O‘ZBEKISTONDA KICHIK BIZNESNI RIVOJLANTIRISH MUAMMOLARI VA ULARNI BARTARAF ETISH MEXANIZMLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22727957Abstract
Maqolada O‘zbekistonda kichik biznesning 2020–2024-yillardagi rivojlanish dinamikasi,
2024-yilning birinchi yarimidagi tarmoq tarkibi va rivojlanishni cheklovchi institutsional omillar tahlil
qilingan. Maqolada Milliy statistika qo‘mitasi, O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, Jahon banki va
amaldagi normativ-huquqiy hujjatlar ma’lumotlaridan foydalanilgan. Tahlilda dinamik qator, tarkibiy, qiyosiy
va muammoli-mantiqiy tahlil usullari qo‘llanilgan. Hisob-kitoblar 2020-yildagi 369 528 ta ro‘yxatdan o‘tgan
kichik tadbirkorlik subyekti soni 2024-yilda 618 944 taga yetganini, mutlaq o‘sish 249 416 tani, umumiy
o‘sish esa 67,5 foizni tashkil qilganini ko‘rsatgan. Shu bilan birga, 2024-yil 1-yanvar holatidagi 417,1
mingta faol kichik korxona va mikrofirma ko‘rsatkichi ro‘yxatdan o‘tish bilan barqaror faoliyat yuritish
bir xil natija emasligini ko‘rsatgan. Moliyalashtirish, boshqaruv kompetensiyasi, infratuzilma, bozor va
eksportga kirish muammolari uchun “diagnostika – moliyaviy yechim – kompetensiya – bozor – monitoring”
mexanizmi taklif qilingan.
Keywords
kichik biznes, tadbirkorlik, moliyalashtirish, faol korxona, qo‘shilgan qiymat, eksport, institutsional qo‘llab-quvvatlash, monitoring.References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 14-sentabrdagi PQ-306-son “Kichik biznesni
rivojlantirishni moliyaviy va institutsional qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. URL:
LexUZ
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 30-avgustdagi PF-132-son “O‘zbekiston Respublikasi
Prezidentining tadbirkorlar bilan to‘rtinchi ochiq muloqotida belgilangan vazifalarni amalga oshirish choratadbirlari
to‘g‘risida”gi Farmoni. URL: LexUZ
3. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Kichik tadbirkorlik subyektlari soni qanchaga
ko‘paygan? 19.04.2024. URL: Rasmiy manba
4. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. 2024-yilning 1-yanvar holatiga faoliyat yuritayotgan
kichik korxona va mikrofirmalar soni. 18.04.2024. URL: Rasmiy manba
5. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Kichik tadbirkorlik (biznes)ning asosiy ko‘rsatkichlari.
02.08.2024. URL: Rasmiy manba
6. Kuntchev V., Ramalho R., Rodríguez-Meza J., Yang J. What Have We Learned from the Enterprise Surveys
Regarding Access to Finance by SMEs? World Bank Research and Working Papers. Washington, DC:
World Bank, 2012. URL: World Bank hujjati
7. World Bank. Uzbekistan Enterprise Survey 2019. Microdata Library. 2020. DOI: 10.48529/aqtj-mv14. URL:
World Bank Microdata Library
8. World Bank. Uzbekistan – Financial Sector Reform Project. Project Appraisal Document, Report No.
PAD4468. Washington, DC: World Bank, 2022. URL: World Bank hujjati
9. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Kichik tadbirkorlik subyektlarining eksporti. 2024-yil
yanvar–iyun. 06.09.2024. URL: Rasmiy manba
10. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Kichik tadbirkorlik (biznes)ning asosiy kapitalga
o‘zlashtirilgan investitsiyalarning umumiy hajmidagi ulushi. 2024-yil yanvar–iyun. 23.07.2024. URL:
Rasmiy manba
11. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Annual Report of Central Bank 2024. Toshkent, 2025. URL:
Markaziy bank rasmiy manbasi
12. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Kichik biznes va tadbirkorlik: rasmiy statistika. SIAT.
URL: Rasmiy statistika sahifasi
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
