MINTAQA IQTISODIYOTI BARQARORLIGINI TAʼMINLASHDA TIBBIY TURIZM XIZMATLARINING EKONOMETRIK BAHOLANISHI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22760674Abstract
Tibbiy turizm xizmatlarining mintaqa iqtisodiyoti barqarorligiga taʼsirini baholashga
moʻljallangan ekonometrik yondashuv asoslandi. Tadqiqotda nazariy tahlil, tarkibiy guruhlash, panel model
spetsifikatsiyasi, Herfindal-Hirshman indeksi va CR3 koʻrsatkichidan foydalanildi. Oʻzbekistonga davolanish
maqsadida kelgan xorijiy fuqarolarning 2025-yildagi tarkibi rasmiy maʼlumotlar asosida baholandi. Natijalar tibbiy
turizm oqimining barqaror oʻsganini, biroq uchta qoʻshni bozorning umumiy ulushi 96,29 foizni, jamlanish indeksi
esa 5 133,9 birlikni tashkil etganini koʻrsatdi. Xorazm viloyatining turistik, transport va investitsiyaviy imkoniyatlari
tibbiy turizmni rivojlantirish uchun muhim salohiyat yaratishi aniqlandi. Bozorlarni diversifikatsiyalash, xalqaro
sertifikatlashtirishni kengaytirish va hududiy statistikani takomillashtirish boʻyicha amaliy takliflar ishlab chiqildi.
Mazkur chora-tadbirlar xizmatlar eksporti va bandlikni oshirish, shuningdek, hududiy daromadlar barqarorligini
mustahkamlashga yoʻnaltirilgan.
Keywords
tibbiy turizm, mintaqaviy barqarorlik, xizmatlar eksporti, ekonometrik model, Herfindal- Hirshman indeksi, bozor diversifikatsiyasi, Xorazm viloyatiReferences
1. Global Wellness Institute. Wellness Tourism [Elektron resurs]. – URL: https://globalwellnessinstitute.org/
what-is-wellness/what-is-wellness-tourism/.
2. Connell J. A new inequality? Privatisation, urban bias, migration and medical tourism // Asia Pacific
Viewpoint. – 2011. – Vol. 52, No. 3. – P. 260–271. – DOI: 10.1111/j.1467-8373.2011.01454.x.
3. Johnston R., Crooks V. A., Snyder J., Kingsbury P. What is known about the effects of medical tourism in
destination and departure countries? A scoping review // International Journal for Equity in Health. – 2010.
– Vol. 9. – Art. 24. – DOI: 10.1186/1475-9276-9-24.
4. Pocock N. S., Phua K. H. Medical tourism and policy implications for health systems: a conceptual
framework from a comparative study of Thailand, Singapore and Malaysia // Globalization and Health. –
2011. – Vol. 7, No. 1. – Art. 12. – DOI: 10.1186/1744-8603-7-12.
5. Lunt N., Smith R. D., Exworthy M., Green S. T., Horsfall D. G., Mannion R. Medical Tourism: Treatments,
Markets and Health System Implications: A Scoping Review [Elektron resurs]. – Paris: OECD, 2011. –
URL: https://www.oecd.org/els/health-systems/48723982.pdf.
6. Beladi H., Chao C., Ee M., Hollas D. Does medical tourism promote economic growth? A crosscountry
analysis // Journal of Travel Research. – 2019. – Vol. 58, No. 1. – P. 121–135. – DOI:
10.1177/0047287517735909.
7. Gholipour H. F., Esfandiar K. Does medical tourism promote growth in healthcare sector? // The European
Journal of Health Economics. – 2025. – Vol. 26, No. 2. – P. 233–241. – DOI: 10.1007/s10198-024-01700-
3.
8. Türedi S., Şit M., Karadağ H., Lee C. G. Does healthcare sector development affect inbound tourism?
Evidence from ASEAN countries // Tourism Economics. – 2023. – Vol. 29, No. 6. – P. 1662–1670. – DOI:
10.1177/13548166221119320.
