HUNARMANDCHILIK SOHASINI INSTITUTSIONAL RIVOJLANTIRISHNING XORIJIY TAJRIBASI: QIYOSIY-STATISTIK TAHLIL ASOSIDA O‘ZBEKISTON UCHUN ILMIY-AMALIY TAVSIYALAR

Authors

  • Umida Bektosheva

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22712729

Abstract

Germaniya, Xitoy, Yaponiya, Hindiston va Turkiya tajribasi asosida hunarmandchilik sohasini
institutsional rivojlantirish imkoniyatlari qiyosiy-statistik tahlil asosida o‘rganilgan. Har bir mamlakat bo‘yicha
institutsional qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari, eksport hajmi, band bo‘lganlar soni va raqamlashtirish darajasini
ifodalovchi miqdoriy ko‘rsatkichlar tizimlashtirilib, ular asosida qiyosiy jadval shakllantirilgan. O‘zbekistonda
hunarmandchilik sohasining joriy holati, me’yoriy-huquqiy bazasi va rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar tahlil
qilingan hamda xorijiy tajribani mahalliy sharoitga moslashtirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan

Keywords

hunarmandchilik, institutsional rivojlantirish, xorijiy tajriba, qiyosiy tahlil, eksport, institutsional qo‘llab-quvvatlash, raqamli savdo, kasbiy ta’lim

Author Biography

Umida Bektosheva

Qarshi davlat texnika universiteti doktoranti


References

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 27-dekabrdagi PF-227-son va PF-228-son Farmonlari

(PF-91-son Farmoniga kiritilgan o‘zgartirishlar) [Elektron resurs]. — URL: https://lex.uz/docs/-7283080.

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 12-iyundagi “Aholini hunarmandchilikka jalb qilish va

hunarmandchilik faoliyatini rivojlantirish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi

PF-91-son Farmoni [Elektron resurs]. — URL: https://lex.uz/docs/-6490321.

3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 30-dekabrdagi “Hunarmandchilik faoliyatini qo‘llabquvvatlash

tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-77-son qarori [Elektron

resurs]. — URL: https://lex.uz/docs/5807559.

4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 20-dekabrdagi “Oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish va

aholining daromad manbaini kengaytirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-55-son qarori

[Elektron resurs]. — URL: https://lex.uz.

5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 28-noyabrdagi “Hunarmandchilikni yanada rivojlantirish

va hunarmandlarni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-4539-son

qarori [Elektron resurs]. — URL: https://lex.uz.

6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 17-noyabrdagi “Hunarmandchilikni yanada rivojlantirish

va hunarmandlarni har tomonlama qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-5242-son Farmoni

[Elektron resurs]. — URL: https://lex.uz/docs/-3416134.

7. North D. C. Institutions, Institutional Change and Economic Performance. — Cambridge : Cambridge

University Press, 1990.

8. UNCTAD. Creative Economy Outlook: Trends in International Trade in Creative Industries. — Geneva ;

New York : United Nations, 2018.

9. Ekinci Hamamcı E. D. Türkiye’de Yaratıcı Ekonominin Uluslararası Rekabet Gücü // Journal of Turkish

Studies. — 2020.

10. Anadolu Ajansı (AA). Türk el sanatları dünyada ilgi odağı [Elektron resurs]. — URL: https://aa.com.tr.

11. Türkiye’nin El Sanatları İhracatı Yüzde 8,2 Arttı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri [Elektron resurs]

// Haberler.com. — 2025. — URL: https://haberler.com.

12. Export Promotion Council for Handicrafts (EPCH). Handicraft Sector of India: Overview of Production and

Export Potentiality. — 2024.

13. Basco R. Family Business and Regional Development — A Theoretical Model of Regional Familiness //

Journal of Family Business Strategy. — 2015. — DOI: 10.1016/j.jfbs.2015.04.

14. Banalieva E. R., Eddleston K. A., Zellweger T. M. When Do Family Firms Have an Advantage in Transitioning

Economies? Toward a Dynamic Institution-Based View // Strategic Management Journal. — 2015. — Vol.

36, No. 9.

15. Ўлмасов А. Оила иқтисодиёти. — Тошкент : Меҳнат, 1998.

16. Пардаев М. Қ. Оила хўжалиги иқтисодиёти ва тадбиркорлиги. — Самарқанд, 2001.

17. Mukhitdinov Kh. S., Norqobilova F. A. Prospects of Digitalization of Craftsmanship Development in the

Region // Journal of Pharmaceutical Negative Results. — 2022. — Vol. 13, Special Issue 9.

18. Norqobilova F. A. Xizmat ko‘rsatish tarmoqlarini modellashtirishda tizimli tahlil qilish, sintezlash va

optimallashtirish // International Journal of Conference Series on Education and Social Sciences. — 2021.

— Vol. 1, No. 2. — P. 224–228.

19. Xalilov Q. Mintaqada turizm hunarmandchiligini rivojlantirishning destinatsion yondashuvi // Digital

Transformation and Artificial Intelligence. — 2024. — T. 2, № 4. — B. 46–49.

20. Jabborov S. F., Inoyatov S. I. Voha milliy hunarmandchiligi nurlari, an’anaviylik va zamonaviylik //

Formation of Psychology and Pedagogy as Interdisciplinary Science. — Italy, 2022. — DOI: 10.5281/

zenodo.6453022.

21. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Kichik tadbirkorlik subyektlarining asosiy iqtisodiy

ko‘rsatkichlari bo‘yicha press-reliz [Elektron resurs]. — 2026. — URL: https://stat.uz.

22. Norqobilova F. A. Iqtisodiy erkinlik indeksi hunarmandchilik sohasini rivojlantirishdagi roli // International

Scientific and Practical Conference. — 2023. — P. 255–257.

23. Kizim A. A., Valvashov A. N., Kulkova I. V. Povysheniye investitsionnoy privlekatelnosti regiona na osnove

razvitiya turisticheskogo klastera // Regionalnaya ekonomika: teoriya i praktika. — 2010. — № 26 (161).

— S. 52–59.

24. Norqobilova F. A. Mintaqa xalq hunarmandchiligi texnologiyasini rivojlantirishda xorijiy davlatlar tajribasi va

uni O‘zbekistonda qo‘llanilishi. — 2025.

25. Zentralverband des Deutschen Handwerks (ZDH); Statistisches Bundesamt (Destatis). Handwerkszählung

2023; Handwerk — Strukturdaten 2024; Kennzahlen des Handwerks 2025 [Elektron resurs]. — 2025–

2026. — URL: https://zdh.de ; https://destatis.de.

26. Research on the High-Quality Development of China’s Cultural Products Trade // Economics and

Management. — 2023. — Vol. 4, No. 8. — P. 239–243 ; 2024 年中国工艺美术行业全景图谱 (China Arts

and Crafts Industry Overview 2024). — 2024.

27. Japan National Tourism Organization; Ministry of Economy, Trade and Industry (METI). Traditional Craft

Industries Designation Update; Japan Handicrafts Market Report. — 2024–2025.

Downloads

Published

2026-09-01

How to Cite

Bektosheva , U. (2026). HUNARMANDCHILIK SOHASINI INSTITUTSIONAL RIVOJLANTIRISHNING XORIJIY TAJRIBASI: QIYOSIY-STATISTIK TAHLIL ASOSIDA O‘ZBEKISTON UCHUN ILMIY-AMALIY TAVSIYALAR. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(9), 537–545. https://doi.org/10.5281/zenodo.22712729
Vol. 4 No. 9 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 9-son