EKOLOGIK MADANIYATNI YUKSALTIRISHDA PARLAMENT VA FUQAROLIK JAMIYATI HAMKORLIGI: IJTIMOIY-FALSAFIY TAHLIL
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22693140Abstract
Mazkur tezisda ekologik madaniyatning qadriyaviy va institutsional tabiati ijtimoiy-falsafiy
jihatdan o‘rganilgan. Parlament va fuqarolik jamiyati hamkorligining ekologik ongni fuqarolik mas’uliyati hamda
amaliy ishtirokka aylantirish imkoniyatlari tahlil qilingan. Milliy va xorijiy manbalar qiyosiy tahlil etilgan. Ekologik
adolat, avlodlararo mas’uliyat va deliberativ vakillik tamoyillariga tayangan konseptual model asoslangan.
Hamkorlikni ochiqlik, inklyuzivlik, dalillilik va teskari aloqa mezonlari asosida takomillashtirishga doir ilmiyamaliy
takliflar ilgari surilgan.
Keywords
ekologik madaniyat, ekologik fuqarolik, parlament, fuqarolik jamiyati, jamoatchilik ishtiroki, deliberatsiya, parlament nazorati, ekologik ta’lim, ijtimoiy mas’uliyat, barqaror rivojlanish.References
1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi: 2023-yil 30-aprelda o‘tkazilgan O‘zbekiston Respublikasi
referendumida umumxalq ovoz berish orqali qabul qilingan. 49-modda // Qonunchilik ma’lumotlari milliy
bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/6445145 (murojaat sanasi: 21.07.2026).
2. O‘zbekiston Respublikasining “Parlament nazorati to‘g‘risida”gi Qonuni: 2016-yil 11-aprel, O‘RQ-403-son //Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/2929477 (murojaat sanasi: 21.07.2026).
3. O‘zbekiston Respublikasining “Jamoatchilik nazorati to‘g‘risida”gi Qonuni: 2018-yil 12-aprel, O‘RQ-
474-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/3679092 (murojaat sanasi:
21.07.2026).
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2030-yilgacha bo‘lgan davrda O‘zbekiston Respublikasining Atrof
muhitni muhofaza qilish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmoni: 2019-yil 30-oktabr, PF-5863-son //
Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/4574008 (murojaat sanasi: 21.07.2026).
5. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasida Ekologik ta’limni
rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarori: 2019-yil 27-may, 434-son // Qonunchilik
ma’lumotlari milliy bazasi. — URL: https://lex.uz/docs/4354743 (murojaat sanasi: 21.07.2026).
6. Azamova, S. A. Ekologik globallashuv sharoitida O‘zbekiston umumta’lim maktablari o‘quvchilarida
ekologik madaniyatni shakllantirish zaruriyati: falsafa fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi
avtoreferati / S. A. Azamova. — Buxoro, 2024. — 52 b.
7. Ashurov, A. U. O‘zbekiston mahallalarida jamoatchilik ekologik nazoratini amalga oshirishning ijtimoiymadaniy
omillari: ijtimoiy-falsafiy tahlil: 09.00.04 — Ijtimoiy falsafa ixtisosligi bo‘yicha falsafa doktori
(PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon / A. U. Ashurov // O‘zbekiston Respublikasi Oliy attestatsiya
komissiyasi. — URL: https://oak.uz/pages/18692 (murojaat sanasi: 21.07.2026).
8. Dobson, A. Environmental Citizenship: Towards Sustainable Development / A. Dobson // Sustainable
Development. — 2007. — Vol. 15, No. 5. — P. 276–285. — DOI: 10.1002/sd.344.
9. Hadjichambis, A. Ch. Introduction to the Conceptualisation of Environmental Citizenship for Twenty-First-
Century Education / A. Ch. Hadjichambis, P. Reis // Conceptualizing Environmental Citizenship for 21st
Century Education / ed. by A. Ch. Hadjichambis [et al.]. — Cham: Springer, 2020. — P. 1–14. — DOI:
10.1007/978-3-030-20249-1_1.
10. Newig, J. Does Stakeholder Participation Improve Environmental Governance? Evidence from a Meta-
Analysis of 305 Case Studies / J. Newig, N. W. Jager, E. Challies, E. Kochskämper // Global Environmental
Change. — 2023. — Vol. 82. — Art. 102705. — DOI: 10.1016/j.gloenvcha.2023.102705.
11. Ryan, M. Developing Normative Criteria for Meaningful Citizen Participation and Deliberation in Environmental
Policy / M. Ryan, E. Giesbers, R. Heffernan [et al.] // Innovation: The European Journal of Social Science
Research. — 2024. — Vol. 37, No. 3. — P. 794–831. — DOI: 10.1080/13511610.2023.2217520.
12. OECD Guidelines for Citizen Participation Processes. — Paris: OECD Publishing, 2022. — DOI: 10.1787/
f765caf6-en. — URL: https://doi.org/10.1787/f765caf6-en (murojaat sanasi: 21.07.2026).
13. SDG-Informed Legislative Scrutiny: A Toolkit for Parliaments / Inter-Parliamentary Union. — Geneva:
Inter-Parliamentary Union, 2025. — URL: https://www.ipu.org/file/20917/download (murojaat sanasi:
21.07.2026).
14. Convention on Access to Information, Public Participation in Decision-Making and Access to Justice in
Environmental Matters: Aarhus Convention / United Nations Economic Commission for Europe. — Aarhus,
1998. — URL: https://unece.org/environment-policy/public-participation/aarhus-convention/introduction
(murojaat sanasi: 21.07.2026).
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


