FERMER XO‘JALIKLARIDA MOLIYAVIY NATIJALARNI BOSHQARISH SAMARADORLIGINI OSHIRISH: FOYDA SIFATI VA BARQARORLIGINI BAHOLASH YONDASHUVLARI

Authors

  • Baxadir Rashidov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22760499

Abstract

Maqolada fermer xo‘jaliklarida moliyaviy natijalarni boshqarish samaradorligi o‘rganilgan. Mavsumiy
qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishi, pul oqimlarining notekisligi, iqlim bilan bog‘liq risklar va moliyalashtirish xarajatlarining
o‘zgarishi sharoitida fermer xo‘jaliklari faoliyatini yanada kompleks baholash uchun sof foydaning mutlaq miqdorini
qo‘shimcha moliyaviy ko‘rsatkichlar bilan to‘ldirish zarurligi asoslangan. Shu munosabat bilan foyda sifati va barqarorligiga
asoslangan yondashuv taklif etilgan. Qoraqalpog‘iston Respublikasida faoliyat yurituvchi “Boysun”, “Zamira qazayaqli” va
“Qoraqalpoq Azamati” fermer xo‘jaliklarining 2021–2025-yillardagi moliyaviy ko‘rsatkichlari asosida tushum, ishlab chiqarish
xarajatlari, yalpi va sof foyda hamda sotuv rentabelligi tahlil qilingan. Ishlab chiqarish xarajatlari, operatsion xarajatlar
va moliyaviy xarajatlarning sof ROS o‘zgarishiga ta’siri omilli dekompozitsiya orqali baholangan. Natijalar sof foyda va
rentabellikning barqaror o‘sishi nafaqat tushumning ko‘payishi, balki xarajatlar va moliyaviy resurslarni samarali boshqarish
bilan ham ta’minlanishini ko‘rsatadi. Fermer xo‘jaliklarida moliyaviy natijalarni boshqarishni takomillashtirish bo‘yicha amaliy
tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Keywords

fermer xo‘jaligi, moliyaviy natijalar, sof foyda, foyda sifati, foyda barqarorligi, sotuv rentabelligi, sof ROS, ishlab chiqarish xarajatlari, xarajat sig‘imi, moliyaviy xarajatlar.

Author Biography

Baxadir Rashidov

Nukus davlat texnika universiteti
mustaqil izlanuvchisi

References

1. Ross S.A., Westerfield R.W., Jaffe J.F., Jordan B.D. Corporate Finance. – 12th ed. – New York: McGraw-

Hill Education, 2019. – 1040 p. – ISBN 978-1-260-09187-8. – URL: WorldCat bibliografik yozuvi

2. Myers S.C., Majluf N.S. Corporate financing and investment decisions when firms have information that

investors do not have // Journal of Financial Economics. – 1984. – Vol. 13, No. 2. – P. 187–221. – DOI:

10.1016/0304-405X(84)90023-0. – URL: DOI / ScienceDirect

3. Schultz T.W. Transforming Traditional Agriculture. – New Haven: Yale University Press, 1964. – 212 p. –

URL: Google Books

4. Hayami Y., Ruttan V.W. Agricultural Development: An International Perspective. – 2nd rev. ed. – Baltimore:

Johns Hopkins University Press, 1985. – 506 p. – ISBN 978-0-8018-2348-0. – URL: Google Books

5. Salimov B.T., Hamdamov Q.S., Berkinov B.B., Hakimov R.X., Xostov M.S., Ortiqov M.A., Urokov N.I.

Dehqon va fermer xo‘jaliklari iqtisodi: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: TDIU, 2004. – 176 b. – URL: Namangan

davlat universiteti elektron kutubxonasi

6. Dusmuratov R.D., Menglikulov B.Yu. Qishloq xo‘jaligida buxgalteriya hisobi va statistika asoslari. –

Toshkent: Fan va texnologiya, 2014. – 392 b. – ISBN 978-9943-4265-3-5. – URL: Elektron bibliografik

manba

7. Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). Agricultural Finance and Credit

Infrastructure in Transition Economies: Proceedings of OECD Expert Meeting, Moscow, February 1999.

– Paris: OECD Publishing, 1999. – 387 p. – DOI: 10.1787/9789264173811-en. – URL: OECD rasmiy

manbasi

8. OECD, Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). OECD-FAO Agricultural Outlook

2025–2034. – Paris: OECD Publishing; Rome: FAO, 2025. – 166 p. – DOI: 10.1787/601276cd-en. – URL:

OECD rasmiy manbasi

Downloads

Published

2026-09-01

How to Cite

Rashidov , B. (2026). FERMER XO‘JALIKLARIDA MOLIYAVIY NATIJALARNI BOSHQARISH SAMARADORLIGINI OSHIRISH: FOYDA SIFATI VA BARQARORLIGINI BAHOLASH YONDASHUVLARI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(9), 198–202. https://doi.org/10.5281/zenodo.22760499
Vol. 4 No. 9 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 9-son