TA’LIM XIZMATLARI EKSPORTINI OSHIRISH JARAYONLARINI STRATEGIK BOSHQARISH MEXANIZMLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22690890Abstract
Maqolada O‘zbekistonda ta’lim xizmatlari eksportini oshirish jarayonlarini strategik boshqarishning
nazariy va amaliy mexanizmlari ishlab chiqilgan. Tadqiqot xalqaro talabalar oqimining dinamikasi, eksport bozorining
geografik tarkibi, ta’lim sifati, narxlash, xalqaro akkreditatsiya, marketing, raqamli infratuzilma va talabaga xizmat ko‘rsatish
jarayonlari o‘rtasidagi bog‘liqlikni tizimli yondashuv asosida tahlil qiladi. 2015/16–2024/25-o‘quv yillarida xorijiy talabalar
sonining o‘sishi hamda 2025-yildagi yangi natijalar eksport salohiyati kengayayotganini ko‘rsatadi, biroq eksport daromadi,
bozor diversifikatsiyasi va mijoz yo‘li bo‘yicha boshqaruvning yagona siklga birlashtirilishi zarurligi aniqlangan. Muallif
tomonidan makro, mezo va mikro darajalarni bog‘laydigan integratsiyalashgan strategik boshqaruv mexanizmi, maqsadli
bozorlar portfeli, KPIlar tizimi hamda strategik eksport boshqaruvi integral indeksi taklif etilgan. Ushbu yondashuv ta’lim
eksportini faqat xorijiy talabalar sonini ko‘paytirish bilan emas, balki sifat, moliyaviy natija, geografik diversifikatsiya va
talaba tajribasi bilan birgalikda boshqarishga xizmat qiladi
Keywords
ta’lim xizmatlari eksporti, strategik boshqaruv, xorijiy talabalar, xalqaro ta’lim bozori, Study in Uzbekistan, eksport diversifikatsiyasi, HHI, KPI, xalqaro akkreditatsiya, ta’lim marketingiReferences
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 10-apreldagi “Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar tizimini
takomillashtirishning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida” PF-58-son Farmoni. https://lex.uz/uz/docs/-
8129755
2. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi. 2025-yil davomida oliy ta’lim tizimida
amalga oshirilgan islohotlar, erishilgan natijalarga bag‘ishlangan brifing. 20.12.2025.
3. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi. “Ta’lim xizmatlari eksporti 100 million
dollarga yetkaziladi!”. 03.04.2025.
4. UNESCO. Global Convention on the Recognition of Qualifications concerning Higher Education: Global
mobility and recognition. UNESCO, 2019–2026.
5. OECD. Education at a Glance 2025: OECD Indicators. Paris: OECD Publishing, 2025. DOI:
10.1787/1c0d9c79-en.
6. World Trade Organization. Education Services. General Agreement on Trade in Services (GATS): sector
overview and modes of supply.
7. Knight, J. Internationalization Remodeled: Definition, Approaches, and Rationales. Journal of Studies in
International Education, 2004, 8(1), 5–31. DOI: 10.1177/1028315303260832.
8. Altbach, P. G., Knight, J. The Internationalization of Higher Education: Motivations and Realities. Journal
of Studies in International Education, 2007, 11(3–4), 290–305. DOI: 10.1177/1028315307303542.
9. Mazzarol, T., Soutar, G. N. “Push-pull” factors influencing international student destination choice.
International Journal of Educational Management, 2002, 16(2), 82–90. DOI: 10.1108/09513540210418403.
10. Ashurova, F. S. O‘zbekistonda oliy ta’lim xizmatlari eksportining dinamikasi va geografik bozor tarkibi:
statistik-tahliliy tadqiqot. Ta’lim, tarbiya va innovatsiyalar jurnali, 2026, Vol. 3, No. 2, 184–192.
11. Abdusattarova, D. B. Mamlakatimizda oliy ta’lim eksport xizmatlari moliyaviy natijadorligini ta’minlashni
takomillashtirish. O‘zbekiston sug‘urta bozori / Insurance Market of Uzbekistan, 2026, Vol. 3, Issue 1. DOI:
10.55439/INS/vol3_iss1/357.
12. Abdusattarova, D. B. O‘zbekiston oliy ta’lim eksport xizmatlari moliyaviy natijadorligini ta’minlash yo‘llari.
Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot, 2026, № 2.
13. Raxmonqulova, N. O., Muxammedov, T. T. Ta’lim xizmatlari bozori mintaqa eksport salohiyatini yaxshilash
omili sifatida. New Renaissance International Scientific and Practical Conference, 2025, 2(5), 664–667.
DOI: 10.5281/zenodo.15512259.
14. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston Respublikasida oliy ta’lim, 2025/2026-
o‘quv yili. Rasmiy statistik press-reliz, 2025.
15. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi. “Study in Uzbekistan”: Buxoroda
xalqaro ta’lim bo‘yicha yirik seminar o‘tkazildi. 18.04.2025.
16. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi. Sian shahrida “Study in Uzbekistan”
milliy ta’lim ko‘rgazmasiga rasman start berildi. 21.05.2026.
17. Abdusattarova, D. B. Oliy ta’lim eksport xizmatlarining iqtisodiy ahamiyati hamda zarurligi. Yashil iqtisodiyot
va taraqqiyot, 2026, № 1.
18. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi. “Qamrov kengayib, mas’uliyat ortmoqda
yoxud oliy ta’limdagi islohotlar samarasi xususida fikrlar”. 2025. (2025-yilda ta’lim eksporti 35,2 mln AQSh
dollari va xorijiy talabalar kontingenti bo‘yicha rasmiy ma’lumotlar).
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
