O‘ZBEKISTONDA EKOTURIZMNI RIVOJLANTIRISHNING ZAMONAVIY TENDENSIYALARI VA ISTIQBOLLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22712807Abstract
Maqolada O‘zbekistonda ekoturizmni rivojlantirishning zamonaviy tendensiyalari tabiiy-resurs,
infratuzilmaviy, institutsional-huquqiy va marketing omillari kesimida tizimlashtirilgan. Tabiiy resurslar salohiyati
(milliy bog‘lar, biosfera qo‘riqxonalari, tog‘ va cho‘l landshaftlari), infratuzilma rivoji (ekolodjlar, ekomarshrutlar,
transport bog‘lanishi) hamda institutsional qo‘llab-quvvatlash (davlat dasturlari, davlat-xususiy sheriklik, mahalliy
jamoatchilik loyihalari) hudud tipiga qarab tahlil qilingan. Ekoturistik hududlarning rivojlanish salohiyatini kompleks
baholash uchun “TURIZM” (6T) uslubiyati ishlab chiqilgan. Uslubiyat hududni oltita blok-mezon (Tabiiy resurslar,
Ustuvor infratuzilma, Rekreatsion xizmatlar sifati, Innovatsion integratsiya, Zonaviy ekologik barqarorlik, Mahalliy
jamoatchilik ishtiroki) kesimida baholaydi, chiziqli min-maks normallashtirish va iyerarxiyalarni tahlil qilish usuliga
(AHP) tayanadi hamda hududlarni A/B/C/D guruhlarga tabaqalashtirib, har biri uchun boshqaruv qarorini belgilaydi.
[1][2][3][4][5]
Keywords
ekoturizm, barqaror turizm, tabiiy resurslar salohiyati, milliy bog‘lar, TURIZM uslubiyati, integral indeks, iyerarxiyalarni tahlil qilish usuli, hududlarni tasniflash, ekologik barqarorlik. [11][12]References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi
O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida” PF-60-son Farmoni. https://lex.uz/ru/docs/-5841063
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 5-yanvardagi “O‘zbekiston Respublikasida turizmni
jadal rivojlantirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” PF-5611-son Farmoni. https://lex.uz/
docs/4143188
3. O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining
muhofaza etiladigan tabiiy hududlar bo‘yicha me’yoriy hujjatlari.
4. Ceballos-Lascuráin, H. (1996). Tourism, Ecotourism, and Protected Areas. Gland: IUCN.
5. Fennell, D. A. (2015). Ecotourism. 4th ed. London: Routledge.
6. UNWTO. (2017). Tourism and the Sustainable Development Goals — Journey to 2030. Madrid: UNWTO.
7. Yusupov, A. T. va boshq. (2023). O‘zbekiston hududlarida turizm salohiyatini oshirishning ijtimoiy-iqtisodiy
mexanizmlari. Toshkent.
8. Nizomov, A. B. va boshq. (2024). Mintaqaviy turizm rivojlanishining tendensiyalari va istiqbolli yo‘nalishlari.
Monografiya. Buxoro.
9. OECD, JRC — European Commission. (2008). Handbook on Constructing Composite Indicators:
Methodology and User Guide. Paris: OECD Publishing.
10. Saaty, T. L., & Vargas, L. G. (2012). Models, Methods, Concepts and Applications of the Analytic Hiyerarchy
Process. 2nd ed. New York: Springer.
11. Buckley, R. (2004). Environmental Impacts of Ecotourism. Wallingford: CABI Publishing.
12. World Economic Forum. (2024). Travel & Tourism Development Index. Geneva: WEF.
13. Xodiyev, B. Yu. va boshq. (2021). Milliy iqtisodiyot va turizm sohasini rivojlantirish masalalari. Toshkent:
Iqtisodiyot.
14. Weaver, D. B. (2008). Ecotourism. 2nd ed. Milton: John Wiley & Sons.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