9. Dang H. S., Nguyen T. M. T., Wang C. N., Day J. D., Dang T. M. H. Grey system theory in the study of
medical tourism industry and its economic impact // International Journal of Environmental Research and
Public Health. – 2020. – Vol. 17, No. 3. – Art. 961. – DOI: 10.3390/ijerph17030961.
10. Zhang J. Economic benefit analysis of medical tourism industry based on Markov model // Journal of
Mathematics. – 2022. – Art. 6401796. – URL: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1155/2022/6401796.
11. Béland D., Zarzeczny A. Medical tourism and national health care systems: an institutionalist research
agenda // Globalization and Health. – 2018. – Vol. 14. – Art. 68. – DOI: 10.1186/s12992-018-0387-0.
12. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 23-sentabrdagi PQ-335-son “Oʻzbekiston Respublikasida
tibbiy va sogʻlomlashtirish turizmini yanada rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi
qarori [Elektron resurs]. – URL: https://lex.uz/uz/docs/-7111500.
13. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 15-maydagi PF-87-son “2025–2026-yillarda sayyohlar
oqimini keskin koʻpaytirish va turistik xizmatlar koʻlamini jadal kengaytirish orqali turizmning iqtisodiyotdagi
oʻrni va ahamiyatini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni [Elektron resurs]. – URL: https://lex.uz/
uz/docs/-7531559.
14. “Dunyo” AA. Uzbekistan emerges as medical tourism destination with 86,000 international visitors in
2025 [Elektron resurs]. – 27.01.2026. – URL: https://dunyo.info/en/news/v-2025-godu-bolee-86-tysyachinostrancev-
vybrali-uzbekistan-dlya-lecheniya.
15. bne IntelliNews. Uzbekistan records 84% y/y rise in medical tourist visits in 8M24 [Elektron resurs]. –
30.09.2024. – URL: https://www.intellinews.com/uzbekistan-records-84-y-y-rise-in-medical-tourist-visitsin-
8m24-345463/.
16. “Dunyo” AA. Medical tourism on the rise: Over 75,000 foreigners seek treatment in Uzbekistan in ten
months [Elektron resurs]. – 12.12.2025. – URL: https://dunyo.info/en/news/za-pervye-10-mesyacev-godabolee-
75-tysyach-inostrancev-vybrali-uzbekistan.
17. Zamin.uz. The number of foreign nationals coming to Uzbekistan for treatment exceeds 80,000 [Elektron
resurs]. – 10.01.2026. – URL: https://zamin.uz/en/uzbekistan/181657-the-number-of-foreign-nationalscoming-
to-uzbekistan-for-treatment-exceeds-80000.html.
18. Gazeta.uz. Oʻzbekiston dunyoda sayyohlar oqimi eng tez oʻsayotgan mamlakatlar qatoriga kirdi [Elektron
resurs]. – 17.12.2025. – URL: https://www.gazeta.uz/oz/2025/12/17/tourism/.
19. Gazeta.uz. 2025-yilda Oʻzbekiston tashqi savdosi qanday oʻzgardi? [Elektron resurs]. – 29.01.2026. –
URL: https://www.gazeta.uz/oz/2026/01/29/trade-2025/.
20. Xorazm viloyati statistika boshqarmasi. Turizm va dam olish koʻrsatkichlari: matbuot relizi [Elektron resurs].
– 12.08.2025. – URL: https://www.xorazmstat.uz/uploads/press-reliz/2024/12/Turizm2024.pdf.
21. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Hududlar kesimida doimiy aholi soni [Elektron resurs].
– 10.07.2025. – URL: https://stat.uz/uz/matbuot-markazi/qo-mita-yangiliklar/62563-hududlar-kesimidadoimiy-
aholi-soni-pp.
22. Gazeta.uz. Xorazmni zamonaviy qiyofaga keltirish, yoʻl va suv infratuzilmasini yaxshilashga 1 mlrd 600
mln dollar ajratiladi [Elektron resurs]. – 04.03.2026. – URL: https://www.gazeta.uz/oz/2026/03/04/xorazm/.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


