YASHIL INVESTITSIYALARNI JALB QILISH ORQALI BARQAROR IQTISODIY O‘SISHNI TA’MINLASH MEXANIZMLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22741938Abstract
Yashil investitsiyalarni milliy iqtisodiyotga jalb qilishning institutsional va moliyaviyiqtisodiy
vositalari tizimlashtirilgan hamda ularning barqaror iqtisodiy o‘sishga ta’sir ko‘rsatish mexanizmi
yoritilgan. Institutsional vositalar — yashil taksonomiya va standartlar, ekologik tartibga solish sifati, kadrlar va
kompetensiyalar instituti, ilm-fan hamda ishlab chiqarish o‘rtasidagi integratsiya, xalqaro moliya institutlari bilan
hamkorlik — hamda moliyaviy-iqtisodiy vositalar — yashil obligatsiyalar, imtiyozli kreditlash, kafolat va sug‘urta
mexanizmlari, uglerodni narxlash, hududiy tabaqalashtirilgan rag‘batlantirish — korxona va hududlarning
xususiyatlariga muvofiq yo‘naltirilgan. Yashil investitsiya muhitini kompleks baholash maqsadida “YASHIL” (5B)
uslubiyoti — beshta blok-mezon kesimida integral indeksni hisoblash modeli taklif etilgan. Model chiziqli min–
maks normallashtirish va ierarxiyalarni tahlil qilish usuliga (AHP) asoslanadi hamda hududlar yoki korxonalarni
to‘rtta guruhga tasniflab, har bir guruh uchun tegishli boshqaruv qarorlarini belgilash imkonini beradi. [1][4][5]
[6][10]
Keywords
yashil investitsiyalar, barqaror iqtisodiy o‘sish, yashil moliyalashtirish, yashil obligatsiyalar, institutsional vositalar, integral indeks, ierarxiyalarni tahlil qilish usuli, yashil taksonomiya, uglerodsizlantirishReferences
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktabrdagi “2019 — 2030-yillar davrida Oʻzbekiston
Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga oʻtish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PQ-4477-son qarori.:
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi
O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-60-son Farmoni.: https://lex.uz/ru/docs/-5841063
3. Vahobov A. V., Xajibakiyev Sh. X. va boshq. Yashil iqtisodiyot: darslik. — Toshkent : Universitet, 2020. —
262 b.
4. UNEP. Definitions and Concepts: Background Note. — Nairobi : United Nations Environment Programme,
2016.
5. OECD. Green Finance and Investment: Mobilising Bond Markets for a Low-carbon Transition. — Paris :
OECD Publishing, 2017.
6. OECD. Green Finance and Investment. — Paris : OECD Publishing. — Rasmiy sayt materiali.
7. Climate Bonds Initiative, UNEP Inquiry. Scaling Green Bond Markets: Guide for the Public Sector. —
London, 2015.
8. Umar M., Safi A. va boshq. Green finance, social inclusion, and sustainable economic growth in OECD
member countries // Humanities and Social Sciences Communications. — 2024.
9. Saaty T. L., Vargas L. G. Models, Methods, Concepts and Applications of the Analytic Hierarchy Process.
— 2nd ed. — New York : Springer, 2012.
10. OECD, JRC — European Commission. Handbook on Constructing Composite Indicators: Methodology
and User Guide. — Paris : OECD Publishing, 2008.
11. Harris J. M. Sustainability and Sustainable Development. — International Society for Ecological Economics,
2003.
12. Granberg A. G. Osnovy regionalnoy ekonomiki. — Moskva : GU VShE, 2004.
13. Krugman P. Geography and Trade. — Cambridge, MA : MIT Press, 1991.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
