambis, P. Reis // Conceptualizing Environmental Citizenship for 21st

Century Education / ed. by A. Ch. Hadjichambis [et al.]. — Cham: Springer, 2020. — P. 1–14. — DOI:

10.1007/978-3-030-20249-1_1.

10. Newig, J. Does Stakeholder Participation Improve Environmental Governance? Evidence from a Meta-

Analysis of 305 Case Studies / J. Newig, N. W. Jager, E. Challies, E. Kochskämper // Global Environmental

Change. — 2023. — Vol. 82. — Art. 102705. — DOI: 10.1016/j.gloenvcha.2023.102705.

11. Ryan, M. Developing Normative Criteria for Meaningful Citizen Participation and Deliberation in Environmental

Policy / M. Ryan, E. Giesbers, R. Heffernan [et al.] // Innovation: The European Journal of Social Science

Research. — 2024. — Vol. 37, No. 3. — P. 794–831. — DOI: 10.1080/13511610.2023.2217520.

12. OECD Guidelines for Citizen Participation Processes. — Paris: OECD Publishing, 2022. — DOI: 10.1787/

f765caf6-en. — URL: https://doi.org/10.1787/f765caf6-en (murojaat sanasi: 21.07.2026).

13. SDG-Informed Legislative Scrutiny: A Toolkit for Parliaments / Inter-Parliamentary Union. — Geneva:

Inter-Parliamentary Union, 2025. — URL: https://www.ipu.org/file/20917/download (murojaat sanasi:

21.07.2026).

14. Convention on Access to Information, Public Participation in Decision-Making and Access to Justice in

Environmental Matters: Aarhus Convention / United Nations Economic Commission for Europe. — Aarhus,

1998. — URL: https://unece.org/environment-policy/public-participation/aarhus-convention/introduction

(murojaat sanasi: 21.07.2026).

Downloads

Published

2026-08-12

How to Cite

Alikulov , X. (2026). EKOLOGIK MADANIYATNI YUKSALTIRISHDA PARLAMENT VA FUQAROLIK JAMIYATI HAMKORLIGI: IJTIMOIY-FALSAFIY TAHLIL. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4, 226–230. https://doi.org/10.5281/zenodo.22693140
Vol. 4 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali Konferensiya 4-maxsus son