RAQAMLI IQTISODIYOTDA BANK XIZMATLARI XAVFSIZLIGINI TA’MINLASH VA KIBER TAVAKKALCHILIKLARNI BOSHQARISH STRATEGIYALARI

Authors

  • Charos O‘roq qizi Eshqobulova “Ma’mun universiteti” PhD mustaqil izlanuvchisi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22859901

Abstract

Bank tizimining kiberbardoshliligini ta’minlashning konseptual asoslari hamda raqamli bank xizmatlarida kiberxavflarni boshqarish mexanizmlari tadqiq etilgan. Tadqiqot doirasida Markaziy bankning 2025-yil 18-avgustdagi 3669-sonli Nizomida belgilangan axborot xavfsizligi talablari tahlil qilingan. Kiberjinoyatchilik holatlarining 154 baravar oshishi sharoitida 48 soatlik “muzlatish davri” hamda biometrik identifikatsiya kabi proaktiv himoya mexanizmlarining ahamiyati yoritilgan. “Zero Trust” arxitekturasi va sun’iy intellektga asoslangan antifrod tizimlarini CERT-CBU monitoring tizimi bilan integratsiyalash bo‘yicha yechimlar taklif etilgan. Shuningdek, kibersug‘urtalash mexanizmlarini rivojlantirish va bank xodimlarining kasbiy malakasini muntazam oshirish orqali operatsion tavakkalchiliklarni minimallashtirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Keywords

raqamli banking, kiberbardoshlilik, antifrod tizimlari, muzlatish davri, biometrik identifikatsiya, tizimli xavf, CERT-CBU, mashinaviy o‘rganish, moliyaviy xavfsizlik.

References

1. Sherbekova K. N. Tijorat banklari moliyaviy xavfsizligini ta’minlashning zamonaviy usullari // Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot. – 2026. – Vol. 4, No. 3. – B. 233–242. – DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.18908262

2. Камалова В. А. Обеспечение финансовой устойчивости коммерческих банков и управление

киберрисками в условиях цифровизации банковского сектора // IQRO JURNALI. – 2026. – Vol. 21,

No. 2. – С. 1569–1574. – DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.20382146

3. Шушоков И. А. Влияние киберрисков на финансовую устойчивость кредитных организаций в

условиях цифровой экономики // Вестник Евразийской науки. – 2025. – Т. 17. – № S4. – https://esj.

today/PDF/21FAVN425.pdf 4. Ramakrishna R. G. Implementing Zero Trust Architecture in Financial Institutions // World Journal of Advanced Engineering Technology and Sciences. – 2025. – Vol. 15, No. 1. – P. 2125–2133. – DOI: https://doi.org/10.30574/wjaets.2025.15.1.0411

5. Islam S. AI-Driven Risk Management in Banking: Enhancing Credit Scoring and Fraud Detection Through

Machine Learning // MSI Journal of Multidisciplinary Research. – 2024. – Vol. 1, No. 2. – P. 48–72. – https://

msipublishers.com/wp-content/uploads/2025/11/MSIJMR2772025-GS.pdf

6. Schwab K. To‘rtinchi sanoat inqilobi / tarj. S. Qosimova. – Toshkent: Asaxiy Books, 2022. – 248 b.

7. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. 2023–2025-yillik hisobotlar [Elektron resurs]. – https://cbu.uz/

uz/publications/annual-report/ 8. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. 2025-yil Moliyaviy barqarorlik hisoboti [Elektron resurs]. – https://cbu.uz/uz/publications/financial-stability-report/

9. CERT-CBU kiberxavfsizlik markazi. Rasmiy ma’lumotlar [Elektron resurs]. – https://cbu.uz/uz/about/

central-office/divisions/markaziy-bank-cert-cbu-kiberxavfsizlik-markazi/

10. ATB “TBC Bank”. Uzbekistan Annual Report 2025 [Elektron resurs]. – https://cms.tbcbankgroup.com/

media/4zsgxysp/tbc-group-plc-annual-report-2025.pdf

11. “O‘zsanoatqurilishbank” ATB (SQB). Yillik hisobotlar (2023–2025) [Elektron resurs]. – https://sqb.uz/en/

for-investors/reports/annual-report-en

12. ATIB “Ipoteka-bank”. Yillik va IFRS hisobotlari (2023–2025) [Elektron resurs]. – https://www.ipotekabank.uz/ru/about/investors/shai_finain

13. “Asakabank” AJ. Korporativ boshqaruv va moliyaviy hisobotlar ma’lumotlari.

14. “Aloqabank” AJ. Yillik moliyaviy hisobotlar (2023–2025) [Elektron resurs]. – https://aloqabank.uz/en/

shareholders/financial-indicators/accounting

15. “Invest Finance Bank” AJ (Infinbank). Yillik hisobotlar (2023–2025) [Elektron resurs]. – https://www.

infinbank.com/ru/about/statements

16. OIC-CERT. Rasmiy materiallar [Elektron resurs]. – https://www.oic-cert.org/en; APWG (Anti-Phishing

Working Group). Rasmiy materiallar [Elektron resurs]. – https://apwg.org/

Downloads

Published

2026-08-01

How to Cite

Eshqobulova, C. O. qizi. (2026). RAQAMLI IQTISODIYOTDA BANK XIZMATLARI XAVFSIZLIGINI TA’MINLASH VA KIBER TAVAKKALCHILIKLARNI BOSHQARISH STRATEGIYALARI. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 4(8), 883–888. https://doi.org/10.5281/zenodo.22859901
Vol. 4 No. 8 (2026): «Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot» jurnali 8-son