INTEGRATSIYALASHGAN HISOBOTNI SHAKLLANTIRISHNING METODOLOGIK YONDASHUVLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22834453Abstract
Maqolada integratsiyalashgan hisobotni shakllantirishning metodologik tuzilishi Xalqaro IR konsepsiyasining yettita yo‘l ko‘rsatuvchi tamoyili va sakkizta kontent elementi qurilish materiallari sanoati korxonalari nuqtai nazaridan tanqidiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda tamoyillarga asoslangan va qoidalarga asoslangan tartibga solish falsafalari qiyoslanib, ularning oraliq varianti sifatida “me’yorlashtirilgan professional mulohaza” konsepsiyasi asoslanadi. Muhimlik tahlilining uchta metodikasi (moliyaviy, ta’sir va ikki tomonlama muhimlik) hamda kapitalni miqdoriy baholashning uchta usuli (parallel taqdim etish, monetizatsiya, indekslashtirish) besh mezon bo‘yicha baholanib, korxonaning institutsional yetuklik darajasiga bog‘langan metodika tanlash algoritmi ishlab chiqiladi. Tadqiqot natijasida indekslashtirish usuli qurilish materiallari sanoati korxonalari uchun amaliy jihatdan eng maqbul kelishuv sifatida asoslanadi, vaznlash koeffitsiyentlarini belgilashda esa Delfi usuli tavsiya etiladi. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 4-maydagi “Barqaror rivojlanish va atrof-muhit, ijtimoiy hamda korporativ boshqaruv (ESG) tamoyillarini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 221-son qarori ikki tomonlama muhimlikni baholashni majburiy qilgani sharoitida, korxonalar uchun soddalashtirilgan bosqichma-bosqich o‘tish yo‘li taklif etiladi.Keywords
integratsiyalashgan hisobot, muhimlik tahlili, ikki tomonlama muhimlik, professional mulohaza, indekslashtirish, monetizatsiya, Delfi usuli, proporsional hisobot, kontent-tahlil, qurilish materiallari sanoati.References
1. International Integrated Reporting Council. International Framework. - London: IIRC, 2013 (revised January 2021). - 56 p.
2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining «Barqaror rivojlanish va atrof-muhit, ijtimoiy hamda korporativ boshqaruv (ESG) tamoyillarini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi 2026-yil 4-maydagi 221-son qarori // lex.uz/docs/8171367 3. Global Reporting Initiative. GRI 3: Material Topics 2021. - Amsterdam: GSSB, 2021. - 32 p.
4. Аbduvаliyev, Z. M. (2020а). Kоrxоnаlаrdа integrаtsiyаlаshgаn hisоbоt shаkllаntirishgа о‘tish zаmоn tаlаbidir. TDTU Ilmiy jurnаli (Tа’lim tizimidа ijtimоiy-humаnitаr fаnlаr), №2, 39–45-b.
5. IFRS Foundation. IFRS S1 General Requirements for Disclosure of Sustainability-related Financial Information; IFRS S2 Climate-related Disclosures. - London: ISSB, June 2023.
6. Directive (EU) 2026/470 of the European Parliament and of the Council (Omnibus I) // Official Journal of the European Union, 26.02.2026.
7. Sustainability Accounting Standards Board. SASB Standards: Construction Materials. - San Francisco: SASB (IFRS Foundation), 2023.
8. Kaplan R.S., Norton D.P. The Balanced Scorecard: Translating Strategy into Action. - Boston: Harvard Business School Press, 1996. - 322 p.
9. Mаxsudоv, B. Yu., Аbduvаliyev, Z. M. (2021а). Mаnfааtdоr tоmоnlаr (steykhоlderlаr)ning kоrpоrаtiv ijtimоiy mаs’uliyаtdаgi rоli. “Iqtisоdiyоt vа innоvаtsiоn texnоlоgiyаlаr” ilmiy elektrоn jurnаli, №3, 1–10-b.
10. Linstone H.A., Turoff M. The Delphi Method: Techniques and Applications. - Reading: Addison-Wesley, 1975. - 620 p.
11. European Financial Reporting Advisory Group. European Sustainability Reporting Standards (ESRS): Set 1. - Brussels: EFRAG, 2023.
12. Аbduvаliyev, Z. M. (2022). Rаqаmli iqtisоdiyоt shаrоitidа integrаtsiyаlаshgаn hisоbоtni reengineering qilish mоdeli. Internаtiоnаl Scientific-Оnline Cоnference “Innоvаtiоn in the Mоdern Educаtiоn System” (Wаshingtоn, USА), Pаrt 18, pp. 25–34.
13. KPMG International. The Move to Mandatory Reporting: Survey of Sustainability Reporting 2024. - Amstelveen: KPMG, 2024. - 84 p.
14. Mаxsudоv, B. Yu., Аbduvаliyev, M. Z. (2021b). Theоreticаl Fоundаtiоns оf the Fоrmаtiоn оf Cоrpоrаte Repоrting. Аcаdemic Jоurnаl оf Digitаl Ecоnоmics аnd Stаbility, Vоl. 8, pp. 12–24.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.


