TIJORAT BANKLARIDA KREDIT RISKLARINI BAHOLASH VA MUAMMOLI KREDITLARNI BARVAQT ANIQLASHNING SUN’IY INTELLEKTGA ASOSLANGAN MENEJMENT MODELINI TAKOMILLASHTIRISHNING NAZARIY ASOSLARI

Authors

  • Alovuddin Jamolov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22712755

Abstract

Maqolada kredit risklari menejmenti nazariyasining evolyutsiyasi, sun’iy intellekt
texnologiyalarining bank menejmentida qo‘llanilishi, Machine Learning, Deep Learning, Big Data Analytics,
Explainable AI va Early Warning System konsepsiyalarining nazariy asoslari kompleks tahlil qilingan.
Shuningdek, kredit risklarini baholashning an’anaviy, statistik va intellektual yondashuvlari qiyosiy baholanib,
ularning afzalliklari va cheklovlari yoritilgan. Tadqiqot natijasida sun’iy intellekt texnologiyalariga asoslangan
integratsiyalashgan kredit risklari menejmenti konsepsiyasi ishlab chiqilib, uning tijorat banklarida qo‘llanilishining
nazariy ustunliklari asoslab berilgan

Keywords

kredit risklari, muammoli kreditlar, sun’iy intellekt, bank menejmenti, AI-skoring, Big Data, Machine Learning, Deep Learning, Explainable AI, Early Warning System, raqamli bank

Author Biography

Alovuddin Jamolov

Buxoro davlat texnika universiteti mustaqil tadqiqotchisi

References

1. Engan A., Hjelkrem L.O., Risstad M. A review of credit risk assessment in banking: From deterministic

models to probabilistic AI // Finance Research Open. – 2026. – Vol. 2. – Art. 100125. – DOI: 10.1016/j.

finr.2026.100125.

2. Manyama J.C., Haule H.J., Selemani H.H. Effectiveness of Credit Risk Management in Reducing Non-

Performing Loans of Commercial Banks in Tanzania // East African Journal of Business and Economics.

– 2026. – Vol. 9, No. 1. – P. 45–61. – DOI: 10.37284/eajbe.9.1.4301.

3. Binita M., Bhavisetti R. Risk Management Practices and Bank Performance: Evidence from Emerging and

Developed Markets // International Journal for Multidisciplinary Research (IJFMR). – 2026. – Vol. 8, No.

1. – P. 1–6. – DOI: 10.36948/ijfmr.2026.v08i01.66490.

4. Chen S. The Risk Management of Commercial Banks // BCP Business & Management. – 2023. – Vol. 39.

– P. 118–126. – DOI: 10.54691/bcpbm.v39i.4040.

5. Castells-Jauregui M., Heider F., Hoerova M., Calomiris C.W. A Theory of Bank Liquidity Requirements. –

Frankfurt am Main: European Central Bank, 2026. – ECB Working Paper Series. – No. 3252. – 57 p.

6. Kehinde O.B. Financial Statement Analysis and Corporate Valuation of Banks in Nigeria // International

Journal of Innovative Finance and Economics Research. – 2026. – Vol. 14, No. 2. – P. 417–431. – DOI:

10.5281/zenodo.20594735.

7. Sattar I.H.A., Hussein T.M.A., Al-Samhi N.M. The Impact of Risk Management Practices on the Financial

Performance: Field Study in Cooperative and Agricultural Credit Bank – CAC in Aden // UKR Journal of

Economics, Business and Management (UKRJEBM). – 2026. – Vol. 2, No. 2. – P. 183–196.

8. Basel Committee on Banking Supervision. Basel III: Finalising Post-Crisis Reforms. – Basel: Bank for

International Settlements, 2017. – 162 p.

9. Stephanou C., Mendoza J.C. Credit Risk Measurement Under Basel II: An Overview and Implementation

Issues for Developing Countries. – Washington, DC: World Bank, 2005. – Policy Research Working Paper

No. 3556. – 33 p. – DOI: 10.1596/1813-9450-3556.

10. Dedu V., Nechif R. Banking Risk Management in the Light of Basel II // Theoretical and Applied Economics.

– 2010. – Vol. XVII, No. 2 (543). – P. 111–122.

11. Ezeife E., Kokogho E., Odio P.E., Adeyanju M.O. Data-Driven Risk Management in U.S. Financial Institutions:

A Business Analytics Perspective on Process Optimization // International Journal of Management and

Organizational Research. – 2023. – Vol. 2, No. 1. – P. 64–73. – DOI: 10.54660/IJMOR.2023.2.1.64-73.

12. Saeed M.M., Donkoh E. Credit Risk Management, Bank-Specific Factors, and Financial Performance of

Banks: Insights from an Emerging Economy // Social Sciences & Humanities Open. – 2026. – Vol. 13. –

Art. 102523. – DOI: 10.1016/j.ssaho.2026.102523.

13. Männikkö F. Risk Management in Banks: The Role of Fintech: A Comparison Between Emerging and

Developed Markets. – Vaasa: University of Vaasa, 2026. – 45 p.

14. Chen T. A Study on Intelligent Decision-Making and Risk Management for Cross-Market Bidding via

Integrated Federated Learning and R Language Modeling // International Journal of Finance and

Investment. – 2025. – Vol. 4, No. 3. – P. 71–81. – DOI: 10.54097/sgg82209.

Downloads

Published

2026-09-01

How to Cite

Jamolov, A. (2026). TIJORAT BANKLARIDA KREDIT RISKLARINI BAHOLASH VA MUAMMOLI KREDITLARNI BARVAQT ANIQLASHNING SUN’IY INTELLEKTGA ASOSLANGAN MENEJMENT MODELINI TAKOMILLASHTIRISHNING NAZARIY ASOSLARI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(9), 14–18. https://doi.org/10.5281/zenodo.22712755
Vol. 4 No. 9 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 9-son